ارتماسی چاردام

د wikishia لخوا
(له ارتماسی وضو نه مخ گرځېدلی)

اِرتِماسی چاردام یا اِرتِماسۍ وضو؛ د وضو کولو له طریقي څخه دي چې د نیت وروسته[۱] د وضو موخه لاسونه او مخ اوبه ته ننوځي.[۲] دا د وضو کونکي لپاره هم جواز لري چې په اوبو کې د وضو غړي ډوب کړي، و روسته نیت کړي او بیا یې له اوبو لرې کړي.[۳] په ارتماسۍ وضو، په اوبو کې د مخ او لاسونو له مینځلو وروسته، د سر او پښو مسح کول ترسره کیږي.[۴]

ارتماس؛ یو فقهی اصطلاح ده چې معنی یې د یو چا سر یا نور غړي په اوبو کې ډوبول دي.[۵] په ارتماسۍ وضو کې، سمبال د غیر ارتماسی حالت په څیر دی چیرې چې مخ لومړی مینځل شوی، بیا ښي لاس او بیا چپ لاس مینځل کیږي.[۱]

په ارتماسی حالت کې، مخ او لاسونه له پورتنۍ څخه تر ښکته پورې مینځل کیږي؛ مخ د تندی څخه اوبو ته ډوبیږي او لاسونه یې له خوني څخه. البته، که هغه له اوبو څخه د لاسونو او مخ بهرکیدو په حالت کی د وضو نیت وکری، نو هغه باید مخ د خپل تندی او لاسونو له خولو څخه بهر کړي.[۶]

په ارتماسی حالت کې د امام خمیني(ره) فتوا پر بنسټ، یوازې دوه ځله لاسونه او مخ په اوبو کې ډوب کیدی شي؛ لومړی لازمي دی، او دوهم یې جواز لري او له دې څخه نور نارواده.[۷] د ځینې غړو مینځل په ارتماسی ډول او نور غړو په ترتیبی دول جایز ګنل کیږي.[۸]

ځینې فقیهانو د ارتماسی په حالت کې د سر او پښو د مسح کولو لپاره شرایط وضع کړي چې د وضو اوبه ترسره شی. که دوی شرایط شتون نه لری ارتماسۍ وضو سمه نده:


  • امام خمیني په دې باور و چې د هغه سر او پښې د وضو په اوبو سره مسح کولو لپاره، ارتماسی یوازې هغه وخت دی کله چې لاسونه په اوبو کې وي او بیا نیت روښانه کری، نو لاسونه له اوبو څخه ایستل کیږي.[۹]
  • سید ابو القاسم خویي او میرزا جواد تبریزي د شیعه فقیهانو په دې باور دي چې چپ لاس د ارتماسی په بڼه نه مینځل کیدی شي.[۱۰]
  • سید علي سیستاني، یو له مراجعو څخه وایی، تر نمجن لاسي له ارتماسی وضو د سره او پښې مسح کولو ستونزه نه ده، خو دا د احتیاط پروړاندی ده.[۱۱]
  • ناصر مکارم شیرازي، د تقلید له مراجعو څخه، پدې باور دی چې وضو اخیستونکي، د اوبو څخه د لاسونو لرې کولو وروسته، باید دا نیت ولري تر هغه وخت چې اوبه په لاسونو کې روان وي وضو غړی وی. [۱۲]

اړوندې لیکنې

فوټ نوټ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ میرزای قمی، جامع الشتات، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۳۲.
  2. بهجت، رساله توضیح المسائل، ۱۴۲۸ق، ص۵۳.
  3. امام خمینی، توضیح المسائل، ۱۴۲۶ق، ص۶۱.
  4. خامنه‌ای، اجوبة الاستفتائات، ۱۴۲۴ق، ص۲۱.
  5. موسسه دائره المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۴۲۶ق، ج۱، ص۳۴۶.
  6. مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۴۲۹ق، ص۶۰.
  7. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۹۹.
  8. موسسه دائره المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۴۲۶ق، ج۱، ص۳۴۷.
  9. امام خمینی. رساله نجاة العباد، ۱۳۸۵ش، ص۲۰.
  10. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۶۰.
  11. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۶۰.
  12. امام خمینی، توضیح المسائل‌ (محشی)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۱۶۱.

سرچینې

  • امام خمینی، سید روح‌الله، توضیح المسائل‌ (محشی)، (همراه با فتاوای فقهای بزرگ)، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۲۴ق.
  • امام خمینی، سید روح‌الله، توضیح المسائل‌، محقق، مسلم قلی‌پور گیلانی‌، بی‌جا، بی‌نا، ۱۴۲۶ق.
  • امام خمینی، سید روح‌الله، رساله نجاة العباد، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ دوم، ۱۳۸۵ش.
  • بهجت، محمدتقی، رساله توضیح المسائل، قم، انتشارات شفق، ۱۴۲۸ق.
  • خامنه‌ای، علی، اجوبة الاستفتاءات، قم، مرکز نشر آیت الله خامنه‌ای، ۱۴۲۴ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، رساله توضیح المسائل، قم، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی‌طالب، ۱۴۲۹ق.
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن‌، جامع الشتات فی اجوبة السؤالات‌، تهران، کیهان‌، ۱۴۱۳ق.
  • موسسه دائره المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق با مذاهب اهل بیت، زیرنظر: محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسة دائرة المعارف اسلامی، ۱۴۲۶ق.