د سهوه سجده

د سَهوه سَجده د واجب لمانځه نه وروسته د دوه سجده ترسره کول دی چې په لمانځه کې د ځینې تیروتني لپاره جبران دی. د سهوه سجده د لمانځه له سلام ورکول وروسته سمدلاسه ترسره کیږي او د دوهم سجده وروسته د لمانځه تشهد او سلام دی. د سهوه سجده، ذکر د لمانځه د سجدی له ذکر کولو څخه توپیر لري.

فقیهانو د هغه څه په اړه موافق ندي چې څه لاملونه د سهوه سجده لامل کیږی. په لمانځه کې غیر ارادي خبرې کول، د سجده هیرول او په غیر ارادي ډول لمونځ ته سلام ویل چیرې چې باید ونه ویل شي، د هغه شیانو په مینځ کې دي چې د سهوه سجده لامل کیږی.

پیژندنه

په لمانځه کې د ځینې تیروتنی د جبران کول لپاره، د فقیهانو د فتوا پر بنسټ باید بیا دوه سجده ترسره کړل شي، کوم چې د سهوه سجدی(د غیر عمدی تیروتنی سجده)ویل کیږی.^[۱] د شیعه فقیهانو د سهوه سجده او د هغې حکمونو په سهوه حکمونو(غیر ارادي تیروتنی) په څانگه او د لمانځه د شکونو په څانگه کې بحث کوي.^[۲]

د ترسره کول لاره

د سهوه سجده په داسې ډول ترسره کیږي چې د لمانځه له پای څخه وروسته سمدلاسه، د سهوه سجده په نیت سره، دوه سجدی ترسره شي، کوم چې ځانګړی ذکر(یادونه) لري او د دوهم سجدی نه وروسته، د لمانځه تشهد او سلام بیرته لوستل کیږي.^[۳] ډیری شیعه فقیهانو پدې باور دي چې د سهوه سجده د تکبیر(د الله اکبر ویل)سره پیل نه کیږي؛^[۴] مګر د شیخ طوسي په فتوا کی، تکبیر باید د سهوه سجدی ترسره کولو دمخه وویل شي.^[۵] د جواهر خاوند د شیخ طوسي لیدلور کمزوری ګڼلی دی^[۶] او تکبیر یې مستحب(غورنۍ)ګني.^[۷]

د سجده سهو ذکر

د سهوه سجده کول ذکر، د لمانځه د سجدی له ذکرونو څخه توپیر لري. په سهوه سجده کې د لاندې ذکرونو څخه یو یې لوستل کیږي:

«بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ، اَلسَّلامُ عَلَیكَ اَیهَا النَّبِی وَ رَحْمَةُ اللَّـهِ وَ بَرَکاتُهُ»
«بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ، اَللَّـهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ»[^[۸]]
«بِسْمِ اللَّـهِ وَ بِاللَّـهِ وَ صَلَّی اللَّـهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ»[^[۹]]

د سجده سهوه وخت

د مشهور شیعه فقیهانو د فتوا پر بنسټ، د سهوه سجدی وخت د لمانځه له سلام وروسته دی.^[۱۰] البته، د شیخ طوسي په وینا، که چیرې د سهوه سجده د نقصان لامله(د لمانځه له برخو څخه د یو څه کمولو)وي، ځینې د امامیه فقیهانو د لمانځه د سلام مخه ګنی.^[۱۱] ابن جُنَید اِسکافی د څلورمې پیړۍ فقیه، دا نظر منلی دی.^[۱۲]

د وجوب ځایونو

د شیعه فقیهانو د سهوه سجده د وجوب ځایونو په اړه کې موافق ندي.^[۱۳] د مختلف فتواگانو له امله، دا اړینه ده چې په څلورو، پنځو یا شپږو ځایونو کې د سهوه سجده ترسره کړی.^[۱۴] د سهوه سجدې د مشهور فتوا په وینا، دا په لاندې پنځو ځایونو کې واجب دی یا د احتیاط واجب په توګه باید ونیول شي:

په لمانځه کې غیر ارادي خبرې کول
د یوه سجده هیر کول
د څلورم او پنځم رکعتونو تر منځ شک کول، په څلور رکعتی لمانځه کې
په غیر ارادي دول لمونځ ته سلام ویل چیرې چې باید ونه ویل شي. د مثال په توګه، د تشهد وروسته د څلور رکعتۍ لمونځونو په دوهم رکعت کې، په غلطۍ سره سلام ورکول.
د تشهد هیرول.^[۱۵]

ځینې فقهيانو غیر ارادي ناسته زیاته کړې چیرې چې لمونځ کونکي باید ودریږي او په غیر ارادي ډول ولاړول چیرې چې هغه باید ناست وي.^[۱۶] د شیخ طوسي په وینا، د امامیه ځینې فقهيانو د لمانځه په هر ډول زیاتول او کمول(د لمونځه له رکنونو پرته) د سهوه سجدی اړین گنی.^[۱۷] علامه حلي دا نظر مڼلی دی.^[۱۸] ځینې د تقلید مراجعو پدې قضیه کې د سهوه سجدی مستحب ګنلی دی.^[۱۹]

