پیاده زیارت کول

پیاده زیارت کول د زیارت له مستحباتو څخه ګڼل کیږي او په روایتونو کې د خدای د کور او د معصومینو(ع) زیارت ته په پياده تګ باندې ټینګار شوی دی، په ځانګړې توګه د امام حسین(ع) زیارت ته پياده تږ باندې. شیعه عالمان، د امامانو(ع) د سیرت په دلیل سره چې ډېر به پياده حج او زیارت تلل دلیل راوړي، او فقیهان پیاده تږ د خپلواک اجر لرونکی ګڼي.
زواران په مختلفو مذهبي مراسمو کې د تګ مراسم ترسره کوي؛ په شمول د امام حسین(ع) د اربعین زیارت پیاده تګ او د شعبان د میاشتې په نیمایي کې جمکران جومات ته پیاده تګ. همدارنګه، هر کال د امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) د شهادت د کلیزې او د صفر د ۲۸مې په ورځ، زواران د امام علي(ع) حرم ته هم پیاده تګ کوي. د امام رضا(ع) د شهادت پیاده تګ هم یو بل مذهبي رسم دی چې هر کال په ایران کې د هغه د شهادت د ورځو کې ترسره کیږي.
په موټر کې زیارت ته تللو باندې د پياده سفر د غوره والي لپاره څو دلیلونه بیان شوي دي، په شمول د توبه سوره ۱۲۰ آیت، د امام حسین(ع) د پياده زیارت د فضیلت په اړه روایتونه، د زیارت کې لوڅې پښې د پیاده تګ مستحب شونه، د پیغمبرانو د ذی طوی په لاره تر مکې پورې په لوڅو پښو د تګ راپورونه، د پیاده حج د فضیلت په اړه روایتونه، او د دا قاعده: اَفضل الاَعمال اَحْمَزُها
مقام او اهمیت
پياده زیارت کول دې ته ویل کیږي چې د زیارت ځایونو په لور پیاده مزل وشي او دا د زیارت له مستحباتو څخه ګڼل کیږي.[۱] په روایتونو کې، د خدای کور[۲] او د معصومینو(ع) حرمو ته په پياده تګ ټینګار شوی دی،[۳] په ځانګړي توګه د امام حسین(ع) زیارت ته.[۴] ځینو شیعه عالمان به هم پياده زیارت ته تلل.[۵] ځینې دا پياده تګ د زیارت کیدونکي په شان کې د عاجزۍ او تواضع نښه ګڼي.[۶]
شیعه فقها د امامانو(ع) د سیرت په دلیل سره، چې د سپرلۍ له امکان شونی سره به بیا هم اکثر د حج لپاره پياده تلل،[۷] پیاده تګ یې یو خپلواک اجر لرونکی عمل ګڼي.[۸] په هرصورت، ویل شوي چې اصلي فضیلت په زیارت کې دی[۹] او غوره دا ده چې د زائر وخت په زیارت باندې تیر شي.[۱۰]
د ځینو شیعه امامانو حرمونو ته پياده تګ په مختلفو وختونو کې ترسره کیږي. له هغو ځینې دا دي: شیعه هر کال د اربعین[۱۱] او د شعبان په نیمایي کې[۱۲] د امام حسین(ع) حرم ته پياده ځي. دوی د امام کاظم(ع)[۱۳] او امام رضا(ع) د شهادت په کلیزه کې هم د هغوي د حرم په لور پياده ځي.[۱۴] دوي د صفر په ۲۸ مه چې د پیغمبر اکرم(ص) د وفات له کلیزه ده،[۱۵] او د امام علی(ع) د ولایت د پیل ورځ ده د امام علی(ع) حرم ته پیاده ځي.[۱۶]
د سپاره زیارت په پرتله د پیاده غوره والی
د سپاره زیارت په پرتله د پیاده زیارت د غوره والي د ثابتولو لپاره دلیلونه بیان شوي دي چې ځینې یې دا دي:
