مسوده:د بقره سورې ۱۲۰ آیت
 | |
| د آیت ځانګړتیا | |
|---|---|
| په سورت کې موقعیت | بقره |
| د آیت شمېر | ۱۲۰ |
| جزء | لومړی |
| د منځپانګې معلومات | |
| د نزول ځای | مدینه |
| موضوع | د اسلام دین ته د اهل کتابو نه منل |
د بقرې سورې ۱۲۰ آیت له رسول الله(ص) څخه تر هغه وخته پورې د یهودو او نصاراوو د نارضایتۍ ته اشاره کوي، چې هغه د دوی له دین څخه پیروي وکړي. مفسرانو دا آیت د خپل دین په اړه د اهل کتابو د تعصب او د اسلام له منلو سره د هغوی د مخالفت څرګندوونکی بللی دی.[۱] همدارنګه دا آیت د هغوی له ایمان راوړلو څخه د رسول الله(ص) د ناهیلۍ په بیان کې د یو ډول مبالغې په توګه هم تفسیر شوی دی.[۲]
وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ الَّذِي جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ
او هېڅکله به یهودیان او نصارا له تا څخه راضي نه شي، تر هغه چې ته د هغوی له دین څخه پیروي وکړې. ووایه: په حقیقت کې یوازې د الله هدایت، حقیقي هدایت دی؛ او که له هغې پوهې وروسته چې تا ته راغلې ده، بیا د هغوی له هوسونو څخه پیروي وکړې، نو د الله په وړاندې به نه کوم سرپرست ولرې او نه کوم مرستندوی.
بقره سوره، ۱۲۰ آیت
دا آیت د بقرې سورې د ۱۱۸ آیت او له هغه څخه د مخکنیو آیتونو په دوام کې اهل کتابو (یهود او نصارا) ته اشاره کوي.[۳] د شیعه مذهب د یوه مفسر عبدالله جوادي آملي په وینا، دا آیتونه له محتوایي پلوه له مشرکانو سره له اړوندو بحثونو سره اړیکه لري؛ ځکه د اهل کتابو او مشرکانو د ځینو باورونو او کړنو ترمنځ ورته والی موجود و.[۴]
ځینو مفسرانو د دې آیت پر استناد حقیقي هدایت یوازې په الهي هدایت پورې ځانګړی بللی دی[۵] او د پخوانیو دینونو د تحریف شوو یا منسوخو ښوونو پیروي یې د نفساني هوسونو له پیروۍ څخه ګڼلې ده.[۶] همدارنګه په آیت کې «علم» د اهل کتابو د عقایدو له ناسم والي څخه د خبرتیا، د اسلام د حقانیت د پېژندنې او پر رسول اکرم(ص) د نازل شوو وحیاني معارفو د پېژندنې په توګه تفسیر شوی دی.[۷]
د آیت په دوام کې راغلي چې د اهل کتابو د غوښتنو پیروي کول انسان د الهي ولایت او مرستې له ترلاسه کولو څخه محروموي.[۸] ځینو مفسرانو دا برخه یوه فرضي او خبرداری ورکوونکې وینا بللې ده چې په واقعیت کې د رامنځته کېدو په اړه نه ده.[۹] د هغوی په وینا، که څه هم د آیت خطاب رسول الله(ص) ته دی، خو اصلي موخه یې اسلامي امت ته خبرداری ورکول دي.[۱۰]
د دې آیت د نزول د سبب په اړه بېلابېل روایتونه نقل شوي دي؛ د شیخ طبرسي د مجمع البیان په وینا، د یهودو او مسیحیانو یوې ډلې له رسول الله(ص) څخه د اوربند غوښتنه وکړه او څرګنده یې کړه چې له هغې وروسته به اسلام راوړي؛ په همدې وخت کې دا آیت نازل شو.[۱۱] په یوه بل روایت کې راغلي چې رسول الله(ص) د اهل کتابو د رضایت د ترلاسه کولو لپاره ډېرې هڅې کولې، خو د دې آیت نزول د دې هیلې بې پایلې والی څرګند کړ.[۱۲] همدارنګه د اهل سنتو په ځینو سرچینو کې راغلي چې د مدینې یهودانو او د نجران مسیحیانو تمه لرله چې رسول الله(ص) به د قبلې په مسئله کې له هغوی سره موافقه وکړي؛ خو کله چې قبله له بیت المقدس څخه کعبې ته بدله شوه، هغوی له خپلې دې تمې څخه ناهیلي شول او آیت په همدې اړه نازل شو.[۱۳]
دا آیت د مسلمانانو او اهل کتابو ترمنځ د جګړو، له هغې ډلې د رمضان د جګړې، په اړه په ځینو تحلیلونو کې هم د استناد وړ ګرځېدلی او له دې څخه داسې برداشت شوی چې د هغوی رضایت د دې په منلو پورې تړلی دی چې مسلمانان د هغوی له دین څخه پیروي وکړي.[۱۴]
فوټ نوټ
- ↑ جوادي آملي، تفسیر تسنیم، ټوک۶، مخ۳۶۶.
