منځپانگې ته ورتلل

مسوده:د مبعث اختر

د wikishia لخوا
د مبعث اختر
په ایران کې د مبعث په مناسبت د سړک‌ سرو جشنونو جوړول
په ایران کې د مبعث په مناسبت د سړک‌ سرو جشنونو جوړول
د دود معلومات
د ترسره کیدو وختد رجب ۲۷مه
د ترسره کیدو ځایمذهبي او عامه ځایونه
د جغرافیایي ساحهد نړۍ د بېلابېلو ځایونه
د تاریخي منشأد پیغمبر(ص) بعثت
دعاګانېروژه، صلوات، له ځانګړې آداب او اذکار سره دعا او لمونځ
ملي راجسټرد ایران او د عراق ځینې سیمو کې رسمي رخصتي
نور دودونه
سینه وهنهروژه ماتید جنازې مراسمتعزیه ویل


د مبعث اختر د اسلامي نړۍ له سترو اخترونو څخه دی او د حضرت محمد(ص) د نبوت د پیل له کلیزې سره برابره ورځ ده. شیعیان او د اهل‌سنتو ځینې ډلې د رجب ۲۷مه د مبعث ورځ ګڼي او دا ورځ په ځانګړو مراسمو لمانځي؛ خو د اهل‌سنتو ډېری علما د بعثت د نېټې په اړه د اختلاف له امله د مبعث لپاره ځانګړي مراسم نه لري.

د شیعه‌وو په روایتونو کې د مبعث د ورځې لپاره ځینې مستحب اعمال لکه غسل، روژه، لمونځ او صلوات (درود شریف) نقل شوي دي.

مقام او اهمیت

د مبعث اختر د اسلامي اخترونو له تر ټولو سترو اخترونو څخه دی[۱] او هغه ورځ ده چې حضرت محمد(ص) د نبوت لپاره غوره شو.[۲] د حضرت محمد(ص) بعثت د اسلام د تاریخ له مهمو پېښو څخه ګڼل کېږي. د دې پېښې د دقیقې نېټې په اړه اختلاف دی. د شیعه‌و او د اهل‌سنتو د ځینو ډلو د مشهور نظر له مخې، دا پېښه د رجب په ۲۷مه رامنځته شوې ده؛ خو د اهل‌سنتو د مشهور نظر له مخې، بعثت د رمضان په میاشت کې شوی دی.[۳] البته د روژې د میاشتې د ورځې په اړه هم د نظر اختلاف شته.[۴] له همدې امله، شیعیان او د اهل‌سنتو ځینې ډلې د رجب ۲۷مه د مبعث په توګه لمانځي.[۵]

د جشن مراسم

د مبعث اختر په ډېرو شیعه ټولنو کې له مذهبي جشنونو او مراسمو سره مل وي.[۶] په دغو مراسمو کې معمولاً په جوماتونو، حسینیو او نورو مذهبي ځایونو کې غونډې، ویناوې، د قرآن کریم تلاوت، مداحي لوستنه، دعا، خلکو ته د خوړو وېشل او د ښارونو او مذهبي ځایونو سینګار شامل وي.[۷] په ایران[۸] او د عراق په ځینو سیمو[۹] کې د رجب ۲۷مه رسمي رخصتي ده.

د مبعث د اختر مراسم د آسیا، اروپا او افریقا په ګډون، د شیعه‌وو د نفوس لرونکو یا اسلامي مرکزونو لرونکو پ ډېرو هېوادونو کې، ترسره کېږي.[۱۰] د اهل‌سنتو ځینې ډلې هم دغه مناسبت لمانځي.[۱۱]

په ایران کې د ۱۳۷۴ لمریز کال د مبعث اختر د یادګاري ډاک ټکټ خپرېدل

د مبعث د شپې او ورځې اعمال

د دعا په کتابونو کې د مبعث د شپې او ورځې لپاره یو شمېر اعمال ذکر شوي چې ترسره کول یې مستحب دي.[۱۲] په زاد المعاد کتاب کې د امام جواد(ع) له قوله روایت شوی چې د رجب د ۲۷مې شپې او ورځې د عبادتي اعمالو فضیلت د هر هغه څه له فضیلت څخه غوره ګڼل شوی چې لمر پرې راختلی وي، او شیعیان د دغو اعمالو ترسره کولو ته هڅول شوي دي.[۱۳] د رجب ۲۷مه شپه د «لیلة‌المَحیا» په نوم هم یاده شوې، چې د عبادت او شپه روڼولو معنا لري.[۱۴] د رجب د ۲۷مې شپې او ورځې ځېنې اعمال په دې ډول دي:

