مسوده:د میناب په شجره طیبه ښوونځي باندې د امریکا برید
 | |
| د پیښه تفصیل | د میناب ښار په «شجره طیبه» ښوونځي باندې د امریکا توغندویي برید |
|---|---|
| وخت | د ۱۴۰۴ لمریز کال د کب ۹مه / د ۱۴۴۷ق د رمضان ۱۰مه |
| ځای | د هرمزګان ولایت د میناب ښار |
| لامل | د امریکا اردو |
| تلفات | ۱۵۶ شهیدان (۱۲۰ زدهکوونکي + ۲۶ ښوونکي…) او ۹۵ ټپیان |
| غبرګونونه | د دې برید په غبرګون کې د ایراني چارواکو، یونسکو، د ملګرو ملتونو او هېوادونو د چارواکو له خوا غندنې او غبرګونونه څرګند شول او د قربانیانو د یاد په موخه ګڼ شمېر فرهنګي او هنري آثار جوړ شول. |
| اړوند | د رمضان جګړه، د آیتالله خامنهاي ترور |
د میناب په شجره طیبه ښوونځي باندې د امریکا برید د میناب ښار په «شجره طیبه» ښوونځي باندې د امریکا توغندویي برید هغه پېښه ده چې د ۱۴۰۴ لمریز کال د کب په ۹مه، د رمضان جګړې له پیل سره هممهاله رامنځته شوه. په دې برید کې ۱۵۶ کسان شهیدان او ۹۵ نور ټپیان شول، چې ډېری یې زدهکوونکي وو (۷۳ هلکان او ۴۷ نجونې).
ایراني چارواکو امریکا او اسرائیل د دې برید مسئول وبلل، خو دغو هېوادونو د برید مسئولیت ونه مانه. د نیویارک ټایمز او رویټرز په ګډون ځینو راپورونو، د لومړنیو شواهدو او کارول شویو وسلو د ډول پر بنسټ په دې برید کې د امریکايي ځواکونو رول ته اشاره کړې ده. د بښنې نړیوال سازمان هم امریکا د دې برید مسئوله بللې ده. همدارنګه، په ځینو راپورونو کې دغه برید قصدي بلل شوی او موخه یې د ایران له پوځي ځواکونو څخه د خلکو د ملاتړ کمول ښودل شوې ده.
د هدف د ملکي کېدو له امله، ځینو بنسټونو او چارواکو دغه پېښه د نړیوال بشردوستانه قانون د سرغړونې یا جنګي جنایت مصداق بللی دی. د دې برید په غبرګون کې د ایراني چارواکو، یونسکو، د ملګرو ملتونو د سرمنشي او د ایټالیا او چین په څېر هېوادونو د چارواکو له خوا غندنې او غبرګونونه څرګند شول. همدارنګه، د ایران د علمي حوزو رییس علیرضا اعرافي په یوه لیک کې له پاپ څخه وغوښتل چې د دې پېښې په اړه خپل دریځ څرګند کړي.
د دې پېښې په پایله کې د قربانیانو د یاد په موخه ګڼ شمېر فرهنګي او هنري آثار جوړ شول او په ځینو هېوادونو کې مراسم او یادغونډې ترسره شوې. همدارنګه، «د میناب فرښتې» په څېر ځینې آثار د ټولګو په بڼه خپاره شوي دي.
