مسوده:د بقره سورې ۲۷۹ آیت
 | |
| د آیت ځانګړتیا | |
|---|---|
| په سورت کې موقعیت | بقره |
| د آیت شمېر | ۲۷۹ |
| جزء | ۳ |
| د منځپانګې معلومات | |
| د نزول ځای | مدینه |
| موضوع | سودخوړل له خدای او پیغمبر سره د جګړې اعلان دی |
| اړونده آیتونه | د ربا آیتونه او د آل عمران سورې ۱۳۰ آیت |
د بقرې سورې ۲۷۹ آیت د ربا له هغو آیتونو څخه شمېرل شوی چې ربا خوړل له خدای او د هغه له رسول سره د جګړې په معنا ګڼي.[۱] دا آیت هم د همدې سورې له څو مخکنیو آیتونو سره تړاو لري چې د ربا د تحریم په اړه دي. په ۲۷۸ آیت کې مسلمانانو ته امر شوی چې خپلې تېرې ربوي غوښتنې پرېږدي او په دې آیت کې د دغه امر د نه عملي کولو پایلو ته اشاره شوې ده او د مخکنیو آیتونو د نصیحت کوونکي انداز پر ځای د ګواښ ژبه غوره شوې ده.[۲] د آیت په دوام کې ټینګار شوی چې که مسلمانان ربا پرېږدي، عدالت ایجابوي چې یوازې د هغوی د پانګې اصل (نه ګټه) بېرته ورکړل شي؛ په دې صورت کې نه هغوی پر چا ظلم کړی، ځکه سود یې نه دی اخیستی، او نه پر هغوی ظلم شوی، ځکه خپله اصلي پانګه یې ترلاسه کړې ده.[۳]
فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ
او که (داسې) مو ونه کړل، نو پوه شئ چې له الله او د هغه له رسول سره مو د جګړې اعلان کړی دی؛ او که توبه وباسئ، نو ستاسو د پانګې اصل ستاسو لپاره دی. نه ظلم کوئ او نه پر تاسو ظلم کېږي.
بقره سوره، ۲۷۹ آیت
ځینې شیعه مفسرین د دې آیت له مخې باور لري چې که مسلمانان ربا پرې نږدي، نو د اسلام ستر پیغمبر(ص) هم اړ دی چې د جګړې له لارې د هغوی مخه ونیسي؛[۴] ځکه د دې آیت له مخې اسلامي حکومت حق لري د زور په کارولو سره د ربا خوړلو مخه ونیسي.[۵] مفسرینو د الهي احکامو د پلي کولو لپاره د زور کارول د قرآن کریم له نورو آیتونو څخه، لکه د حجرات سورې له ۹ آیت څخه هم اخیستي دي.[۶]
مفسرینو د «فَأذَنوُا» د معنا په اړه څو احتمالونه مطرح کړي دي چې د هغو له مخې د آیت معنا یا دا ده چې (پوه شئ) له الله او رسول(ص) سره مو د جګړې اعلان کړی دی، او یا (نورو ته اعلان وکړئ) چې له الله او رسول(ص) سره مو جګړه پیل کړې ده.[۷] د «حربٍ» کلمه هم چې له الف او لام پرته او په نکره بڼه راغلې، د دې جګړې د اهمیت او د ربا خوړلو د ګناه د ستر والي نښه ګڼل شوې ده.[۸]
مکارم شیرازي، چې له شیعه مفسرینو څخه دی، په دې آیت کې د «لا تَظْلِمُونَ وَ لا تُظْلَمُونَ» برخه یو اسلامي شعار ګڼلی چې پر دې بنسټ مسلمان نه ظلم کوي او نه ظلم زغمي؛ ځکه که مظلوم او د ظلم زغمونکی نه وي، ظالم به هم لږ پیدا کېږي.[۹] علامه طباطبایي هم باور لري چې دا برخه د ربا د ترلاسه کولو پر ظالمانهوالي دلالت کوي.[۱۰]
ځینو فقهاوو د دې آیت په استناد ربا له کبیره ګناهونو څخه ګڼلې ده.[۱۱] محسن قرائتي، چې له شیعه مفسرینو څخه دی، هم ویلي چې دا آیت د ربا خوړونکي محارب کېدل ثابتوي؛ ځکه دا کار د ټولنې د اقتصادي امنیت د ګډوډېدو لامل کېږي.[۱۲] البته شیعه فقیه هاشمي شاهرودي، باور لري چې دلته د محاربې مجازي معنا مراد شوې ده؛ یعنې له دې امله چې ربا ډېره ستره ګناه ده، قرآن کریم هغه له محاربې سره تشبیه کړې ده.[۱۳]
فوټ نوټ
- ↑ طبرسي، مجمع البیان، ټوک۲، مخ۶۷۴؛ طباطبایي، تفسیر المیزان، ټوک۲، مخ۴۲۲.
- ↑ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۲، مخ۳۷۵.
- ↑ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۲، مخ۳۷۶.
- ↑ طبرسي، مجمع البیان، ټوک۲، مخ۶۷۴؛ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۲، مخ۳۷۵.
- ↑ طباطبایي، تفسیر المیزان، ټوک۲، مخ۴۲۲؛ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۲، مخ۳۷۵.
- ↑ طباطبایي، تفسیر المیزان، ټوک۲، مخ۴۲۲؛ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۲، مخ۳۷۵.
- ↑ طبرسي، مجمع البیان، ټوک۲، مخ۶۷۳؛ طباطبایي، تفسیر المیزان، ټوک۲، مخ۴۲۲.
- ↑ طباطبایي، تفسیر المیزان، ټوک۲، مخ۴۲۳؛ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۲، مخ۳۷۶.
- ↑ مکارم شیرازي، تفسیر نمونه، ټوک۲، مخ۳۷۷.
- ↑ طباطبایي، تفسیر المیزان، ټوک۲، مخ۴۲۲.
- ↑ علامه حلي، تذکرة الفقهاء، ټوک۱۰، ۱۳۳-۱۳۴مخونه؛ مؤمن قمي، کلمات سدیده، مخ۳۷۷.
- ↑ قرائتي، تفسیر نور، ټوک۱، مخ۴۴۹ او ټوک۳، مخ۷۶.
- ↑ هاشمي شاهرودي، قراءات فقهیه معاصره، ټوک۱، مخ۳۸۷.
سرچينې
- طباطبایي، سید محمدحسین، المیزان في تفسیر القرآن، قم، د قم د حوزې علميې د مدرسینو ټولنې پورې اړوند د اسلامي خپرونو دفتر، ۱۴۱۷ق.
- طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البیان في تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ل.
- علامه حلي، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۱۴ق.
- قرائتي، محسن، تفسیر نور، تهران، د قرآن د درسونو کلتوري مرکز، ۱۳۸۳ش.
- مکارم شیرازي، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش.
- مؤمن قمي، محمد، کلمات سدیده فی مسائل جدیده، قم، د قم د حوزې علميې د مدرسینو ټولنې پورې اړوند د اسلامي خپرونو دفتر، بېنېټه.
- هاشمي شاهرودي، سید محمود، قراءات فقهیه معاصره، قم، د اهل بیت(ع) په مذهب د فقهي دایرةالمعارف مؤسسه، ۱۴۲۳ق.