غیبي مرسته
غیبي مرسته هغو مرستو ته ویل کېږي چې له ښکاره لاملونو او له مادي اسبابو هاخوا څخه سرچینه اخلي.[۱] دا مفهوم د خدای ټول ښکاره او پټ نعمتونه رانغاړي؛[۲] شیعه اسلامپوه، مرتضی مطهري، دا پر دوو برخو وېشلی دی: عام غیبي مرسته چې د ټولو مخلوقاتو لپاره الهي نعمتونه دي، او خاص غیبي مرسته چې په ځانګړو حالاتو کې د مؤمنانو لپاره ځانګړې مرستې دي.[۳] خو په عام استعمال کې، غیبي مرسته تر ډېره د خدای هغو ځانګړو او غیرعادي مرستو ته ویل کېږي چې په سختو او استثنايي حالاتو کې مؤمنانو ته رسېږي.[۴] په قرآن کې غیبي مرسته هغه مرستې بلل شوي چې ریښه یې په غیب نړۍ کې وي؛ د اسراء سورې د ۶ آیت له مخې، مالونه او اولادونه هم د دې له مصداقونو شمېرل شوي دي.[۵]
غیبي مرسته او معجزه عموماً د غیرعادي لارو او پټو عواملو له لارې راڅرګندېږي؛ خو توپیر یې دا دی چې غیبي مرسته له تحدّي (چیلنج ورکولو) او د نبوت له دعوې سره نه وي او لازماً د پېغمبر له لارې نه واقع کېږي؛ حال دا چې معجزه د پېغمبر د نبوت د اثبات لپاره او له تحدّي سره مل وي.[۶]
«که د انسان ژوند له حقغوښتنې، حقیقتپالنې، اخلاص، عمل او هڅې سره مل وي، نو د حقیقت تر ملاتړ لاندې راځي، او له هغو لارو چې موږ ته نامعلومې دي، غیبي لاس پرې خپل لطف او پاملرنه کوي. دا نه یوازې یو ایماني حقیقت او د پیغمبرانو په ښوونو د ایمان لازمه ده، بلکې یو تجربوي او ازمایښتي حقیقت هم دی؛ البته شخصي او فردي تجربه. یعنې هر انسان باید په خپل ژوند کې دا وازمويي، څو د خدای د لطف او عنایت اغېز په خپل ژوند کې وویني، او له خدای سره معامله او د هغه د لطف ننداره څومره خوندوره ده.[۷]»
د پیغمبرانو او د اسلام د لومړیو وختونو د غیبي امداد ګڼې بېلګې یادې شوې دي: له ګناه څخه د یوسف(ع) ژغورل،[۸] د فرعون له خطره د مور د الهام له لارې د موسی(ع) ساتنه،[۹] د ابابیل مرغانو په وسیله د ابرهه لښکر له منځه وړل،[۱۰] په لیلةالمبیت کې د پېغمبر(ص) ژغورنه،[۱۱] د بدر جګړه کې د پرښتو مرسته،[۱۲] د احد جګړې وروسته د دښمن د حملې مخنیوی،[۱۳] د احزاب جګړه کې د باد او نالیدلي لښکر په وسیله د مسلمانانو بری[۱۴] او د حنین جګړه کې د سکینې او الهي آرامښت نازلېدل.[۱۵]
همدارنګه د مجاهدانو هدایت،[۱۶] د خدای د دین مرسته[۱۷] او له ستونزو د پرهېزګارانو ژغورل[۱۸] هم د دې له مصداقونو ګڼل شوي دي. [۱۹] مرتضی مطهري، وحی[۲۰] او آن علمي الهامات او اشراقات هم د غیبي مرسته له جلوو څخه بولي.[۲۱] د ایران د اسلامي جمهوریت بنسټګر، امام خمیني، د طبس پېښه (د امریکايي پوځیانو ناکامه هڅه چې په تهران کې د امریکا سفارت یرغمل خوشې کړي، چې د شګو توپان، تخنیکي ستونزې او له چورلکې سره د الوتکې د ټکر له امله ناکامه شوه) د غیبي امداد یوه بېلګه بللې ده.[۲۲]
د غیبي مرسته ترلاسه کول له ځینو شرطونو سره تړلي ګڼل شوي دي[۲۳] لکه:
- ایمان ـ ځکه مؤمنانو ته په دنیا او آخرت کې د الهي مرستې وعده ورکړل شوې ده،[۲۴]
- توکل ـ لکه څنګه چې د احد جګړې تر ماتې وروسته، مسلمانان په حمراءالاسد کې د خدای د مرستې مستحق شول،[۲۵]
- تقوا ـ چې د فرقان، بښنې او د چارو د اسانتیا سبب کېږي،[۲۶]
- استقامت او ټینګښت ـ چې د پرښتو د نزول او د وېرې او غم د لرې کېدو لامل ګرځي،[۲۷]
- جهاد[۲۸] او د خدای د دین مرسته[۲۹] ـ چې له ځانګړې هدایت او نصرت سره مل دي،[۳۰]
- صبر ـ چې د الهي مرستې زمینه برابروي[۳۱] او د پرښتو معنوي ملاتړ راجلبوي،[۳۲]
- اخلاص ـ چې لکه د یوسف(ع) په کیسه کې د ګناه د ژغورنې سبب شو.[۳۳]
فوټ نوټ
- ↑ ناصحی، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، ۱۳۸۷ش، مخ۱۷.