انګېزه او د پېښې څرنګوالی
د میناب د «شجره طیبه» پر لومړني ښوونځي او وړکتون توغندیز برید، چې د جګړې تر ټولو خونړۍ پېښه بلل شوې،[۱] د امریکا او اسرائیلو له خوا پر ایران د ګډو هوايي بریدونو په لومړیو ساعتونو کې، د ۱۴۰۵ لمریز کال د کب په ۹مه / د ۲۰۲۶ میلادي کال د فبرورۍ په ۲۸مه، رامنځته شو.[۲] د برید د شهیدانو وروستی شمېر ۱۵۶ کسان اعلان شوی دی.[۳] ۹۵[۴] یا ۹۶[۵] کسان هم ټپیان شوي دي. په شهیدانو کې ۱۲۰ زدهکوونکي (۷۳ هلکان او ۴۷ نجونې)، ۲۶ ښځینه ښوونکې، د زدهکوونکو اووه والدین (څلور نارینه او درې ښځې)، د ښوونځي یو موټرچلوونکی، د ښوونځي له څېرمه درملتون سره د تړلي روغتیايي مرکز یو تخنیکر او یو شپږ میاشتنی جنین شامل دي.[۶] تر دې وړاندې د شهیدانو شمېر ۱۶۵،[۷] ۱۶۸[۸] او ۱۷۰[۹] کسان ښودل شوی و او ۱۶۸ کسان د رسمي شمېرې په توګه اعلان شوي وو.[۱۰]
د راپورونو له مخې، په دې برید کې دوه امریکايي «ټاماهاک» کروز توغندي پر ښوونځي لګېدلي دي.[۱۱] ځینو سرچینو د درې توغندیزو بریدونو راپور ورکړی دی.[۱۲] د لومړي توغندي له لګېدو وروسته، حاضرو کسانو د ودانۍ ځینو برخو، په ځانګړي ډول د لمانځه خونې، ته پناه یووړه؛ خو ورپسې بریدونو هماغه ځای په نښه کړ.[۱۳]
د دې برید د انګېزې او محرک په اړه بېلابېلې اټکلونه مطرح شوي دي. د الجزیرې څېړنیزې څانګې دغه برید قصدي بللی او موخه یې پر عامه افکارو اغېز کول او د ایران له پوځي ځواکونو څخه د خلکو د ملاتړ کمول ښودلي دي.[۱۴]
دغه ښوونځی د هرمزګان ولایت په میناب ښار کې موقعیت لري.[۱۵] هرمزګان د هرمز تنګي او فارس خلیج ته د نږدېوالي له امله پوځي اهمیت لري او د ایران د اسلامي انقلاب د پاسدارانو د سمندري ځواکونو د عملیاتو له اصلي مرکزونو څخه ګڼل کېږي.[۱۶] د الجزیرې د راپور له مخې، د میناب «شجره طیبه» ښوونځي مخکې له اداري پلوه د ایران د اسلامي انقلاب د پاسدارانو د سمندري ځواکونو له اړوندو بنسټونو سره اړیکه لرله او د دغه ښوونځي یو شمېر زدهکوونکي د همدې ځواک د کارکوونکو اولادونه وو؛[۱۷] خو ښوونځی یوازې هغوی ته ځانګړی شوی نه و.[۱۸] د بېلابېلو خبري اژانسونو د راپورونو له مخې، دغه ښوونځی په ۲۰۱۶ میلادي کال / ۱۳۹۵ لمریز کال کې د سیدالشهداء له پوځي مجتمع څخه خپلواک شوی و.[۱۹]
له میناب ښوونځي سره هممهاله، د فارس ولایت په لامرد ښار کې یو ورزشي تالار (هال) او یو لومړنی ښوونځی هم د امریکا او اسرائیلو د توغندیزو بریدونو هدف وګرځېدل. د راپورونو له مخې، په دغو بریدونو کې لږ تر لږه ۲۱ ملکي کسان شهیدان شول.[۲۰]
د برید مسئولیت
د ایران اسلامي جمهوریت چارواکو د میناب پر «شجره طیبه» ښوونځي برید قصدي وباله او امریکا او اسرائیل یې د دې برید مسئول وبلل.[۲۱] ځینو رسنیو،[۲۲] د نیویارک ټایمز[۲۳] او رویټرز[۲۴] په ګډون، راپور ورکړی چې د لومړنیو څېړنو شواهد په دې برید کې د امریکايي ځواکونو رول تاییدوي. د بښنې نړیوال سازمان هم په خپل راپور کې امریکا د دې برید مسئوله بللې ده.[۲۵]
د امریکا د کانګرس ځینو غړو[۲۶] او سناتور کریس وان هولن هم د امریکا حکومت د دې برید مسئول بللی دی.[۲۷] خو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په خپلو څرګندونو کې ایران د برید مسئول وباله او ادعا یې وکړه چې ایران «ټاماهاک» توغندیو ته لاسرسی لري.[۲۸] نیویارک ټایمز دغه ادعا له موجودو شواهدو سره ناسازګاره بللې ده. دې رسنۍ په خپل راپور کې لیکلي چې «ټاماهاک» توغندي یوازې د امریکا د پوځ په واک کې دي.[۲۹] رویټرز[۳۰] و برخی کارشناسان نظامی[۳۱] او ځینو پوځي کارپوهانو[۳۲] هم د ټرمپ ادعا رد کړې او ویلي یې دي چې ایران او اسرائیل دغه ډول توغندي نه لري. ویل کېږي چې اسرائیل هم په دې برید کې خپل لاس لرل رد کړي دي.[۳۳] البته د امریکا دفاع وزارت (پنټاګون) او د اسرائیلو پوځ هم تر دې وړاندې ویلي وو چې له دغه برید څخه خبر نه وو.[۳۴]
