د رهبرۍ د خبرګانو جرګه
 | |
| نور نومونه | د رهبرۍ خبرګان |
|---|---|
| تأسیس | ۱۳۶۲ل |
| پورې اړوند | د ایران د اسلامي جمهوریت نظام |
| د فعالیت ډول | څارنیز |
| مشر / مسئول | محمدعلي موحدي کرماني |
| ځای ناستي | سید هاشم حسیني بوشهري او علیرضا اعرافي په ترتیب سره د لومړي مرستیال او دویم مرستیال په توګه. |
| جوړښت | اداري پلاوی (رئیس، مرستیالان) کمیسیونونه |
| اړوند مرکزونه | د رهبرۍ د خبرګانو جرګې دارالانشاء |
| ویب پاڼه | http://www.majma.ir |
د رهبرۍ د خبرګانو جرګه (په ۱۳۶۲ کال کې تاسیس شوی) د ایران په اسلامي جمهوریت کې یوه سیاسي- مذهبي اداره ده چې اصلي دنده یې د ایران د اسلامي جمهوریت د رهبر ټاکل او د هغه د فعالیتونو څارنه ده.
د دې جرګې استازي د خلکو د مستقیمو رایو له لارې ټاکل کیږي. د استازیتوب لپاره له اصلي شرطونو څخه یو شرط د اجتهاد درجه لرل دي. د استازو شمیر د هر ولایت د نفوسو پر بنسټ ټاکل کیږي.
د ۱۳۶۸ کال په غبرګولي کې، دې جرګې سید علي خامنه اي د ایران د اسلامي جمهوریت د دوهم رهبر په توګه وټاکه او په ۱۴۰۴ کال کې یې سید مجتبی خامنه اي د ایران د اسلامي جمهوریت د دریم رهبر په توګه وټاکه.
قانوني مقام
د رهبرۍ د خبرګانو جرګه د ایران په اسلامي جمهوریت کې یوه سیاسي-مذهبي اداره ده چې د اساسي قانون د ۱۰۷، ۱۰۸ او ۱۱۱ اصلونو پر بنسټ، د ایران د اسلامي جمهوریت د ستر رهبر ټاکي او د هغه د فعالیتونو د څارنې مسؤلیت لري. د دې جرګې د جوړېدو نېټه په ۱۳۶۲ کال کې وه.
«د خبرګانو جرګه یو الهي نعمت و چې خدای تعالی اسلامي جمهوریت ته ورکړ.[۱]»
د ۱۰۸ اصل پر بنسټ، د خبرګانو شمیر او شرایط، او د ټاکلو څرنګوالی، په خپله د خبرګانو په غاړه دی. البته، د خبرګانو د ټاکنو په اړه لومړی قانون، د ټاکل شویو کسانو شمیر او شرایط، د ۱۳۵۹ کال د تلی د میاشت په لسمه نیټه د ساتونکي شورا لخوا ولیکل شو او د ایران د هغه وخت مشر امام خمیني لخوا تصویب شو.[۲] د دې وروستۍ اصلاحیه د ۱۳۹۴ کال د وږي پر ۱۱مه نېټه وه.
د رهبرۍ د خبرګانو د غړو شرایط
د دې جرګې غړي د خلکو نیغ په نیغه رایو سره او د د ولایتونو پراساس د اتو کلونو لپاره ټاکل کیږي. د خبرګانو د مجلس د ټاکنو د قانون د دریمې مادې له مخې، غړي باید لاندې شرطونه ولري: د د تجزي تر حده اجتهاد (د فقهې د ځینو بابونو د استنباط کولو وړتیا)، په دین داري او اخلاقو کې شهرت، سیاسي او ټولنیز بصیرت، د اسلامي جمهوریت په نظام باور، او هیڅ سیاسي یا ټولنیز بد ریکارډ نه درلودل.[۳]
د دویم او دریم رهبر ټاکنه
په لومړۍ دوره کې د دویم رهبر ټاکنه
د امام خمیني له وفاته وروسته، د خبرګانو جرګې د د ۱۳۶۸ کال د غبرګولي په ۱۴ مه سید علي خامنه اي د اسلامي جمهوریت د دویم رهبر په توګه وټاکه. دا ټاکنې موقت و. د اساسي قانون له بیا کتنې او په هغې باندې د ټولپوښتنې له ترسره کولو وروسته، د ۱۳۶۸ د زمري په ۱۵ دې مجلس آیت الله خامنه اي د اسلامي جمهوریت د دایمي مشر په توګه بیا وټاکه.