- ↑ ناصحی، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، ۱۳۸۷ش، مخ۱۷.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار: امدادهای غیبی، انتشارات صدرا، ۳ټوک، ۳۴۴-۳۴۵مخونه.
- ↑ ناصحی، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، ۱۳۸۷ش، مخ۱۷.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۸۹ش، ۳ټوک، ۳۴۴مخ.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ۱ټوک، ۸۲مخ؛ مکارم و دیگران، پیام قرآن، ۱۳۷۴ش، ۷ټوک،۲۷۷مخ؛ ناصحی، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، ۱۳۸۷ش، ۱۹-۲۰مخونه.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۸۹ش، ۳ټوک، ۳۴۸مخ.
- ↑ سوره یوسف، آیه۲۴؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۹ټوک، ۳۷۰-۳۷۴مخونه؛ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ۱۱ټوک، ۱۲۶-۱۳۰مخونه.
- ↑ سوره طه، آیه۳۹؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۱۳ټوک، ۱۹۸-۲۰۲مخونه؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ۷ټوک، ۱۸مخ.
- ↑ سوره فیل، آیات۱-۵؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۲۷ټوک، ۳۳۶-۳۳۷مخونه؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ۱۰ټوک، ۸۲۵مخ.
- ↑ سوره توبه، آیه۴۰؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۷ټوک، ۴۱۸-۴۱۹مخونه.
- ↑ سوره انفال، آیه۹-۱۲؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۷ټوک، ۱۰۳-۱۰۷مخونه.
- ↑ سوره آل عمران، آیه۱۵۱؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۳ټوک، ۱۲۵-۱۲۶مخونه، طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ۴ټوک، ۴۳مخ.
- ↑ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ۱۴۱۷ق، ۱۴ټوک، ۱۴۳-۱۴۴مخونه.
- ↑ سوره توبه، آیه۲۶؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۷ټوک، ۳۳۸ او ۳۴۱مخونه.
- ↑ عنکبوت سوره، ۶۹ آیت.
- ↑ محمد سوره، ۷ آیت.
- ↑ طلاق سوره، ۲ آیت.
- ↑ برای مطالعه بیشتر در این زمینه، رک: ناصحی، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، ۱۳۸۷ش؛ درگاهزاده، محمد، امدادهای غیبی، ۱۳۸۱ش.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۸۹ش، ۲۳ټوک، ۶۴۷مخ.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۸۹ش، ۳ټوک، ۳۵۱مخ.
- ↑ خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ۱۲ټوک، ۳۸۰مخ.
- ↑ ناصحی، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، ۱۰۳-۱۱۴مخونه.
- ↑ سوره غافر، آیه۵۱؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۲۰ټوک، ۱۲۷مخونه؛ مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۸۹ش، ۲۳ټوک، ۶۴۶مخونه.
- ↑ آل عمران سوره، ۱۷۳-۱۷۴ آیتونه؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۳ټوک، ۱۷۵-۱۷۸مخونه.
- ↑ انفال سوره، ۲۹ آیت؛ طلاق سوره، ۲-۴ آیتونه؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۷ټوک، ۱۴۰-۱۴۱ مخونه او ۲۴ټوک، ۲۳۲-۲۴۴مخونه.
- ↑ فصلت سوره، ۳۰ آیت؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۲۰ټوک، ۲۶۹-۲۷۱مخونه.
- ↑ عنکبوت سوره، ۶۹ آیت.
- ↑ محمد سوره، ۷ آیت.
- ↑ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۱۶ټوک، ۳۴۸-۳۵۰مخونه و ۲۱ټوک،۴۲۵-۴۲۶مخونه.
- ↑ انعام سوره، ۳۴ آیت؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۵ټوک،۲۱۲مخ.
- ↑ آل عمران سوره، ۱۲۵ آیت؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۳ټوک،۷۹-۸۰مخونه.
- ↑ یوسف سوره، ۲۴ آیت؛ مکارم و دیگران، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ۹ټوک،۳۷۰-۳۷۴مخونه؛ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ۱۱ټوک، ۱۲۶-۱۳۰مخونه.
سرچينې
- خميني، سید روحالله، صحیفه امام، تهران، د امام خميني د آثارو د سمون او خپرونې مؤسسه، ۱۳۸۹ل.
- مطهري، مرتضی، مجموعه آثار، صدرا، بې ځای، ۱۳۸۹ل.
- درګاهزاده، محمد، امدادهای غیبی، د صدا و سیما د اسلامي څېړنو مرکز، ۱۳۸۱ل.
- طباطبايي، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، د اسلامي انتشاراتو دفتر، ۱۴۱۷هـ.ق.
- طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، د ناصر خسرو خپرندوی، ۱۳۷۲ل.
- قرطبي، محمد بن احمد، الجامع لاحکام القرآن، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۷هـ.ق.
- مطهري، مرتضی، مجموعه آثار: امدادهای غیبی، د صدرا خپرندوی، بې نېټې.
- مکارم شیرازي، ناصر او نور، پیام قرآن، د امام علي بن ابيطالب(ع) د مدرسې خپرندوی، ۱۳۷۴ل.
- مکارم شیرازي، ناصر او نور، تفسیر نمونه، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ل.
- ناصحي، محمدحسن، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، بوستان کتاب، ۱۳۸۷ل.
| ||||||||||||||||||||||||||