ځینو شنونکو پر ښوونځي د څو توغندیو برید د عملیاتي تېروتنې له فرضیې سره ناسازګار بللی دی.[۳۵] همدارنګه، یو شمېر پوځي شنونکو د «تاماهاک» توغندیو لوړ دقت ته په اشارې سره دا احتمال تر پوښتنې لاندې راوستی چې ګوندې ښوونځی له یوه پوځي هدف سره په تېروتنه کې ګډوډ شوی وي.[۳۶] په مقابل کې، ځینو رسنیو احتمال ورکړی چې برید ښايي د ناسم یا له وخته تېر شویو معلوماتو له امله ترسره شوی وي.[۳۷]
ویل شوي چې هغه توغندي چې دغه ښوونځی یې په نښه کړی، د بحرین په هېواد کې د امریکا له یوې پوځي اډې څخه توغول شوي وو.[۳۸]
دغه پېښه په ځینو رسنیو او شننو کې له ورته مواردو سره پرتله شوې ده؛ په هغو پېښو کې چې امریکا او اسرائیل ملکي مرکزونه په نښه کوي او وروسته یې مسئولیت ردوي یا یې پر مقابل لوري وراچوي، خو وروسته د دوی د ادعاوو ناسموالی څرګندېږي.[۳۹]
غبرګونونه
پر «شجره طیبه» ښوونځي برید د چارواکو، نړیوالو بنسټونو او بېلابېلو سازمانونو له پراخو غبرګونونو سره مخ شو. د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان دا پېښه د ایران د خلکو په ذهن کې یوه نههېرېدونکې پېښه وبلله. د ایران د بهرنیو چارو د وزارت ویاند دا برید یو ښکاره جنایت وباله.[۴۰] یونسکو دغه برید «د بشردوستانه قوانینو جدي او څرګنده سرغړونه» وبلله او ویې غنده.[۴۱] د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترش او د دې سازمان یو شمېر کارپوهانو هم دغه برید وغانده. د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د موضوع د څېړنې غوښتنه وکړه[۴۲] او د ملګرو ملتونو ځینو کارپوهانو دا پېښه د روم اساسنامې له مخې د جنګي جرم په تعریف کې شامله وبلله.[۴۳]
د ایټالیا لومړي وزیر[۴۴] او د چین د بهرنیو چارو وزارت[۴۵] هم په جلا جلا اعلامیو کې دغه برید وغانده او د قربانیانو له کورنیو سره یې خپله خواخوږي څرګنده کړه. د روغتیا نړیوال سازمان رئیس هم دغه پېښه جنګي جرم وبلله.[۴۶] د الجزیرې په راپور او د بشري حقونو د ځینو څارونکو په څرګندونو کې د ښوونځي او زدهکوونکو پر ملکي ماهیت ټینګار شوی او پر دغه ښوونځي برید د نړیوال بشردوستانه قانون خلاف بلل شوی دی.[۴۷]
د علمي حوزو رییس علیرضا اعرافي، پاپ لئو څوارلسم ته په یوه لیک کې دغه برید د جنګي جرم څرګند مصداق وباله او له پاپ څخه یې وغوښتل چې دا برید وغندي او اعلان کړي چې دا ډول اقدام د مسیحیت له لارښوونو سره سمون نه لري.[۴۸]
له برید وروسته، وړاندیزونه مطرح شول چې د ښوونځي ځای دې د یادګار یا موزیم په توګه وساتل شي.[۴۹] همدارنګه اعلان وشو چې د نجف د مېشتو دیني مراجعو له ډلې د سید علي سیستاني په لارښوونه او د امام حسین(ع) د روضې په ګډون، په همدې ځای کې به یو نوی ښوونځی د عصري ښوونیزو امکاناتو په لرلو سره جوړ شي.[۵۰] یو شمېر خیرخواهانو او پېژندل شوو څېرو هم د ښوونځي د بیا رغونې په برخه کې د ګډون لپاره خپل چمتووالی اعلان کړ.[۵۱]
د ایران د ښوونځیو د نويکولو، پراختیا او سبنالښت سازمان رئیس «د میناب شهیدانو» په نوم د دوو ښوونځیو او د دې پېښې د شهیدو زدهکوونکو په یاد د ۱۶۸ نورو ښوونځیو د جوړولو د پلان خبر ورکړ.[۵۲] همدارنګه، په پاکستان کې له امریکا سره د ۱۴۰۵ لمریز کال د وري میاشتې په مذاکراتو کې د ایران د مذاکرهکوونکي پلاوي کاروان ته «میناب ۱۶۸» نوم ورکړل شو.[۵۳]
د دغه برید د قربانیانو د جنازې مراسم د ۱۴۰۴ لمریز کال د کب په ۱۲مه په میناب کې د خلکو او د هرمزګان ولایت د چارواکو په ګډون ترسره شول.[۵۴] همدارنګه، د ایران په بېلابېلو ښارونو او د پاکستان،[۵۵] مکزیک[۵۶] او کاناډا[۵۷] په ګډون په ځینو نورو هېوادونو کې د یاد او درناوي مراسم ترسره شول.
-