په لومړۍ دوره کې د رهبرۍ د ځای ناستي ټاکل
په ۱۳۶۴ کال کې د خبرګانو لومړي جرګې حسین علي منتظري د امام خمیني د وفات په صورت کې د هغه د ځای ناستي په توګه وټاکه. منتظري په ۱۳۶۸ کال کې د امام خمیني له وفاته دوه میاشتې مخکې له خپلې دندې استعفا ورکړه.[۴] د خبرګانو مجلس د ۱۳۶۸ کال د غبرګولي په ۱۴مه د هغه استعفا تصویب کړه.
په شپږمه دوره کې د دریم رهبر ټاکل
د سید علي خامنه اي له ترور وروسته، د خبرګانو جرګه د ۱۴۰۴ کال د کب په ۷مه نیټه سید مجتبی خامنه اي د ایران د اسلامي جمهوریت د دریم رهبر په توګه وټاکه.[۵]
د امریکا او اسراییلو له خوا د خبرګانو د جرګې د ودانیو ویجاړول
د ۱۴۰۴ کال د کب په ۹مه د آیت الله خامنه اي له شهیدولو وروسته، امریکا او اسراییلو په تهران او قم کې د دې ادارې پر ودانیو برید وکړ او ویجاړې یې کړې، چې موخه یې د خبرګانو د شورا د غونډې د جوړولو او د اسلامي جمهوریت د نوي رهبر د ټاکلو مخه نیول وو.[۶] په دې بریدونو کې د خبرګانو د مجلس یو شمیر کارمندان شهیدان شول. دواړو رژیمونو د خبرګانو د مجلس استازو ته هم ګواښ وکړ او د ایران د دریم رهبر په توګه د سید مجتبی خامنه اي د ټاکنې په وړاندې یې خبرداری ورکړ. په هرصورت، د کب د میاشتې په ۷مه، د خبرګانو د مجلس غونډه وشوه او د ایران دریم رهبر وټاکل شو.[۷]
د دورو راپور
- د لومړۍ دورې لپاره ټاکنې د ۱۳۶۱ کال د لیندې په ۱۹مه ترسره شوې. د هغې لومړۍ غونډه د ۱۳۶۲ کال د چنګاښ د میاشتې په ۲۳مه ترسره شوه، او د دې دورې رییس علي مشکیني و.[۸]
- د دوهمې دورې لپاره ټاکنې د ۱۳۶۹ کال د تلی په ۱۶مه ترسره شوې. د هغې لومړۍ غونډه د ۱۳۶۹ کال د کب په ۲مه ترسره شوه او د دې دورې مشر علي مشکیني وو.
- د دریمې دورې لپاره ټاکنې د ۱۳۷۷ کال د لړم په میاشت کې ترسره شوې. د هغې لومړۍ غونډه د ۱۳۷۷ کال د کب په ۴مه ترسره شوه او د دې دورې مشر علي مشکیني وو.
- د دې دورې لپاره ټاکنې د ۱۳۸۵ کال د لیندی په میاشت کې ترسره شوې. د ټاکنو د همغږۍ د تصویب له امله، دې دورې لس کاله دوام وکړ. د دې دورې لومړی رییس مشکیني وو، او د هغه له وفاته وروسته، په ترتیب سره اکبر هاشمي رفسنجاني، محمد رضا مهدوي کني او محمد یزدي د دې د رییس په توګه وټاکل شول.
- د پنځمې دورې لپاره ټاکنې د ۱۳۹۴ کال د کب په ۷مه ترسره شوې. د هغې لومړۍ غونډه د ۱۳۹۵ کال د غبرګولي په ۴مه ترسره شوه، او احمد جنتي د دې د رییس په توګه وټاکل شو.[۹]
- د شپږمې دورې ټاکنې د ۱۴۰۲ کال د کب په ۱۱مه ترسره شوې. لومړۍ غونډه یې د ۲۰۱۴ کال د غبرګولي په ۱ نیټه ترسره شوه[۱۰] او محمد علي موحدي کرماني یې د رییس په توګه وټاکل شو.[۱۱]
فوټ نوټ
- ↑ «بیانات در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری»، د حضرت آیتالله خامنهاي د اثارو د ساتنې او خپرولو د دفتر سایټ.
- ↑ هاشمی، حقوق اساسی، ۱۳۸۶، مخ۴۴.
- ↑ قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری، د نګهبان شورا د خبر رسونې سایټ.
- ↑ وګورئ: امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ټوک۲۱، ۳۳۳-۳۳۵مخونه.
- ↑ «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، د نګهبان شورا د خبر رسونې سایټ.
- ↑ «حمله موشکی جنایتکاران آمریکایی-صهیونی به دفتر مجلس خبرگان در قم»، د تسنیم خبري آژانس.
- ↑ وګورئ: «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، د نګهبان شورا د خبر رسونې سایټ.
