د صف سورې ۶ آیت
 | |
| د آیت ځانګړتیا | |
|---|---|
| په سورت کې موقعیت | صف |
| د آیت شمېر | ۶ |
| جزء | ۲۸ |
| د منځپانګې معلومات | |
| د نزول ځای | مدینه |
| موضوع | د حضرت عیسیٰ(ع) له لوري د حضرت محمد(ص) د بعثت زېری |
| اړونده آیتونه | د اعراف سوره ۱۵۷ آیت • د فتح سوره ۲۹ آیت |
د صف سورې ۶ آیت د حضرت عیسیٰ(ع) هغه وینا بیانوي چې بني اسرائیلو ته یې کړې ده؛ په دې آیت کې هغه ځان د الهي پېغمبر معرفي کوي، تورات تصدیقوي او له ځان وروسته د «احمد» په نوم د یو بل پېغمبر د راتګ زېری ورکوي. د ځینو مفسرانو په باور، د نوي پېغمبر د راتګ دا زېری د نوي دین د لا بشپړوالي او برترۍ نښه هم ده.
په شیعه تفسیرو کې، د انجیل په ځینو نسخو کې د «فارقلیط» زېری له «احمد» سره تطبیق شوی او د هغه مانا «ډېر ستایل شوی» ښودل شوې ده. همدارنګه په یوه روایت کې راغلي چې امام رضا(ع) له جاثلیق سره په مناظره کې د انجیل یوحنا هغه برخې ولوستلې چې د حضرت محمد(ص)، د هغه د اهلبیتو(ع) او د هغه د امت د راڅرګندېدو زېری پکې ورکړل شوی و، او جاثلیق یې هم پر صحیحوالي اعتراف وکړ.
د حضرت عیسیٰ(ع) له لوري د حضرت محمد(ص) د بعثت زېری
د صف سورې ۶ آیت د حضرت عیسیٰ(ع) هغه وینا راخلي چې بني اسرائیلو ته یې کړې ده؛ په دې وینا کې هغه ځان د الهي پېغمبر معرفي کوي، تورات تصدیقوي او له ځان وروسته د «احمد» په نوم د یوه پېغمبر د راتګ زېری ورکوي.[۱] د آیت په پای کې راغلي چې کله هغه د روښانه نښو سره ورغی، هغوی وویل: «دا ښکاره جادو دی». د دې برخې په تفسیر کې دوه نظرونه شته: ځینو دا د حضرت عیسیٰ(ع) پر وړاندې د بنیاسرائیلو غبرګون بللی، او ځینو نورو دا د اسلام د پېغمبر(ص) د مخالفانو له خوا د هغه د دعوت او معجزو د انکار په معنا اخیستې ده.[۲]
وَإِذْ قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُبِينٌ
او هغه مهال چې د مریم زوي عیسی وویل: اې د اسرائیل اولادونو! زه تاسو ته د الله استازی یم، هغه تورات چې له ما مخکې و تصدیقوم، او د هغه استازي زېری درکوم چې له ما وروسته به راځي او نوم به یې احمد وي؛ نو کله چې هغه ورته له ښکاره نښو سره راغی، ویې ویل: دا ښکاره جادو دی.
صف سوره، ۶ آیت
د شیعه مفسر سید محمدتقي مدرسې په وینا، دا آیت له یو بل سره رسالتونو تړاو ښيي؛ یعنې حضرت عیسیٰ(ع) خپل رسالت د حضرت موسیٰ(ع) د رسالت په دوام کې او د حضرت محمد(ص) له رسالت سره په تړاو کې معرفي کوي.[۳] حسین وحید خراساني هم دا خبره د دې زېري د صحت پخلی بولي چې د اسلام په لومړیو کې یهودي او مسیحي عالمانو دا زېری نه و رد کړی.[۴] علامه طباطبایي د اعراف سورې د ۱۵۷ آیت او د فتح سورې د ۲۹ آیت په استناد باور لري چې د اسلام د پېغمبر(ص) د راڅرګندېدو زېری په انجیل کې هم موجود و.[۵]
په یوه روایت کې راغلي چې امام رضا(ع) له جاثلیق سره په مناظره کې د یوحنا انجیل په هغه برخو استناد وکړ چې پکې د حضرت محمد(ص)، د هغه د اهلبیت(ع) او د هغه د امت د راڅرګندېدو زېری ورکړل شوی، او جاثلیق هم په انجیل کې د دغو مطالبو شتون تایید کړ.[۶]
د لا بشپړ دین زېری
د علامه طباطبایي په باور، له حضرت عیسیٰ(ع) وروسته د بل پېغمبر زېری ورکول د دې نښه ده چې د ورپسې پېغمبر دعوت به لا بشپړ او لا پراخ وي.[۷] مکارم شیرازي هم د «زېري» تعبیر د پخوانیو دینونو په پرتله د اسلام د دین د بشپړتیا نښه ګڼلې ده.[۸]
په انجیل کې پر احمد تطبیق د فارقلیط