![د امریکا په برکلي پوهنتون کې د میناب د ماشومانو د انځورونو نندارې.[۵۸]](http://commons.wikishia.net/w/images/thumb/5/55/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D9%84%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7.jpg/303px-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D9%84%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7.jpg)
د امریکا په برکلي پوهنتون کې د میناب د ماشومانو د انځورونو نندارې.[۵۸] -
د «مقاومت فرښتې» محفل؛ د میناب د شهیدو زدهکوونکو په یاد د امام رضا (ع) په حرم کې، د ۱۴۰۵ لمریز کال د غويي په ۵مه. -
![د سپینې ماڼۍ مخې ته د میناب د زدهکوونکو د وژنې پر ضد اعتراض.[۵۹]](http://commons.wikishia.net/w/images/thumb/d/d6/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80%8C%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84_%DA%A9%D8%A7%D8%AE_%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF.jpg/303px-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80%8C%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84_%DA%A9%D8%A7%D8%AE_%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF.jpg)
د سپینې ماڼۍ مخې ته د میناب د زدهکوونکو د وژنې پر ضد اعتراض.[۵۹] -
د امام رضا (ع) په حرم کې د میناب د «شجره طیبه» ښوونځي د شهیدانو تعاملي دېوالانځور. -
د یمني انځورګر کمال شرف کارتون؛ د میناب د شهیدو زدهکوونکو نجونو په یاد.
![د امریکا په برکلي پوهنتون کې د میناب د ماشومانو د انځورونو نندارې.[۵۸]](/view/%D8%AF%D9%88%D8%AA%D9%86%D9%87:%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D9%84%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7.jpg)
![د سپینې ماڼۍ مخې ته د میناب د زدهکوونکو د وژنې پر ضد اعتراض.[۵۹]](/view/%D8%AF%D9%88%D8%AA%D9%86%D9%87:%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80%8C%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84_%DA%A9%D8%A7%D8%AE_%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF.jpg)
.jpg)
هنري آثار
د میناب پر ښوونځي د برید په غبرګون او د هغه د شهیدانو په یاد ګڼ شمېر هنري آثار جوړ شوي دي. په دغو اثارو کې د غلامرضا صنعتګر په غږ «د الوتنې زنګ»[۶۰]، د زانکو په غږ «ارام ویده شه»[۶۱]، د محسن حسیني په سندره «وروستۍ انشا»[۶۲]، د رضا صادقي په غږ «د میناب ګل» او «خاورین ویښتان»[۶۳] او د حامد همایون په غږ «د پای ټکی» شامل دي.[۶۴]
د ایران د موسیقۍ ټولنې هغه آثار چې هنرمندانو د میناب د شهیدو زدهکوونکو په یاد جوړ کړي، په «د میناب فرښتې» البوم کې راټول کړي دي.[۶۵] د ایران د فرهنګ او اسلامي ارشاد وزارت د موسیقۍ دفتر عمومي مدیر هم د میناب د «شجره طیبه» ښوونځي د شهیدانو په موضوع د یوې سمفونۍ د جوړېدو خبر ورکړی دی.[۶۶]
د ایران په بېلابېلو ښارونو کې د میناب د زدهکوونکو په یاد صحنهییزې نندارې هم ترسره شوې. له دې ډلې د «په کومه ګناه؟» په نوم ملي ننداریز پروګرام، چې د «بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ» له آیت څخه اخیستل شوی و، د میناب د زدهکوونکو د شهادت د څلوېښتو ورځو له پوره کېدو سره هممهاله، د ایران په ۲۱ ولایتونو کې ترسره شو.[۶۷]
د جنوبي کوریا د سولې نړیوالې ټولنې د امریکا د جنایت په اړه د میناب په ښوونځي کې یو انځوریز نندارتون جوړ کړ. دا نندارتون د جنوبي کوریا د ملي شورا په لوېدیځه څنډه کې د دې شعار لاندې ترسره شو: «د هغو معصومو نجونو یاد لمانځو چې د امریکايي ټاماهاک توغندیو په برید کې شهیدې شوې.»[۶۸]
فوټ نوټ
- ↑ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه اعلام شد، تابناک.