- د عمل سختي: د پياده تګ ستونزو ته په پام سره، ځینو د توبه سوره د ۱۲۰ آیت په دلیل سره د پیاده زیارت ډیر فضیلت بیان کړی دی.[۱۷] همدارنګ یې دا عمل د اَفضل الاَعمال اَحْمَزُها (تر ټولو غوره عمل يې تر ټولو سخت عمل دی) د قاعدې یو مصداق ګڼلې دی،[۱۸] چې محتوا یې په احادیثو کې هم روایت شوې ده.[۱۹]
- د امامانو(ع) د زیارت لپاره د پياده تګ د فضیلت په اړه روایتونه،[۲۰] په ځانګړي توګه د امام حسین(ع) د زیارت پورې اړوند روایتونه.[۲۱] په یوه روایت کې له امام صادق(ع) څخه راغلي دي چې څوک چې د امام حسین(ع) قبر ته پیاده لاړ شي، د هر ګام په بدل کې ورته زر نیکۍ لیکل کیږي او زر ګناهونه یې پاکیږي او د هغه مقام زر درجې لوړیږي.[۲۲]
- د حج لپاره د پياده تګ د فضیلت په اړه روایتونه.[۲۳] د پیغمبر(ص) په حدیثونو کې، د هغه کسانو فضیلت چې پياده حج ته ځي په هغو کسانو باندې چې په اسونو سپاره حج ته ځي، داسې دی لکه د څوارلسمې سپوږمۍ چې په ستورو باندې فضیلت لري.[۲۴]
- د امامانو د زیارت په وخت د لوڅو پښو کیدلو د استحباب روایتونه[۲۵] او همدارنګه د مکې حرم ته د ننوتلو او د طواف په وخت کې د لوڅو پښو روایتونه.[۲۶] همدارنګه، د اویاو پیغمبرانو د ذی طوی په لاره تر مکې په لوڅو پښو راپور هم شته.[۲۷]
- حج ته په پياده تګ کې د امامانو او عالمانو: د راپورونو له مخې، امام حسن(ع) له ۲۰ څخه تر ۲۵ ځله پورې پياده حجونه کړی او امام حسین(ع) هم څو ځله په بیاده او کله کله به په لوڅو پښو حج کړی دی.[۲۸] همدارنګ نقل شوي دي چې امام سجاد(ع) به د مکې او مدینې ترمنځ لاره په شلو ورځو کې وهله.[۲۹] له امام صادق(ع) څخه د خپلو هغو ملګرو لپاره دعا نقل شوې ده چې مکې ته پیاده روان وو.[۳۰] د ځینو روایتونو له مخې، امام مهدي(ع) به هم د لنډ غیبت په موده کې هر کال پیاده حج کاوه.[۳۱] د ځینو عالمانو په هکله هم د پياده حج راپورونه راغلي دي.
د اربعین د پیاده تګ د فضیلت د ثابتولو لپاره، ځینې دلیلونه راوړی شوي دي لکه د شعائرالله تعظیم، د امام حسین(ع) لپاره عزاداري او د دین تبلیغ.[۳۲]
اړونده څیړنې
فوټ نوټ
- ↑ د مثال په توګه وګورئ: نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ټوک۱۷، مخ۳۱۳؛ شاهرودی، کتاب الحج، ۱۴۰۲ق، ټوک۱، مخ۴۱۴؛ جمعی از نویسندگان، رسائل الشعائر الحسینیه، ۱۴۴۱ق، ټوک۳، مخ۱۱۰؛ سند، الشعائر الحسینیه، ۲۰۱۴م، ټوک۳، ۱۶۳-۱۶۴مخونه.
- ↑ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۱۳ق، ټوک۲، مخ۲۱۸؛ برقی، المحاسن، ۱۳۷۱ق، ټوک۱، مخ۷۰.
- ↑ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ټوک۶، مخ۲۱؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ټوک۱۴، مخ۳۸۰.
- ↑ ابنقولویه، کامل الزیارات، ۱۳۹۸ق، ۱۳۲-۱۳۵مخونه؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ټوک۱۴، ۴۳۹-۴۴۱مخونه.