طبرسي په مجمع البیان کې د «احمد» لپاره دوه ماناوې یادوي: «ډېر ستایونکی» او «ډېر ستایل شوی».[۹] په تفسیر نمونه کې د موجودو انجیلونو له څېړنې وروسته ویل شوي چې د «فارقلیط» کلمه، چې په سرياني متونو کې «پارقلیطا» او په یوناني متونو کې «پیرکلتوس» راغلې، د «احمد» معادل تفسیر شوي ده.[۱۰] ځینو شیعه عالمانو دا کلمه د حضرت عیسیٰ(ع) له لوري د اسلام د پېغمبر(ص) د راتګ زېری بللی دی.[۱۱] محمد صادقي تهراني (وفات: ۱۳۹۰هـ ل) په بشارات عهدین کتاب کې لیکلي چې مسیحي عالمانو د دې لپاره چې د خاتم پېغمبر د راڅرګندېدو په زېري اعتراف ونه کړي، د «پیرکلتوس» کلمه یې «پاراکلتوس» ته اړولې ده.[۱۲]
شیعه مفسر جعفر سبحاني، په خپل کتاب احمد موعود انجیل کې د انجیل فارقلیط له احمد سره تطبیق کړی دی.[۱۳] خو ځینې نور په دې باور دي چې له قرآنه یوازې دا اصل اخیستل کېدای شي چې عیسیٰ(ع) د «احمد» د راتګ زېری ورکړی، خو دا چې دا کلمه یا د هغې معادل په اوسني انجیل کې شته که نه، دا لا هم د بحث وړ موضوع ده.[۱۴]
فوټ نوټ
- ↑ شیخ طوسی، التبیان، دار احیاء التراث العربی، ټوک۹، مخ۵۹۳؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۶۷ش، ټوک۹، مخ۴۱۹؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ټوک۲۴، مخ۷۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ټوک۲۴، مخونه۷۲ ـ ۷۳.
- ↑ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، ټوک۲۸، مخونه۳۴۵ ـ ۳۴۴.
- ↑ وحید خراسانی، رساله توضیح المسائل، ۱۴۲۸ق، مقدمه، ۹۴ و ۹۵مخونه.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۳۵۲ش، ټوک۱۹، مخ۲۵۳.
- ↑ عروسی حویزی، تفسیر نور الثقلین، ۱۳۷۳ش، ټوک۵، مخ۳۱۳.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۳۵۲ش، ټوک۱۹، مخ۲۵۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ټوک۲۴، مخ۷۳.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۶۷ش، ټوک۹، مخ۴۲۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ټوک۲۴، ۷۴ ـ ۷۵مخونه.
- ↑ منتظری، رساله استفتائات، قم، ټوک۲، مخ۵۵.
- ↑ صادقی تهرانی، بشارات عهدین، ۱۳۹۲ش، مخ۱۳.
- ↑ سلیمانی اردستانی، «قرآن کریم و بشارتهای پیامبران»، مخ۵۶.
- ↑ سلیمانی اردستانی، «قرآن کریم و بشارتهای پیامبران»، مخ۵۶.
سرچينې
- سليماني اردستاني، عبدالرحيم، «قرآن کریم و بشارتهای پیامبران» (قرآن کريم او د پېغمبرانو زېري)، د هفت آسمان فصلنامه، ۱۶مه ګڼه، ژمی ۱۳۸۱ش.
- شيخ طوسي، محمد بن حسن، التبيان في تفسير القرآن، بيروت، دار احياء التراث العربي، بېنېټې.
- صادقي تهراني، محمد، بشارات عهدين، قم، شکرانه، ۱۳۹۲ش.
- صادقي تهراني، محمد، الفرقان في تفسير القرآن بالقرآن و السنة، بيروت، مؤسسة الاعلمي للمطبوعات، ۱۴۰۶ق.
- طباطبايي، سيد محمدحسين، الميزان في تفسير القرآن، بيروت، مؤسسة الاعلمي للمطبوعات، ۱۳۵۲ش.
- طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البيان في تفسير القرآن، بيروت، دارالمعرفه، ۱۳۶۷ش.
- عروسي حويزي، عبد علي، تفسير نور الثقلين، قم، اسماعيليان، ۱۳۷۳ش / ۱۴۱۵ق.
- مدرسي، سيد محمدتقي، من هدی القرآن، تهران، دار محبيالحسين، لومړی چاپ، ۱۴۱۹ق / ۱۹۹۹م.
- مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الکتب الاسلاميه، ۱۳۷۴ش.
- منتظري، حسينعلي، رساله استفتائات، ټوک ۲، قم، بېخپرندویه، لومړی چاپ، بېنېټې.
- وحيد خراساني، حسين، رساله توضيح المسائل، قم، د امام باقر(ع) مدرسه، نهم چاپ، ۱۴۲۸ق.