- ↑ «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران (۲۸ فوریه ۲۰۲۶ – تا به امروز)»، د اسپوټنیک خبري آژآنس.
- ↑ «پایان تفحص شهدای میناب؛ ۱۶۵ دانشآموز شهید شدند»، د دفاع مقدس خبري آژآنس؛ «از شنبه خونین دبستان شجره طیبه در میناب چه میدانیم؟»، بیبیسی فارسی.
- ↑ آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه اعلام شد، تابناک.
- ↑ «پایان تفحص شهدای میناب؛ ۱۶۵ دانشآموز شهید شدند»، خبرگزاری دفاع مقدس؛ «۱۶۵ کشته در حمله موشکی به دبستان دخترانه شهر میناب»، بیبیسی فارسی؛ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «Middle East war’s ‘spiral of conflict’ drives mounting civilian toll», UN News؛ «از شنبه خونین دبستان شجره طیبه در میناب چه میدانیم؟»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «از شنبه خونین دبستان شجره طیبه در میناب چه میدانیم؟»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران (۲۸ فوریه ۲۰۲۶ – تا به امروز)»، د اسپوټنیک خبري آژانس.
- ↑ «Minab: When the world’s most precise missile chose a classroom», Al Jazeera Media Network
- ↑ «روایت میدل ایست آی از جنایت مدرسه میناب: انفجار دوم کسی را زنده نگذاشت»، د العالم شبکې.
- ↑ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network؛ «Bombed Iranian girls school had vivid website and yearslong online presence», Reuters.
- ↑ «از شنبه خونین دبستان شجره طیبه در میناب چه میدانیم؟»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «Bombed Iranian girls school had vivid website and yearslong online presence», Reuters؛ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «افشاگری نیویورک تایمز از پشت پرده جنایات آمریکا در اولین روز جنگ علیه ایران؛ از حمله موشکی به مدارس میناب، لامرد و مناطق مسکونی»، همشهري آنلاین.
- ↑ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «گزارش تحقیقی نیویورکتایمز آمریکا را «مسئول احتمالی» حمله به مدرسه میناب نشان میدهد»، رادیو فردا؛ «رویترز به نقل از دو مقام آمریکایی: حمله به مدرسه میناب «به احتمال بسیار زیاد» کار آمریکا بود»، د آر.اف.آی خبري آژانس؛ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network؛ «تحلیل تصاویر ویدیویی نشان میدهد موشکی که نزدیک مدرسه میناب برخورد کرد، از نوع کروز تاماهاک است»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «U.S. Tomahawk Hit Naval Base Beside Iranian School, Video Shows», The New York Times.
- ↑ «Bombed Iranian girls school had vivid website and yearslong online presence», Reuters.
- ↑ «عفو بینالملل: آمریکا باید پاسخگوی جنایت مدرسه میناب ایران باشد»، د العالم شبکې.
- ↑ «مقامهای سابق آمریکا از سکوت پنتاگون درباره حمله مرگبار به مدرسه میناب انتقاد کردند»، بیبیسی فارسی.
