د نساء سورې ۷۵ آیت
 | |
| د آیت ځانګړتیا | |
|---|---|
| په سورت کې موقعیت | نساء سوره |
| د آیت شمېر | ۷۵ |
| جزء | ۵ |
| د منځپانګې معلومات | |
| د نزول ځای | مدینه |
| موضوع | د خدای په لاره کې جهاد او د مظلومانو ژغورنه |
د نساء سورې ۷۵م آيت د هغو مسلمانانو په غندنه کې نازل شوی دی[۱] چې ولې د الله په لار کې او د هغو مستضعفانو د ژغورنې لپاره، چې د ظالمانو تر ظلم لاندې دي، جهاد نه کوي.[۲] له مستضعفانو مراد هغه مسلمانان ګڼل شوي چې په مکه کې يې ايمان راوړی و، خو مشرکانو مدينې ته د هغوی هجرت بند کړی و او هغوی يې ځورول؛ له همدې امله هغوی له الله د مرستې او د مشرکانو له منګولو د خلاصون دعا غوښتله.[۳] «مستضعف» هغه چا ته ويل کېږي چې د ظالمانو د ظلم له امله کمزوری شوی وي؛ د «ضعيف» خلاف چې ذاتاً کمزوری وي.[۴]
په دې آيت کې راغلي چې دغو مظلومانو په دعا کې له الله غوښتنه کوله چې د ظلم او ستم له چاپېرياله يې خلاص کړي.[۵] همدارنګه له الله يې غوښتل چې د دوی د ملاتړ لپاره يو سرپرست او مرستندوی ورولېږي.[۶]
وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا
﴿او ولې تاسې د الله په لار کې او د هغو مستضعفو نارينهوو، ښځو او ماشومانو د خلاصون لپاره نه جنګېږئ چې وايي: اې زموږ ربه! موږ له دې ښاره وباسه چې اوسېدونکي يې ظالمان دي، او له خپل لوري موږ ته يو سرپرست او يو مرستندوی وټاکه.﴾
نساء سوره، ۷۵ آیت
د المیزان خاوند د دې آيت په تفسير کې ليکي چې الله تعالی د مؤمنانو د هڅونې لپاره يوازې د الله په لار کې د جهاد يادونه کړې؛ خو د هغو کسانو لپاره چې ايمان يې نيمګړی او ناخالص وي، د ماشومانو او ښځو مظلوميت يې ياد کړی ترڅو د هغوی غيرت او عاطفه راوپارول شي.[۷] ويل شوي چې له دې آيت مخکې، مؤمنان د الله او قيامت په ايمان سره جهاد ته بلل شوي وو؛ خو په دې آيت کې د انساني عواطفو د راپارولو له لارې جهاد ته بلنه ورکړل شوې ده.[۸]
د نساء سورت له ۷۵م آيت څخه دوه احکام اخيستل شوي دي: لومړی، د شرک له ځایه هجرت کول پر هغو کسانو واجب دي چې توان يې لري؛ او دويم، له هغو مظلومو مسلمانانو سره مرسته واجبه ده چې د ظلم د دفع کولو توان نه لري.[۹] ځينې مفسران باور لري چې د آيت ظاهر ښيي چې د ملاتړ په وجوب کې د مسلمان او غيرمسلمان ترمنځ توپير نشته، بلکې معيار د مظلوميت حالت دی.[۱۰]
په تفسيري سرچينو کې ټينګار شوی چې د مظلومانو ملاتړ د اسلام له بنسټيزو اصولو څخه دی او دين ورته ځانګړې پاملرنه کړې ده.[۱۱] همدارنګه په دې آيت کې ياد شوی جهاد، که څه هم ظاهراً ابتدایي جهاد ښکاري، خو په حقيقت کې دفاعي او آزاديبښونکی جهاد دی؛ ځکه موخه يې د تر پښو لاندې شويو حقونو دفاع او د مظلومانو ژغورنه ده.[۱۲]
د نساء سورې د ۷۵م آيت موخه د مؤمنانو هڅول دي چې د الله په لار کې جهاد وکړي، بېوزلي وژغوري او د عدالت حکومت ټينګ کړي.[۱۳] همدارنګه ويل شوي چې دا آيت د دعا مقام روښانوي؛ ځکه هم د مستضعفانو دعا نقل شوې او هم د الله له لوري د هغې د قبلېدو ژمنه پکې نغښتې ده.[۱۴]
فوټ نوټ
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ټوک۲، مخ۱۰۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ټوک۴، مخ۹.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ټوک۳، مخ۱۱۷؛ طبرسی، جوامع الجامع، ۱۳۷۲ش، ټوک۱، مخ۲۷۰.
- ↑ سبحانی، منشور جاوید، قم، ټوک۱۴، مخ۳۸.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ټوک۲، مخ۱۰۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ټوک۴، مخ۱۰.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ټوک۴، مخ۴۱۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ټوک۴، مخ۹.
- ↑ شهابی، ادوار فقه، ۱۳۸۷ش، ټوک۲، مخ۶۹؛ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ټوک۴، مخ۴۱۹؛ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ټوک۲، مخ۴۰۳.
- ↑ مکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳۸۶ش، ټوک۸، مخ۳۸۱.
- ↑ مکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳۸۶ش، ټوک۸، مخ۳۸۱.
- ↑ سبحانی، منشور جاوید، ۱۳۹۰ش، قم، ټوک۱۴، مخ۲۲.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ټوک۲، مخ۴۰۳.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ټوک۳، مخ۱۱۷.
سرچينې
- سبحاني، جعفر، منشور جاوید، قم، د امام صادق (ع) مؤسسه، بې نېټې.
- شهابي، محمود، ادوار فقه، تهران، د کلتور او ارشاد وزارت، ۱۳۸۷ل.
- طباطبایي، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، د اعلمي د خپرندویه ټولنې مؤسسه، ۱۳۹۰ق.
- طبرسي، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ل.
- طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ل.
- قرائتي، محسن، تفسیر نور، تهران، د قرآن له درسونو څخه د کلتوري مرکز، ۱۳۸۸ل.
- قرشي بنابي، علياکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، د بعثت بنسټ، ۱۳۷۵ل.
- مکارم شیرازي، ناصر، پیام قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶ل.
- مکارم شیرازي، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ل.