- ↑ امین، مستدرکات اعیان الشیعه، ۱۴۰۸ق، ټوک۳، مخ۶۸؛ سبحانی، موسوعه طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ټوک۳، مخ۸۴.
- ↑ جوادی آملی، جرعهای از صهبای حج، ۱۳۸۶ش، مخ۴۳.
- ↑ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ټوک۵، مخ۱۳.
- ↑ ابنفهد حلی، المهذب البارع، ۱۴۰۷ق، ټوک۲، مخ۱۲۷؛ علامه حلی، منتهی المطلب، ۱۴۱۲ق، ټوک۱۰، ۳۰-۳۱مخونه.
- ↑ وګورئ: زعفرانی، «گونهشناسی و دلالتسنجی»، ۳۲-۳۳مخونه.
- ↑ «چرا در عصر سرعت هنوز پای پیاده به سوی سیدالشهدا(ع) میرویم؟»، د حوزه خبري اژانس.
- ↑ «العتبة العباسیة المقدسة: عدد زائری الأربعین هذا العام بلغ ۲۱ ملیوناً و۲۸۰ ألفاً و۵۲۵ زائراً»، وکالة الانباء العراقیة.
- ↑ «محافظ کربلاء: عدد الزائرین خلال زیارة النصف من شعبان بلغ أکثر من ۵ ملایین زائر»، الوکالة الوطنیة العراقیة للأنباء.
- ↑ «العتبة الکاظمیة المقدسة تعلن مشارکة اکثر من ۱۴ ملیون زائر بزیارة ذکری استشهاد الامام الکاظم(ع)»، الوکالة الوطنیة العراقیة للأنباء.
- ↑ «تاریخچه زیارت پیاده حرم امام رضا(ع)؛ از شاه عباس تا زائران بحرینی»، مهر.
- ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰۰، مخ۳۸۴.
- ↑ «العتبة العلویة المقدسة تعلن مشارکة نحو ۵ ملایین زائر فی إحیاء ذکری وفاة الرسول(ص)»، وکالة الانباء العراقیة.
- ↑ عندلیبی، «زیارت اربعین از دیدگاه فقه»، فرهنگ زیارت، مخ۱۵.
- ↑ زعفرانی، «گونهشناسی و دلالتسنجی»، مخ۱۶.
- ↑ نهج البلاغه، تصحیح عزیزالله عطاردی، حکمت ۲۴۱، مخ۴۵۰.
- ↑ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ټوک۶، مخ۲۱؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ټوک۱۴، مخ۳۸۰.
- ↑ ابنقولویه، کامل الزیارات، ۱۳۹۸ق، ۱۳۲-۱۳۵مخونه.
- ↑ ابنقولویه، کامل الزیارات، ۱۳۹۸ق، مخ۱۳۳.
- ↑ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۱۴۱۳ق، ټوک۲، مخ۲۱۸؛ طوسی، الاستبصار، ۱۳۹۰ق، ټوک۲، ۱۴۱-۱۴۲مخونه.
- ↑ فاکهی، اخبار مکه، ۱۴۱۴ق، ټوک۱، مخ۳۹۸.
- ↑ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ټوک۶، ۵۴و۸۶ مخونه.
- ↑ برقی، المحاسن، ۱۳۷۱ق، ټوک۱، مخ۶۸؛ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ټوک۴، ۳۹۸، ۴۱۲مخونه.
- ↑ مرعشلی، تلخیص الجبیر، ۱۴۰۶ق، ټوک۷، مخ۲۷۵.
- ↑ برقی، المحاسن، ۱۳۷۱ق، ټوک۱، مخ۷۰؛ فاکهی، اخبار مکه، ۱۴۱۴ق، ټوک۱، مخ۳۹۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، مکتبة ابن تیمیه، ټوک۳، مخ۱۱۵.
- ↑ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ټوک۲، مخ۱۴۴؛ ابنشهرآشوب، المناقب، علامه، ټوک۴، مخ۱۳۷.
- ↑ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ټوک۱۱، مخ۴۰۸.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ټوک۱، مخ۳۳۲؛ صدوق، کمالالدین، ۱۳۹۵ق، ټوک۲، ۴۷۲، ۴۷۳ مخونه.
