د حضرت فاطمه(س) کور
.jpg)
د حضرت فاطمې(س) کور مسجد النبي سره لګیدلی کور دی چې د حضرت علی(ع) او حضرت فاطمه(س) د استوګنې ځای وو. هغه فضیلت چې د فاطمې د کور لپاره یاد شوی دی دا دی چې خدای د سَدُّالاَبواب په پیښه کې حکم وکړ چې له جومات سره لګیدلی د ټولو کورونو دروازې دې بندې شي او یوازې د دې کور دروازې دې جومات ته خلاصه پاتی شي.
د امام صادق(ع) په یوه حدیث کې راغلي چې په دې کور کې لمونځ کول د پیغمبر په زیارت کې د لمانځه په پرتله ډیر فضیلت لري. دا کور د اموي واکمنۍ پر مهال د مسجد النبي د پراختيا په موخه ويجاړ شو او د هغه حجرې تر څنګ دی چې رسول الله(ص) پکې ښخ شوى دی، دا په یوه ضریح کې موقعیت لري. زیاتره شیعه عالمان په دې باور دي چې د حضرت فاطمې قبر د هغې په کور کې دی.
د سقیفې له پېښې وروسته امام علي(ع) له خپلو څو ملګرو سره د فاطمې په کور کې کښیناستل او پرلتۍ ووهله چې د ابوبکر له بیعته ډډه وکړي. د ابوبکر ځینې پیروان د بیعت اخستلو لپاره په هغه کور یرغل وکړ. په دغه یرغل کې فاطمه بی بی ټپي شوه چې د شیعو د باور له مخې همدا د هغې د شهادت لامل شو. ځینې په دې باور دي چې پر هغه کور برید نه دی شوی چې نبوي جومات سره لګیدلی و، بلکې په هغه کور برید شوی و چې کوم د بقیع هدیرې ته څېرمه و.
د مسلمانانو په منځ کې د فاطمې د کور حیثیت او د هغه فضیلت
د فاطمې کور په مدينه کې د فاطمې استوګنځي ته اشاره کوي چې د هغې په اړه په شيعه او سني روايتونو او تاريخي منابعو کې فضیلتونه[۱] او د په هغه باندې د بريد پېښه په کې راغلې ده.[۲] همدارنګه ځينې شيعه عالمان دا د فاطمې د ښخولو ځاى هم ګڼي.[۳]
د فاطمې بی بی کور د هغې د اولادونو د زوکړې ځای و[۴] او د یو روایت له مخې د امام سجاد(ع) د زوکړې ځای هم و.[۵] په الکافی کتاب کښې د ذکر شوی روایت له مخې امام صادق(ع) فرمايي چې د فاطمې(س) په کور کښې لمونځ کول د پیغمبر په روضه کښې له لمانځه څخه غوره دی.[۶] همدارنګ امام جواد(ع) په هره ورځ د فاطمې(س) په کور کې لمونځ ادا کاوه.[۷]
د ایران په ځینو ښارونو کې د بی بی فاطمې د شهادت په ورځو کې د بني هاشم د محلې او د حضرت فاطمه سلام الله علیها د کور نندارتونونه او عکسونه جوړیږي او عام خلک یې نندارې ته ورځي.[۸]
د فاطمه(س) د کور بدلولو لپاره له پیغمبر غوښتنه
د درېیم هجري قمري کال مورخ ابن سعد له امام باقر(ع) څخه روایت کوي چې امام علي(ع) له فاطمې(ع) سره له واده وروسته یو کور جوړ کړ چې د پیغمبر له کور څخه لږ لرې و. پېغمبر(ص) ورته وفرمایل چې هغه غواړي لور یې د هغه کور ته نږدې ژوند وکړي. فاطمه(س) له رسول الله(ص) څخه وغوښتل چې له حارثه بن نُعمان سره خبرې وکړي، ترڅو هغوي د هغه په کور کې ژوند وکړي،[۹] حارثه خپل يو څو کورونه رسول الله(ص) ته ورکړي وو چې هغه حضرت په کې خپلو مېرمنو سره واوسېږي.[۱۰] له دې سببه رسول الله(ص) وفرمایل چې د دې خبرې په کولو شرمیږي. حارثه په دې خبرې پوه شو، خپل کور يې پېغمبر ته دالۍ کړ او ويې ويل، چې د پېغمبر له خوا د ده د مال قبلول تر نه قبلولو ورته ډېر خوښ دي.[۱۱]
