مسوده:حدیبیه
ونگبڼه

حُدَیبیه د مکې مکرمې ښار ته نږدې سیمه ده، چې شاوخوا ۲۰ کیلومتره[۱] واټن ورڅخه لري. د دې سیمې یوه برخه د حرم په حدودو کې او بله برخه یې له حرم څخه بهر پرته ده. د دې سیمې نوم یې د حُدَیبیې څاه یا د «حَدباء» په نوم یوې ونې ته منسوب کړی دی، چې د کږې ونې معنا لري.[۲]
په دې سیمه کې له مهمو پېښو څخه یوه د حُدَیبیې سوله ده، چې د هجرت په شپږم کال د پېغمبر اکرم(ص) او د مکې د مشرکانو ترمنځ لاسلیک شوه. د رضوان بیعت هم په همدې سیمه کې ترسره شوی دی.[۳]
په فقهي اصطلاح کې، حُدَیبیه د «اَدنیالحِلّ» له مواضعو(ځایونو) څخه شمېرل کېږي. هغه کسان چې په مکه کې وي او غواړي مفرده عمره ترسره کړي، باید د احرام تړلو لپاره د حرم له حدودو څخه بهر ووځي. هغوی کولای شي د «اَدنیالحِلّ» په یوه ځای کې، لکه حُدَیبیه، جِعرانه او تَنعیم کې احرام وتړي.[۴]
فوټ نوټ
سرچينې
- ابنهشام، عبدالملک بن هشام، السیرة النبویة، څیړونکی: سهیل زکار، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۲ هـ ق.
- امام خمیني، سید روحالله، تحریرالوسیلة، تهران، د امام خمیني د آثارو د تنظیم او خپرولو مؤسسه، ۱۳۷۹ هـ ل.
- سباعي، احمد، تاریخ مکه (از آغاز تا پایان دولت شرفای مکه)، ژباړونکی: جعفریان، رسول، تهران، مشعر، لومړی چاپ، ۱۳۸۵ هـ ل.
- واقدي، محمد بن عمر، کتاب المغازي، څیړونکی: مارسدن جونز، بیروت، د الاعلمي خپرندویو مؤسسه، ۱۴۰۹ هـ ق.
- یاقوت حموي، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، بیروت، دار احیاء التراث العربي، ۱۳۹۹ هـ ق.