د اووه‌ویشتمې شپې اعمال
  • غسل
  • د «اللّٰهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُك بِالتَّجَلِّى الْأَعْظَمِ فِى هٰذِهِ اللَّيْلَةِ مِنَ الشَّهْرِ الْمُعَظَّمِ، وَالْمُرْسَلِ الْمُكَرَّمِ...» دعا لوستل.
  • د امیرالمؤمنین(ع) زیارت
  • دولس رکعته لمونځ، چې په هر رکعت کې د حمد، فلق او ناس سورتونه یو ځل او د اخلاص سوره څلور ځله لوستل کېږي. د لمانځه له پای ته رسېدو وروسته دا ذکر ویل کېږي:
  • «لا إله إلا الله و الله أکبر، الحمد لله و سبحان الله و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم.»[۱۵]
د اووه‌ویشتمې ورځې اعمال
  • غسل
  • روژه
  • صلوات
  • د امیرالمؤمنین (ع) زیارت
  • د پیغمبر(ص) زیارت
  • دولس رکعته لمونځ، چې په هر رکعت کې د حمد او یس سورتونه لوستل کېږي. له لمانځه وروسته د حمد سورت څلور ځله لوستل کېږي؛ ورپسې څلور ځله دا ذکر ویل کېږي:
  • «لا إله إلا الله و الله أکبر و الحمد لله و سبحان الله و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم»
  • او له هغې وروسته څلور ځله دا ذکر ویل کېږي:
  • «الله ربی لا أشرک به شیئاً».[۱۶]

فوټ نوټ

  1. اکبری، احکام مناسبت‌ها، مخ۱۳۸.
  2. راغب اصفهانی، المفردات، ټوک۱، مخ۱۳۲.
  3. آیتی، تاریخ پیامبر اسلام، مخ۸۴.
  4. طبری، تاریخ الطبری، ټوک۲، مخ۴۴.
  5. «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟»، د رضوي خبري آژانس.
  6. «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟»، د رضوي خبري آژانس.
  7. «عید مبعث ۱۴۰۳ در جهان اسلام»، د ایمنا خبري آژانس.
  8. «لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور»، د مجلس د څیړنو مرکز وېبپاڼه.
  9. «النجف تعطّل الدوام الیوم بمناسبة المبعث النبوی، د بغداد الیوم وېبپاڼه.
  10. «جشن مبعث پیامبر(ص) در کشورهای مختلف جهان برگزار شد.»، د حوزه خبري آژانس.
  11. «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟»، د رضوي خبري آژانس.
  12. مجلسی، زاد المعاد، مخ۳۴.
  13. مجلسی، زاد المعاد، مخ۳۴.
  14. انصاری، «رجب»، مخ۱۷۶.
  15. قمی، مفاتیح الجنان، ۲۴۸-۲۵۳مخونه.
  16. قمی، مفاتیح الجنان، ۲۵۳-۲۵۵مخونه.

سرچينې

  • «عید مبعث ۱۴۰۳ در جهان اسلام» (په اسلامي نړۍ کې د ۱۴۰۳ کال د مبعث اختر)، ایمنا خبري آژانس، خپرېدل: ۸ سلواغه ۱۴۰۳ ل، کتنه: ۲۳ غویی ۱۴۰۴ ل.
  • آیتي، محمد ابراهیم، تاریخ پیامبر اسلام، تهران، د تهران پوهنتون، ۱۳۶۹ ل.
  • اکبري، محمود، احکام مناسبت‌ها، قم، فتیان، ۱۳۸۸ ل.
  • انصاري، محمد رضا، «رجب»، د تشیع دایرة المعارف په پوهنغونډ کې (۸م ټوک)، قم، سعید محبي، ۱۳۷۹ ل.
  • راغب اصفهاني، ابوالقاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دار القلم، ۱۴۱۲ ق.
  • طبري، محمد بن جریر، تاریخ الطبري، بیروت، ۱۸۷۹ م.
  • «لایحه قانونی تعین تعطیلات رسمی کشور» (د هېواد د رسمي رخصتیو د ټاکلو قانوني لایحه)، د اسلامي شورا د پارلمان د څېړنو مرکز، تصویب: ۸ چنګاښ ۱۳۵۹ ل، د کتنې نېټه: ۲۸ چنګاښ ۱۴۰۵ ل.
  • قمي، عباس، مفاتیح الجنان، قم، دار العرفان، ۱۳۸۸ ل.
  • «جشن مبعث پیامبر(ص) در کشورهای مختلف جهان برگزار شد» (د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې د پېغمبر(ص) د مبعث اختر ولمانځل شو)، حوزه خبري آژانس، خپرېدل: ۲۶ وری ۱۳۹۷ ل، کتنه: ۲۴ غویی ۱۴۰۴ ل.
  • «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟» (د مبعث اختر یا معراج، اسلامي مذاهب د رجب ۲۷مه څنګه نمانځي؟)، رضوي خبري آژانس، خپرېدل: ۳ وری ۱۳۹۹ ل، کتنه: ۲۸ چنګاښ ۱۴۰۵ ل.
  • «النجف تعطّل الدوام الرسمي غدًا الخميس» د بغداد الیوم په سایټ کې خپور شوی، د مطلب د خپرېدو نېټه: ۷ فبروري ۲۰۲۴ م، د کتنې نېټه: ۱۹ جولای ۲۰۲۶ م.