- ↑ رهبر اقلیت سنا: ترامپ درباره مدرسه میناب دروغ میگوید ، تابناک.
- ↑ «نیویورکتایمز دروغ ترامپ درباره مدرسه میناب را رد کرد»، شبکه العالم؛ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «U.S. Tomahawk Hit Naval Base Beside Iranian School, Video Shows», The New York Times؛ «تحلیل تصاویر ویدیویی نشان میدهد موشکی که نزدیک مدرسه میناب برخورد کرد، از نوع کروز تاماهاک است»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «Bombed Iranian girls school had vivid website and yearslong online presence», Reuters.
- ↑ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «۱۶۵ کشته در حمله موشکی به دبستان دخترانه شهر میناب»، بیبیسی فارسی؛ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «روزنامهنگار آمریکایی: کسی سهواً مدرسه را «دو بار» بمباران نمیکند»، د مشرق خبري آژآنس؛ «حمله دوم به مدرسه میناب/ این دیگر «خطا» نیست، جنایت جنگی است!»، د تابناک خبري آژآنس.
- ↑ «Minab: When the world’s most precise missile chose a classroom», Al Jazeera Media Network
- ↑ «U.S. Tomahawk Hit Naval Base Beside Iranian School, Video Shows», The New York Times؛ «تحلیل تصاویر ویدیویی نشان میدهد موشکی که نزدیک مدرسه میناب برخورد کرد، از نوع کروز تاماهاک است»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «هاشم الحیدری: جنایت جنگی در میناب با شلیک موشک از بحرین/ عراق کشور امام مهدی (عج) است»، د دفاع مقدس خبري آژانس.
- ↑ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network؛ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network؛ «مقامهای سابق آمریکا از سکوت پنتاگون درباره حمله مرگبار به مدرسه میناب انتقاد کردند»، بیبیسی فارسی.
- ↑ حمله به دانش آموزان مدرسه در میناب یک-جنایت آشکار است، ایرنا.
- ↑ «Deadly bombing of Iran primary school ‘a grave violation of humanitarian law’: UNESCO»، UN News.
- ↑ «سازمان ملل حمله به مدرسه میناب را محکوم کرد»، نورنیوز.
- ↑ «UN experts strongly condemn deadly missile strike on girls’ school in Iran, call for independent investigation», UN Human Rights.
- ↑ «نخستوزیر ایتالیا قتلعام دختران مدرسه میناب را محکوم کرد»، د العالم شبکې.
- ↑ «چین بدون نام بردن از آمریکا، حمله به مدرسۀ میناب را محکوم کرد»، د ار.اف.ای خبري آژانس.
- ↑ «Bombing hospital or school isn't a 'miscalculation' but 'war crimes': WHO chief», Anadolu Ajansı.
- ↑ «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network.
- ↑ «نامه مهم آیت الله اعرافی به پاپ رهبر کاتولیکهای جهان»، د حوزه خبري آژانس.
- ↑ «مدرسه شجره طبیبه میناب به موزه تبدیل خواهد شد»،همشهری آنلاین.
- ↑ «فتوای آیت الله سیستانی برای ساخت مدرسه میناب»، همشهری آنلاین.
- ↑ وګورئ: «سنگ تمام گلزار برای بچه های میناب»، همشهری آنلاین.
- ↑ «ساخت ۱۶۸ مدرسه به یاد دانشآموزان میناب»، د تابناک خبري آژانس.
- ↑ «اسم کاروان مذاکرهکننده ایرانی "میناب ۱۶۸" است | عکسهایی متفاوت از داخل هواپیمای تیم مذاکرهکننده»، همشهری آنلاین.
- ↑ «وداع حماسی هرمزگان با شهدای دانشآموز میناب/ نمایش خشم مردم در برابر شرورترین رژیم جهان»، د العالم شبکې.
- ↑ «ادای احترام مردم پاراچنار پاکستان به دختران میناب»، هشهری آنلاین.
- ↑ «اقدام پربازید و احساسی مکزیکی ها برای دانش آموزان میناب + ویدئو»، همشهری آنلاین.
- ↑ «یادبود کودکان شهید میناب در ونکوور کانادا | تصاویر»، همشهری آنلاین.
- ↑ «نمایش تصاویر کودکان میناب در دانشگاه برکلی آمریکا»، د صدا ا وسیما خبري آژآنس.