د ځینو شیعه سرچینو په وینا، پیغمبر(ص) له امام علي(ع) څخه وغوښتل چې د واده وروسته یو کور چمتو کړي چې هلته ولاړ شي. علي(ع) وفرمايل چې د حارثه بن نعمان له کور پرته د رسول الله(ص) کور ته نږدې بل کور نشته. رسول الله(ص) وفرمایل چې حارثه هغه ته خپل یو څو کورونه ورکړي دي او هغه ترې د نورو په غوښتلو شرمیږي. حارثه له دې خبرې خبر شو، رسول الله ته راغی او خپل کور یې ورته وبخښه. په دې طریقې علي(ع) او فاطمه(س) د حارثه کور ته لاړل.[۱۲]
یوازینی کور چې جومات ته یې ور خلاصیږي
اصلي مقاله: سد الابواب
د حضرت فاطمې کور د مسجد نبوي په ختيځ کې او د رسول الله(ص) د حجرو په منځ کې و.[۱۳] دغه کور دوه دروازې درلودې: يوه دروازه يې جومات ته خلاصیده او بله يې له جوماته بهر ته.[۱۴] د سَدُّ الاَبواب په پیښه کې پیغمبر(ص) د الله(ج) په حکم امر وکړ چې د مسجد نبوي په لور د ټولو کورونو دروازې دې وتړل شي، پرته له دې کور د دروازې.[۱۵] سَدُّ الاَبواب د علي(ع) لپاره ځانګړې فضيلت ګڼل کېږي.[۱۶]
د فاطمې(س) کور د پېغمبر اکرم د کور (د عائشې کوټې) شاته و.[۱۷] د دغو دوو کورونو تر منځ يو سورې و[۱۸] چې پېغمبر اکرم د هغې سورې له لارې د خپلې لور د حال پوښتنه کوله.[۱۹] یوه شپه د پېغمبر اکرم(ص) د مېرمنې عایشې او حضرت فاطمې تر منځ شخړه وشوه، چې د فاطمې(س) د خپګان سبب شوه، او د فاطمې په غوښتنه رسول الله(ص) هغه سورې وتړه.[۲۰]
د فاطمې په کور برید
اصلي مقاله: د حضرت فاطمه(س) په کور د یرغل پېښه
د شيعه او سني منابعو له مخې د پېغمبراکرم(ص) له وفاته او د سقيفې له پېښې وروسته يو شمېر اصحابو د فاطمې په کور برید وکړ، تر څو له امام علي(ع) او نورو هغو کسانو چې د ابوبکر له بيعته یې ډډه کړې ده او په خپل کور کښې ناست دي او پرلتۍ ووهله، بیعت واخلي.[۲۱] د شیعو د سرچینو له مخې په دې پیښه کې یې د کور دروازې ته اور واچوه،[۲۲] همدارنګ د هغه ګوزارونو له سببه چې بی بی فاطمه خوړلي وو د هغه یې ماشوم (محسن) سقط شو[۲۳] او فاطمه لږه موده پس شهیده شوه.[۲۴]
یرغل په کوم کور شوی؟
ځینې څېړاندې په دې باور دي چې برید په هغه کور نه دی شوی چی جومات ته نژدې ده بلکې په کور چې برید شوی و هغه له جوماته لری و.[۲۵] د محمد صادق نجمي (وفات: 1390) په تاریخ حرم آئمه بقیع کتاب کې په وینا ځینې تاریخي راپورونه دا نظریه تاییدوي. له هغو ځینې یو دا روایت چې وايي: کله یې چې علي(ع) د ابوبکر سره د بیعت لپاره جومات ته بوتله نو خلکو د مدینې په کوڅو کې هغه لیده.[۲۶] دا راپور د احمد بن عبدالعزیز جوهري بصري (متوفی: ۳۲۳ هـ ق) په کتاب السقیفه او فدک کې راغلی دی.[۲۷] همدارنګ ویل کیږي چې دا کور د مسجد النبی په ختیځ لوري کې د بقیع تر شا او د ابو ایوب انصاري د کور څنګ ته و چې په کې یو انګړ، ګودام، څو کوټې او د لرګیو یوه لویه دروازه وه.[۲۸]
سمهودي (وفات ۹۱۱ هـ ق) چې د اهل سنتو د مدینه په اړه ماهر عالم دی، هم د امام علي(ع) بل کور د بقیع هدیرې ته څېرمه یاد کړی دی.[۲۹] د طبقات الکبري کتاب له تاریخي منابعو څخه دی چې په دریمه پیړۍ کې لیکل شوی دی دې کتاب هم بقيع ته نژدې د امام علي(ع) یو کور یاد کړی دی.[۳۰] البته ځينو کسانو دا کور هماغه کور ګڼي چې حارثه بن نعمان فاطمې ته د اوسېدو لپاره ډالۍ کړی و.[۳۱]
خو د جعفر مرتضی عاملی(وفات: ۱۴۴۱هـ ق) شیعه تاریخ څیړاندي په وینا، برید په هغه کور شوی، چې په اړه یې د سد الابواب پېښه د هغې په اړه نقل شوې ده.[۳۲]
ایا فاطمه په خپل کور کې ښخه شوې وه؟
اصلي مقاله: د حضرت فاطمه(س) د دفن ځای
