مسوده:نقدین

نَقْدَین په شیعه فقهه کې مسکوکو (سکه وهلو) سرو زرو او سپینو زرو ته ویل کېږي او تر ډېره د ربا او زکات اړوندو بحثونو کې مطرح کېږي. ربا په دوو برخو، معاملي ربا او قرضي ربا وېشل کېږي؛ قرضي ربا هغه مهال رامنځته کېږي چې د پور ورکولو پر مهال د بېرته ادا کولو په وخت کې د زیاتوالي شرط کېښودل شي، په داسې حال کې چې معاملي ربا د دوو هم‌جنسو مالونو (لکه د سرو زرو په بدل کې سره زر) تبادلې ته ویل کېږي، چې په دواړو لورو کې یو لوری یې زیاته اندازه ورکړي. فقیهان په دې باور دي چې که نقدین (نغدې پیسې یا د هغو معادل) له بل نقدین سره تبادله شي او مقدارونه یې برابر نه وي، یا د ځنډ له امله کومه اضافه ترلاسه شي، نو دغه اضافه «ربا» ګڼل کېږي.

د سرو زرو او سپینو زرو زکات یوازې هغه وخت واجب کېږي چې په معاملاتو کې د رایجو مسکوکو سکو په بڼه وي؛ له همدې امله، پر غیرمسکوکو سرو زرو او سپینو زرو، په هره بڼه او د هر ډول استعمال لپاره چې وي، زکات واجب نه دی.

1. سره زر، دوه نصابونه لري: د سرو زرو لومړی نصاب: ۲۰ شرعي مثقاله دي چې د مسکوکو سرو زرو له ۱۵ معمولي مثقالو سره برابر دي او زکات یې یوه څلوېښتمه، یعنې ۲٫۵ سلنه دی. د شیعه فقیهانو د مشهور نظر له مخې، هرشرعي مثقال تقریباً له ۳ ګرامه او ۴۵۶ سوته سره برابر دی.د سرو زرو دویم نصاب: ۴ شرعي مثقاله، یعنې ۳ معمولي مثقاله دی؛په دې معنا چې که د لومړي نصاب پر اندازه ۳ معمولي مثقاله زیاته شي، نو زکات پر ټولټال ۱۸ معمولي مثقالو واجب کېږي او له دې وروسته د هر ۳ معمولي مثقالو په زیاتېدو سره هم زکات پر ټول موجود مقدار واجب کېږي. خو که زیاته شوې اندازه له ۳ معمولي مثقالو څخه کمه وي، نو پر هغې اندازې زکات نه واجبېږي.

1. سپین زر هم دوه نصابونه لري: لومړی نصاب یې ۱۰۵ معمولي مثقاله دی چې زکات یې یوه څلوېښتمه، یعنې ۲٫۵ سلنه دی، او دویم نصاب یې ۲۱ معمولي مثقاله دی؛ یعنې که ۲۱ مثقاله د لومړي نصاب پر اندازه زیاته شي، زکات به پر ټولټال۱۲ مثقالو واجب وي او په راتلونکو زیاتونو کې هم هر ځل د ۲۱ مثقالو په زیاتېدو سره زکات پر ټول موجود مقدار واجب کېږي، خو که زیاتوالی له دې اندازې څخه کم وي، پر هغه زیاته شوې برخه زکات نه واجبېږي.

ډله	د نصاب حد	د زکات اندازه	شرط یا وضاحت
سره زر	۲۰ شرعي مثقاله (۱۵ معمولي مثقاله)	یوه څلوېښتمه (۲.۵٪)	لومړی نصاب
	هر ۴ شرعي مثقاله (۳ معمولي مثقاله) پر لومړي نصاب ورزیات	یوه څلوېښتمه (۲.۵٪) د ټول مال	له لومړي نصاب څخه وروسته
سپین زر	۱۰۵ معمولي مثقاله	یوه څلوېښتمه (۲.۵٪)	لومړی نصاب
	هر ۲۱ معمولي مثقاله پر لومړي نصاب ورزیات	یوه څلوېښتمه (۲٫۵٪) د ټول مال	له لومړي نصابه وروسته