- ↑ فیض کاشاني، تفسیر الصافي، ټوک۱، مخ۱۸۵.
- ↑ طباطبایي، المیزان، ټوک۱، مخ۲۶۳.
- ↑ جوادي آملي، تفسیر تسنیم، ټوک۶، مخ۳۶۵.
- ↑ طباطبایي، المیزان، ټوک۱، مخ۲۶۵.
- ↑ مشکیني اردبیلي، تفسیر روان، ټوک۱، مخ۱۳۴.
- ↑ بنعدوي، التسهیل لتأویل التنزیل: سوره البقره، ټوک۲، مخ۲۵۱.
- ↑ هاشمي رفسنجاني، تفسیر راهنما، مخ۳۰۶.
- ↑ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۱، مخ۴۳۰.
- ↑ فیض کاشاني، تفسیر الصافي، ټوک۱، مخ۱۸۵، اشکوري، تفسیر شریف لاهیجي، ټوک۱، مخ۱۰۷.
- ↑ طبرسي، مجمع البيان، ټوک۱، مخ۳۷۳.
- ↑ طبرسي، مجمع البيان، ټوک۱، مخ۳۷۳.
- ↑ سیوطي، الدر المنثور، ټوک۱، مخ۱۱۱.
- ↑ «جنگ ایران و آمریکا تا چه زمانی ادامه دارد؟» د حوزه رسمي خبري آژآنس.
سرچينې
- اشکوري، محمد بن علي، تفسیر شریف لاهیجي، سمون: جلالالدین محدث، تهران، د داد دفتر خپرونې دفتر، لومړی چاپ، ۱۳۷۳ ل.
- بنعدوي، مصطفی، التسهیل لتأویل التنزیل: سوره البقره، بېځایه، مکتبه الهدی، ۱۴۱۶ ق.
- «جنگ ایران و آمریکا تا چه زمانی ادامه دارد؟» (د ایران او امریکا جګړه تر کومه وخته پورې دوام کوي؟) د حوزې رسمي خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: د ۱۴۰۵ ل. کال د غویی۱۱مه، د لیدنې نېټه: د ۱۴۰۵ ل. کال د لړم ۱۴مه.
- جوادي آملي، عبدالله، تسنیم، تفسیر قرآن کریم، قم، اسراء، اتم چاپ، ۱۳۸۹ ل.
- سیوطي، عبدالرحمن بن ابیبکر، الدر المنثور فی التفسیر بالماثور، قم، د ستر آیتالله العظمی مرعشي نجفي عمومی کتابتون، لومړی چاپ، ۱۴۰۴ ق.
- طباطبایي، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، دویم چاپ، ۱۳۹۰ ق.
- طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، سمون: فضلالله یزدي طباطبایي، هاشم رسولي، تهران، ناصر خسرو، درېیم چاپ، ۱۳۷۲ ل.
- فیض کاشاني، محمد بن شاه مرتضی، تفسیر الصافي، سمون: حسین اعلمی، تهران، مکتبة الصدر، دویم چاپ، ۱۴۱۵ ق.
- مشکیني اردبیلي، علی، تفسیر روان، قم، د دارالحدیث علمي او کلتوري مؤسسه، ۱۳۹۲ ل.
- مکارم شیرازي، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، لسم چاپ، ۱۳۷۱ ل.
- هاشمي رفسنجاني، اکبر، تفسیر راهنما، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۶ ل.
| ||||||||||||||||||||||