- ↑ عندلیبی، «زیارت اربعین از دیدگاه فقه»، فرهنگ زیارت، ۲۴-۲۷مخونه.
سرچينې
- ابنشهرآشوب، محمد بن علي، المناقب، قم، د علامه خپرندویه، بېنیټې.
- ابنفهد حلّي، احمد بن محمد، المهذب البارع في شرح المختصر النافع، قم، د اسلامي خپرونو دفتر (د قم د حوزې د مدرسينو ټولنې پورې تړلی)، ۱۴۰۷ق.
- ابنقولويه، جعفر بن محمد، کامل الزيارات، نجف، دار المرتضويه، ۱۳۹۸ق.
- امين، حسن، مستدرکات اعيان الشيعه، بيروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۸ق.
- برقي، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، قم، دار الکتب الاسلاميه، ۱۳۷۱ق.
- بيهقي، احمد بن حسين، السنن الکبری، بيروت، دار الکتب العلميه، ۱۴۲۴ق.
- «پیاده روی زوار به سوی حرم حضرت علی(ع) (د حضرت علي(ع) حرم ته د زائرانو پلي تګ انځورونه)»، مشرق، د خپرېدو نېټه: ۲۳ تله ۱۳۹۹ش، د ليدنې نېټه: ۴ لیندی ۱۴۰۴ش.
- «تاریخچه زیارت پیاده حرم امام رضا(ع)؛ از شاه عباس تا زائران بحرینی (د امام رضا(ع) د حرم پلي زيارت تاريخچه؛ له شاه عباسه تر بحريني زائرانو پورې)»، مهر، د خپرېدو نېټه: ۱۴ وږی ۱۴۰۳ش، د ليدنې نېټه: ۴ لیندی ۱۴۰۴ش.
- د ليکوالانو يوه ډله، رسائل الشعائر الحسينيه، (راټولوونکی: محمد حسون)، قم، دليل ما، ۱۴۴۱ق.
- جوادي آملي، عبدالله، جرعهای از صهبای حج، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.
- «چرا در عصر سرعت هنوز پای پیاده به سوی سیدالشهدا(ع) میرویم؟ (ولې د چټکتيا په زمانه کې لا هم پلي د سيدالشهدا(ع) پر لور ځو؟)»، د حوزې خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۱۸ لړم ۱۴۰۴ش، د ليدنې نېټه: ۳ لیندی ۱۴۰۴ش.
- حاکم نيشابوري، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحيحين، بيروت، دار الکتب العلميه، ۱۴۱۱ق.
- حرّ عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، قم، د آل البيت(ع) مؤسسه، ۱۴۰۹ق.
- زعفراني، هاني، «روایات زیارت امام حسین(ع) با پای پیاده؛ گونهشناسی و دلالتسنجی» (د امام حسين(ع) د پلي زيارت روايتونه؛ ډولپېژندنه او دلالت ارزونه)، فصلنامه دانشها و آموزههای قرآن و حدیث (د قرآن او حديث د پوهې او ښوونو فصلنامه)، ۱۳مه ګڼه، اوړی ۱۴۰۰ش.
- سبحاني، جعفر، موسوعه طبقات الفقهاء، قم، د امام صادق(ع) مؤسسه، ۱۴۱۸ق.
- «سفر زیارتی و پیاده روی اربعین از سیره علماء (زيارتي سفر او د اربعين پلي تګ د علماوو له سيرې څخه)»، د حوزې د معلوماتو پاڼه، د خپرېدو نېټه: ۲۱ تله ۱۳۹۷ش، د ليدنې نېټه: ۳ لیندی ۱۴۰۴ش.
- سند، محمد، الشعائر الحسينيه، قم، دار الغدير، ۲۰۱۴م.
- سيد رضي، نهج البلاغه، د عزيزالله عطاردی تصحيح، قم، د نهج البلاغه مؤسسه، ۱۴۱۴ق.
- شاهرودي، سيد محمود، کتاب الحج، قم، د انصاريان مؤسسه، ۱۴۰۲ق.