حکمونو

په سهوه سجده کې، اوه غړي(د سجده غړی)باید په ځمکه کې ځای په ځای شي.^[۲۰]
د طهارت په شتون کې او د قیبلي سره مخ په سهوه سجده کې د فقیهانو تر منځ اختلاف شتون لري.^[۲۱]
د سهوه سجده ترسره کول د لمانځه رکنونو هیرولو جبران نه کوي.^[۲۲]
د سهوه سجدی وجوب سمدستي ده؛ دا باید د لمانځه وروسته سمدلاسه ترسره شي؛^[۲۳] مګر د هغه چا لپاره چې د سهوه سجده یې نه ده ترسره کړې، هغه اړتیا نلري د لمانځه بیرته ادا وکړي؛ بلکه، دا یوازې د سهوه سجده ترسره کول اړین دي، او لکه څنګه چې وخت تیریږي، د سهوه سجده وجوب به له منځه نه ځی.^[۲۴]

اړونده لیکنې

فوټ نوټ

↑ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳.
↑ برای نمونه نگاه کنید به ابن ادریس، السرائر، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۵۷.
↑ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵.
↑ علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۷-۳۰۸؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۷۴؛ مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۹؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۷.
↑ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵.
↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۸.
↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۲.
↑ ابن ادریس، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، ۱۴۲۹ق، ص۱۷۴.
↑ علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۸؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۷۵-۶۷۴.
↑ علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۳۰۸؛ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۱.
↑ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵.
↑ ابن جنید، مجموعة فتاوی ابن جنید، ۱۴۱۶ق، ص۷۹.
↑ علامه حلی، مختلف الشیعه، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۴۲۳؛ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳-۱۲۵.
↑ ابن ادریس، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، ۱۴۲۹ق، ص۱۷۳.
↑ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۶۹-۶۷۴.
↑ وګورئ:ابن ادریس، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، ۱۴۲۹ق، ص۱۷۳-۱۷۴؛ مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۸.
↑ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۵.
↑ علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۷-۳۰۸.
↑ وګورئ: مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۸؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۶۹-۶۷۲.
↑ علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۸.
↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۹.
↑ طبرسی، المؤتلف من المختلف، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۵۳.
↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۵۵.
↑ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۷۳.

سرچينې

ابن ادریس حلی، محمد بن منصور، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، تصحیح: سید محمدمهدی موسوی خرسان، قم، دلیل ما، ۱۴۲۹ق.
ابن ادریس حلی، محمد بن منصور، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۰ق.
ابن جنید اسکافی، محمد بن احمد، مجموعة فتاوی ابن جنید، تصحیح: علی‌پناه اشتهاردی، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۶ق.
بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن، توضیح المسائل مراجع، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۸۳ش.
طبرسی، فضل بن حسن، المؤتلف من المختلف بین ائمة السلف، تصحیح:‌ مدیرشانه‌، سید مهدی رجائی و دیگران، مشهد، مجمع البحوث الاسلامیه، ۱۴۱۰ق.
طوسی، محمد بن حسن، المبسوط فی فقه الامامیه، تصحیح:‌ سید محمدتقی کشفی، تهران، المکتبة المرتضویه لاحیاء الآثار الجعفریه، ۱۳۸۷ق.
حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۳ق.
حلی، حسن بن یوسف، مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۳ق.
محقق حلی، جعفر بن حسین، المختصر النافع فی فقه الامامیه، قم، مؤسسه المطبوعات الدینیه، ۱۴۱۸ق.
مکارم شیرازی، ناصر، رساله توضیح المسائل، قم، انتشارات امام علی بن ابی طالب، ۱۳۹۵ش.
نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تصحیح: عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۴ق.

بهرني ته لینک

د سهوه سجده حکمونه (احکام سجده سهو)

[1] طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳.

[2] برای نمونه نگاه کنید به ابن ادریس، السرائر، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۵۷.

[3] طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵.

[4] علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۷-۳۰۸؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۷۴؛ مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۹؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۷.

[5] طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵.

[6] نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۸.

[7] نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۲.

[8] ابن ادریس، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، ۱۴۲۹ق، ص۱۷۴.

[9] علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۸؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۷۵-۶۷۴.

[10] علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۳۰۸؛ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۱.

[11] طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۵.

[12] ابن جنید، مجموعة فتاوی ابن جنید، ۱۴۱۶ق، ص۷۹.

[13] علامه حلی، مختلف الشیعه، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۴۲۳؛ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳-۱۲۵.

[14] ابن ادریس، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، ۱۴۲۹ق، ص۱۷۳.

[15] طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۶۹-۶۷۴.

[16] وګورئ:ابن ادریس، اجوبة مسائل و رسائل فی مختلف فنون المعرفة، ۱۴۲۹ق، ص۱۷۳-۱۷۴؛ مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۸.

[17] طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۵.

[18] علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۷-۳۰۸.

[19] وګورئ: مکارم شیرازی، رساله توضیح المسائل، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۸؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۶۹-۶۷۲.

[20] علامه حلی، قواعد الاحکام، ۱۴۱۳ق، ص۳۰۸.

[21] نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۴۹.

[22] طبرسی، المؤتلف من المختلف، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۵۳.

[23] نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۴۵۵.

[24] طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۲۳؛ بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۷۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]

[۲۴]