د شيعه علماوو له نظره د فاطمې د قبر د ځاى مشخص کول ناشوني دي.[۳۳] خو بیا هم شیعه عالمانو د ښخولو د ځای په هکله ځینې احتمالات ورکړي دي. په الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء کتاب کې د اسماعیل انصاري زنجاني له قوله راغلي، زیاتره شیعه علماوو دا احتمال ورکړی دی چې فاطمه په خپل کور کې ښخه شوې ده.[۳۴] همدارنګ آیت الله مکارم شیرازی دا عبارت: «النَّازِلَةِ فِي جِوَارِكَ؛ ستا په ګاونډ کې نازله شوې یعنی خاورو ته سپارلی شوې» چې د فاطمې(س) د ښخولو په وخت کې د امام علی(ع) په وینا کې راغلی دی، د هغو کسانو د نظریې تایید ګڼي چې وايي فاطمه په خپل کور کې دفن شوې ده.[۳۵]
د مسجد النبي په پراختیا کې د رسول الله(ص) په ضریح کې د کور راتلل
د فاطمې کور د عبد الملک بن مروان (پاچاهي: ۶۵-۸۶هـ ق)[۳۶] یا ولید بن عبدالملک (پاچاهي: ۸۶-۹۶هـ ق) [۳۷] په واکمنۍ کې د جومات د پراختیا په موخه وران شو. دا کوټه سره د هغه کوټې چې پیغمبر(ص) په کې دفن دی په یو ضریح کې راغلې.[۳۸] دا ضریح په ۱۳۹۷ کال کې د چچن د ولس مشر د کتلو لپاره خلاصه شوه.[۳۹]
فوټ نوټ
- ↑ بېلګه په توګه وګورئ: کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۹۳، ج۴، ص۵۵۶.
- ↑ مسعودی، اثبات الوصیة، ۱۳۸۴ش، ج۱، ص۱۴۶.
- ↑ شیخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۵۷۲.
- ↑ طبسی، «گزارشی از خانه زهرا علیها السلام»، سایت حوزه.
- ↑ طبری آملی، دلائل الإمامة، ۱۴۱۳ق، ص۱۹۱.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۵۵۶.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۹۳.
- ↑ «روایتی از «کوچههای مادری»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
- ↑ ابنسعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۸، ص۱۳۲.
- ↑ عاملی، الصحیح من سیرة الإمام علی(ع)، ۲۰۰۹م، ج۳، ص۱۳۲-۱۳۳.
- ↑ ابنسعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۸، ص۱۳۲.
- ↑ طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ۱۳۹۰ق، ص۷۱؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۹، ص۱۱۳.
- ↑ طبسی، «گزارشی از خانه زهرا علیها السلام»، سایت حوزه.
- ↑ قائدان، درسنامه اماکن مذهبی مکه مکرمه و مدینه، ۱۳۹۰ش، ص۱۷۷.
- ↑ ابنکثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۷ق، ج۷، ص۳۴۲.
- ↑ حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، بیروت، ج۳، ص۱۲۵.
- ↑ قائدان، درسنامه اماکن مذهبی مکه مکرمه و مدینه، ۱۳۹۰ش، ص۱۷۷.
- ↑ الصغیر، الامام علی علیه السلام سیرته وقیادته فی ضوء المنهج التحلیلی، ۲۰۰۲م. ج۱، ص۳۱.
- ↑ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ۲۰۰۶م، ج۲، ص۵۷.
- ↑ صبری باشا، موسوعة مرآة الحرمین الشریفین و جزیرة العرب، ۲۰۰۴م، ج۳، ص۲۶۲.
- ↑ طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۲۰۲.
- ↑ سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۱۵۰.
- ↑ مسعودی، اثبات الوصیة، ۱۳۸۴ش، ص۱۴۶.
- ↑ طبری، دلائل الامامه، ۱۴۱۳ق، ص۱۳۴.
- ↑ موسوی، «پاسخ به شبهات تاریخی آتش زدن خانه وحی در آیینهی تاریخ و روایات فریقین»، ص ۱۴۰- ۱۴۱.
- ↑ نجمی، تاریخ حرم ائمه بقیع و آثار دیگر در مدینه منوره، ۱۳۸۶ش، ص۱۶۳-۱۶۶.
- ↑ جوهری بصری، السقیفة و فدک، تهران، ص۷۲.