- ↑ «اعتراض به کشتار کودکان میناب مقابل کاخ سفید»، نورنیوز.
- ↑ ««زنگ پرواز با صدای غلامرضا صنعتگر منتشر شد + لینک دانلود»، د شهرآرانیوز وېبپاڼه.
- ↑ «بخواب آروم با صدای زانکو منتشر شد + لینک دانلود»، د شهرآرانیوز وېبپاڼه.
- ↑ «انشای آخر به یاد کودکان میناب منتشر شد»، د شهرآرانیوز وېبپاڼه.
- ↑ «چه کسانی در جنگ رمضان برای وطن خواندند/ شاهکار خوشصداها با بیش از ۱۰۰ نماهنگ حماسی +فیلم و صوت»، د مشرق خبري آژانس.
- ↑ «چه کسانی در جنگ رمضان برای وطن خواندند/ شاهکار خوشصداها با بیش از ۱۰۰ نماهنگ حماسی +فیلم و صوت»، د مشرق خبري آژانس.
- ↑ «رونمایی از آلبوم «فرشتگان میناب» در اختتامیه برای ایران»، د فارس خبري آژانس.
- ↑ «تولید دو سمفونی با محوریت رهبر شهید و شهدای میناب در دستور کار دفتر موسیقی»، د شهرآرانیوز وېبپاڼه.
- ↑ «رویداد ملی نمایشی «به کدامین گناه؟» به یاد کودکان میناب»، خبرگزاری صداوسیما؛ «نمایش «به کدامین گناه»؛ روایتی از آرزوهای بر باد رفته بچههای میناب»، نوید شاهد.
- ↑ «برگزاری نمایشگاه عکس شهدای مدرسه میناب در کره جنوبی»، د شهرآرانیوز وېبپاڼه.
سرچينې
- آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه اعلام شد» (پر شجره طیبه ښوونځي د برید د شهیدانو وروستۍ شمېرې اعلان شوې)، تابناک، د خپرېدو نېټه: ۲۰ وری ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۸ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «از شنبه خونین دبستان شجره طیبه در میناب چه میدانیم؟» (د میناب د شجره طیبه لومړني ښوونځي د خونړۍ شنبې په اړه څه پوهېږو)، بيبيسي فارسي، د خپرېدو نېټه: ۱۵ کب ۱۴۰۴ ل.، د لیدنې نېټه: ۱۲ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «اسم کاروان مذاکرهکننده ایرانی "میناب ۱۶۸" است | عکسهایی متفاوت از داخل هواپیمای تیم مذاکرهکننده» (د ایراني مرکچي کاروان نوم “میناب ۱۶۸” دی | د مرکچي ټیم د الوتکې دننه متفاوت انځورونه)، همشهري آنلاین، د خپرېدو نېټه: ۲۲ وری ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۷ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «برگزاری نمایشگاه عکس شهدای مدرسه میناب در کره جنوبی» (په سوېلي کوریا کې د میناب ښوونځي د شهیدانو د انځورونو د نندارتون جوړېدل)، شهرآرانیوز وېبپاڼه، د خپرېدو نېټه: ۸ وری ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۱ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «پایان تفحص شهدای میناب؛ ۱۶۵ دانشآموز شهید شدند» (د میناب د شهیدانو د پلټنې پای؛ ۱۶۵ زدهکوونکي شهیدان شول)، دفاع مقدس خبري اژانس، د خپرېدو نېټه: ۱۰ کب ۱۴۰۴ ل.، د لیدنې نېټه: ۱۲ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «تحلیل تصاویر ویدیویی نشان میدهد موشکی که نزدیک مدرسه میناب برخورد کرد، از نوع کروز تاماهاک است» (د ویډیويي انځورونو شننه ښيي، هغه توغندی چې د میناب ښوونځي ته څېرمه ولګېد، د ټاماهوک کروز (Tomahawk) له ډول څخه دی)، بيبيسي فارسي، د خپرېدو نېټه: ۱۸ کب ۱۴۰۴ ل.، د لیدنې نېټه: ۱۲ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «تولید دو سمفونی با محوریت رهبر شهید و شهدای میناب در دستور کار دفتر موسیقی» (د شهید مشر او د میناب د شهیدانو په محوریت د دوو سمفونیو تولید د موسیقۍ دفتر په کاري اجنډا کې)، شهرآرانیوز وېبپاڼه، د خپرېدو نېټه: ۲۴ وری ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۳۰ وری ۱۴۰۵ ل.