- ↑ «آغاز به كار نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری»، د لوی اسلامي دایرةالمعارف مرکز ویبپاڼه.
- ↑ آیتالله جنتی رئیس مجلس خبرگان شد، د ایرنا خبري آژانس.
- ↑ «دوره ششم مجلس خبرگان رهبری آغاز شد»، تابناک.
- ↑ «آیتالله موحدی کرمانی رئیس مجلس خبرگان شد»، د تسنیم خبري آژانس.
سرچينې
- د رهبرۍ د خبرګانو شورا دارالانشاء، خبرگان ملت: شرححال نمایندگان مجلس خبرگان رهبری، لومړی ټوک، ۱۳۷۹لمریز.
- هاشمي، سید محمد، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۶لمریز.
- «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»(د اسلامي انقلاب نوی رهبر د رهبرۍ د خبرګانو شورا له خوا وټاکل شو او معرفي شو)، د رهبرۍ د خبرګانو شورا دارالانشاء، د خپرېدو نېټه: ۱۸ کب ۱۴۰۴لمریز، د لیدنې نېټه: ۲۵ کب ۱۴۰۴لمریز.
- «آغاز به كار نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری»(د رهبرۍ د خبرګانو شورا د لومړۍ دورې د کار پیل)، د لوی اسلامي دایرةالمعارف مرکز ویبپاڼه، د خپرېدو نېټه: ۲۴ غبرګولی ۱۳۹۳لمریز، د لیدنې نېټه: ۲۵ کب ۱۴۰۴لمریز.
- آیتالله جنتی رئیس مجلس خبرگان شد(آیتالله جنتي د خبرګانو شورا مشر شو)، ایرنا خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۴ غبرګولی ۱۳۹۵لمریز، د لیدنې نېټه: ۲۵ کب ۱۴۰۴لمریز.
- دوره ششم مجلس خبرگان رهبری آغاز شد(د رهبرۍ د خبرګانو شورا شپږمه دوره پیل شوه)، تابناک، د خپرېدو نېټه: ۱ غبرګولی ۱۴۰۳لمریز، د لیدنې نېټه: ۲۵ کب ۱۴۰۴لمریز.
- «آیتالله موحدی کرمانی رئیس مجلس خبرگان شد»(آیتالله موحدي کرماني د خبرګانو شورا مشر شو)، تسنیم خبري آژانس.
- «بیانات آیتالله سید علی خامنهای در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری»(د رهبرۍ د خبرګانو شورا له مشر او غړو سره په کتنه کې د آیتالله سید علي خامنهاي څرګندونې)، د حضرت آیتالله خامنهاي د اثارو د ساتنې او خپرولو د دفتر سایټ، د خپرېدو نېټه: ۳ وږی ۱۳۹۵لمریز، د لیدنې نېټه: ۲۵ کب ۱۴۰۳لمریز.
- «اعلام نتایج انتخابات مجلس خبرگان رهبری»(د رهبرۍ د خبرګانو شورا د ټاکنو د پایلو اعلان)، مهر خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۱۲ کب ۱۴۰۲لمریز، د لیدنې نېټه: ۱۳ کب ۱۴۰۲لمریز.
- قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری(د رهبرۍ د خبرګانو شورا د ټاکنو قانون)، د نګهبان شورا د خبر رسونې سایټ، د لیدنې نېټه: ۲۵ کب ۱۴۰۴لمریز.
- چه کسانی در این چهار دوره بر صندلیهای قرمز مجلس خبرگان تکیه زدهاند؟(په دې څلورو دورو کې چا د خبرګانو شورا پر سرو څوکیو ډډه لګولې ده؟)، خبرآنلاین سایټ.
- متن و حاشیه ۴ دوره مجلس خبرگان رهبری؛ از انتخاب جانشین امام(ره) تا رقابت آیات هاشمی و یزدی(د رهبرۍ د خبرګانو جرګې د ۴ دورو متن او حاشیه؛ د امام (ره) د ځای ناستي له ټاکلو بیا د آیت الله هاشمي او یزدي تر سیالۍ پورې)، خبرآنلاین سایټ.
- هیئت رئیسه خبرگان پنجم(د پنځمې دورې خبرګانو اداري پلاوی)، ایرنا خبري آژانس.
- «حمله موشکی جنایتکاران آمریکایی-صهیونی به دفتر مجلس خبرگان در قم»(په قم کې د خبرګانو شورا پر دفتر د امریکایي-صهیونیستي جنایتکارانو توغندیز برید)، تسنیم خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۱۲ کب ۱۴۰۴لمریز، د لیدنې نېټه: ۱۸ وری ۱۴۰۵لمریز.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||