- ↑ اللهاکبری، «خانه حضرت فاطمه(س) کجا بوده است؟»، شیعهنیوز
- ↑ سمهودی، وفاء الوفاء، ۲۰۰۶م، ج۲، ص۵۹.
- ↑ ابنسعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۴، ص۴۰.
- ↑ وګورئ: قزوینی، فاطمة الزهراء(ع) من المهد الی اللحد، ۲۰۰۶م، ج۱، ص۱۵۷.
- ↑ عاملی، مأساة الزهراء(ع)، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۱۷۷.
- ↑ عاملی، مأساة الزهرا(ع)، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۲۵۲ و ۲۵۳.
- ↑ انصاری زنجانی، الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء، ۱۴۲۸ق، ج۱۶، ص۱۱۳.
- ↑ مکارم شیرازی، پیام امام اميرالمؤمنين، ۱۳۸۶ش، ج۸، ص۳۲.
- ↑ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ۱۳۷۹ق، ج۲، ص۲۱۱.
- ↑ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ۲۰۰۶م، ج۲، ص۸۹.
- ↑ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۷ش، ص ۲۹۵.
- ↑ «تصاویری از گشودن درب خانه حضرت زهرا (س) برای اولین بار»، خبرگزاری مهر.
سرچينې
- تصاویری از گشودن درب خانه حضرت زهرا (س) برای اولین بار خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱بهمن ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید:۲۱ مرداد ۱۴۰۲ش..
- ابنجوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
- ابنحجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق عادل احمد عبدالموجود، علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
- ابنسعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، تحقیق محمدعبدالقادر عطا، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
- ابنشهر آشوب، مناقب آل ابیطالب علیهم السلام، قم، انتشارات علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ق.
- ابنکثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق.
- الصغیر، محمدحسین، الامام علی علیه السلام سیرته و قیادته فی ضوء المنهج التحلیلی، بیجا، مؤسسة العارف، ۲۰۰۲م.
- انصاری زنجانی خوئینی، اسماعیل، الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء سلام الله علیها، قم، دلیل ما، ۱۴۲۸ق/۱۳۸۶ش.
- جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکه و مدینه، تهران، مشعر، ۱۳۸۷ش.
- جوهری بصری، احمد بن عبد العزیز، السقیفة و فدک، تحقیق و تصحیح محمدهادی امینی، تهران، مکتبة نینوی الحدیثة، بیتا.
- حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، دارالمعرفه، بیروت، بیتا.
- سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس، قم، الهادی، ۱۴۲۰ق.
- سمهودی، علی بن عبدالله، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۲۰۰۶م،
- صبری باشا، ایوب، موسوعة مرآة الحرمین الشریفین و جزیرة العرب، ترجمه ماجده معروف، قاهره، دارالآفاق العربیة، ٢٠٠٤م.
- طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری بأعلام الهدی، تهران، دارالکتب الاسلامیة، چاپ سوم، ۱۳۹۰ق.
- طبری امامی، محمد بن جریر بن رستم، دلائل الإمامة، قم، بعثت، ۱۴۱۳ق.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، مؤسّسةالاعلمی، بیروت، چهارم، ۱۴۰۳ق.
- طبسی، محمدجواد، «گزارشی از خانه زهرا علیها السلام»، سایت حوزه، مجله مبلغان، شماره ۱۹، مرداد۱۳۸۰ش.
- عاملی، سید جعفرمرتضی، الصحیح من سیرة الإمام علی(ع)، بیجا، مرکز مطالعات اسلامی، ۲۰۰۹م.
- عاملی، سید جعفرمرتضی، مأساة الزهراء علیها السلام، بیروت، دارالسیرة، ۱۴۱۸ق.
- قائدان، اصغر، درسنامه اماکن مذهبی مکه مکرمه و مدینه منوره، تهران، مشعر، ۱۳۹۰ش.
- قزوینی، محمدکاظم، فاطمه الزهراء علیه السلام من المهد الی اللحد، قم، دار الانصار، ۲۰۰۶م،
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح علیاکبر غفاری، محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
- مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دارإحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
- مسعودی، علی بن حسین، اثبات الوصیة، قم، انصاریان، ۱۳۸۴ش.
- نجمی، محمدصادق، تاریخ حرم ائمه بقیع و آثار دیگر در مدینه منوره، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۶ش.
- اللهاکبری، «خانه حضرت فاطمه(س) کجا بوده است؟»، شیعهنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید:۲۱ مرداد ۱۴۰۲ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶ش.
- موسوی، سید محمدتقی، «پاسخ به شبهات تاریخی آتش زدن خانه وحی در آیینهی تاریخ و روایات فریقین»، تاریخ اسلام در آیینه اندیشهها، سال دوازدهم، شماره۱۸، پاییز و زمستان ۱۳۹۹ش.