- «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران (۲۸ فوریه ۲۰۲۶ – تا به امروز)» (د ایران پر وړاندې د امریکا او اسرائیل جګړه (د ۲۰۲۶م کال د فبرورۍ ۲۸مه – تر نن پورې)، اسپوټنیک خبري اژانس، د لیدنې نېټه: ۵ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «چه کسانی در جنگ رمضان برای وطن خواندند/ شاهکار خوشصداها با بیش از ۱۰۰ نماهنگ حماسی +فیلم و صوت» (چا د رمضان په جګړه کې د وطن لپاره سندرې وویلې / له ۱۰۰ څخه د زیاتو حماسي نماهنګونو سره د ښه غږ لرونکو شاهکار +ویډیو او غږ)، مشرق خبري اژانس، د خپرېدو نېټه: ۳۱ وری ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۵ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «چین بدون نام بردن از آمریکا، حمله به مدرسۀ میناب را محکوم کرد» (چین د امریکا د نوم له اخیستو پرته، پر میناب ښوونځي برید وغانده)، ار.اف.ای (RFI) خبري اژانس، د خپرېدو نېټه: ۱۳ مارچ ۲۰۲۶ م.، د لیدنې نېټه: ۱۲ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «رونمایی از آلبوم «فرشتگان میناب» در اختتامیه برای ایران» (د «ایران لپاره» په نمانځغونډه (اختتامیه) کې د «فرشتگان میناب» البوم مخکتنه)، فارس خبري اژانس، د خپرېدو نېټه: ۲۲ وری ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۳۰ وری ۱۴۰۵ ل.
- «د میناب رویداد ملی نمایشی «به کدامین گناه؟» به یاد کودکان میناب» (د ماشومانو په یاد د «په کومه ګناه؟» تر سرلیک لاندې ملي ننداریزه پېښه)، صداوسیما خبري اژانس، د خپرېدو نېټه: ۱۶ وری ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۵ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «مقامهای سابق آمریکا از سکوت پنتاگون درباره حمله مرگبار به مدرسه میناب انتقاد کردند» (د امریکا پخوانیو چارواکو د میناب پر ښوونځي د مرګوني برید په اړه د پنټاګون پر چوپتیا نیوکه وکړه)، بيبيسي فارسي، د خپرېدو نېټه: ۹ غویی ۱۴۰۵ ل.، د لیدنې نېټه: ۱۴ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «کشته در حمله موشکی به دبستان دخترانه شهر میناب» (د میناب ښار د نجونو پر لومړني ښوونځي په توغندیز برید کې ۱۶۵ تنه ووژل شول)، بيبيسي فارسي، د خپرېدو نېټه: ۱۰ کب ۱۴۰۴ ل.، د لیدنې نېټه: ۹ غویی ۱۴۰۵ ل.
- «Al Jazeera investigation: Iran girls’ school targeting likely ‘deliberate’»، Al Jazeera Media Network, Published: 3 March 2026, Accessed: 2 May 2026.
- «Bombing hospital or school isn't a 'miscalculation' but 'war crimes': WHO chief», Anadolu Ajansı, Published:15 March 2026, Accessed: 4 May 2026.
- «Bombed Iranian girls school had vivid website and yearslong online presence», Reuters, Published:12 March 2026, Accessed: 4 May 2026.
- «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera Media Network, Published:12 March 2026, Accessed: 2 May 2026.
- «Deadly bombing of Iran primary school ‘a grave violation of humanitarian law’: UNESCO»، UN News, Published: 1 March 2026 2026, Accessed: 2 May 2026.
- «Middle East war’s ‘spiral of conflict’ drives mounting civilian toll», UN News, Published: 16 March 2026 2026, Accessed: 2 May 2026.
- «UN experts strongly condemn deadly missile strike on girls’ school in Iran, call for independent investigation», UN Human Rights, Published:6 March 2026, Accessed: 2 May 2026.
- «U.S. Tomahawk Hit Naval Base Beside Iranian School, Video Shows», The New York Times, Published: 11 March 2026, Accessed: 2 May 2026.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||