- صدوق، محمد بن علي، کمالالدين، تهران، اسلاميه، ۱۳۹۵ق.
- صدوق، محمد بن علي، من لا يحضره الفقيه، قم، د اسلامي خپرونو دفتر (د قم د حوزې د مدرسينو ټولنې پورې تړلی)، ۱۴۱۳ق.
- طبراني، سليمان بن احمد، المعجم الکبير، قاهره، مکتبة ابن تيميه، بې نیټې.
- طوسي، محمد بن حسن، الاستبصار فيما اختلف من الاخبار، تهران، دار الکتب الاسلاميه، ۱۳۹۰ق.
- طوسي، محمد بن حسن، تهذيب الاحکام، تهران، دار الکتب الاسلاميه، ۱۴۰۷ق.
- «العتبة العباسیة المقدسة: عدد زائری الأربعین هذا العام بلغ ۲۱ ملیوناً و۲۸۰ ألفاً و۵۲۵ زائراً (العتبة العباسية المقدسة: د سږکال د اربعين د زائرانو شمېر ۲۱ ميليونه، ۲۸۰ زره او ۵۲۵ تنه و)»، د عراق دولتي خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۲۵ اګست ۲۰۲۴م، د ليدنې نېټه: ۱۲ لیندی ۱۴۰۴ش.
- «العتبة العلویة المقدسة تعلن مشارکة نحو ۵ ملایین زائر فی إحیاء ذکری وفاة الرسول(ص) (العتبة العلوية المقدسة د رسول الله(ص) د وفات د کليزې د احيا په مراسمو کې د شاوخوا ۵ ميليونو زائرانو ګډون اعلان کړ)»، د عراق دولتي خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۹ فبروري ۲۰۲۴م، د ليدنې نېټه: ۱۲ لیندی ۱۴۰۴ش.
- «العتبة الکاظمیة المقدسة تعلن مشارکة اکثر من ۱۴ ملیون زائر بزیارة ذکری استشهاد الامام الکاظم(ع) (العتبة الکاظمية المقدسة د امام کاظم(ع) د شهادت د کليزې په زيارت کې د څه باندې ۱۴ ميليونو زائرانو ګډون اعلان کړ)»، د عراق ملي خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۲۶ جنوري ۲۰۲۵م، د ليدنې نېټه: ۱۲ لیندی ۱۴۰۴ش.
- علامه حلّي، حسن بن يوسف، منتهی المطلب في تحقيق المذهب، مشهد، د اسلامي څېړنو مجمع، ۱۴۱۲ق.
- عندليبي، رضا، «زیارت اربعین از منظر فقه» (د فقهي له نظره د اربعين زيارت)، د زيارت فرهنګ، ۲۷مه ګڼه، اوړی ۱۳۹۵ش.
- فاکهي، محمد بن اسحاق، اخبار مکه في قديم الدهر و حديثه، بيروت، دار خضر، ۱۴۱۴ق.
- کليني، محمد بن يعقوب، الکافي، تهران، دار الکتب الاسلاميه، ۱۴۰۷ق.
- مجلسي، محمدباقر، بحار الانوار، بيروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
- «محافظ کربلاء: عدد الزائرین خلال زیارة النصف من شعبان بلغ أکثر من ۵ ملایین زائر (د کربلا والي: د نيمه شعبان د زيارت پر مهال د زائرانو شمېر له ۵ ميليونو څخه زيات و)»، د عراق ملي خبري آژانس، د خپرېدو نېټه: ۱۴ فبروري ۲۰۲۵م، د ليدنې نېټه: ۱۲ لیندی ۱۴۰۴ش.
- مرعشلي، يوسف، تلخيص الجبير، بيروت، دار المعرفه، ۱۴۰۶ق.
- مفيد، محمد بن محمد، الارشاد، قم، د شيخ مفيد کانګره، ۱۴۱۳ق.
- نجفي، محمدحسن، جواهر الکلام، بيروت، دار احياء التراث العربي، ۱۴۰۴ق.