د عاشورا په ماسپښین د امام حسین(ع) لمونځ
 د حامد جوانمردي لخوا د عاشورا د ماسپښین د لمانځه انځور، چې د شاه چراغ حرم موزیم کې ساتل کیږی. | |
| د پیښه تفصیل | د کربلا په پېښه کې د امام حسین(ع) او د هغه د ملګرو لمونځ کول |
|---|---|
| وخت | د ۶۱ هجري کال د عاشورا غرمه |
| ځای | کربلا |
| پایلې | د لمانځه اهمیت |
| تلفات | د امام حسین د یو ملګري سعید بن عبدالله شهادت. |
د عاشورا په ماسپښین د امام حسین لمونځ، د ماسپښین او مازیګر لمونځونو[۱] ته اشاره لري چې امام حسین(ع) او ملګرو یې د ۶۱ق کال د عاشورا په ورځ د جګړې په ډګر کې د خوف لمونځ په بڼه او په جماعت ادا کړل.[۲] ځینو ویلي چې دغه اقدام د دښمنانو هغه هڅه ناکامه کړه چې غوښتل یې امام حسین(ع) د بېدینه کس په توګه معرفي کړي.[۳]
د تاریخي راپورونو له مخې، ابوثمامه صائدي د ماسپښین پر مهال د لمانځه وخت امام حسین(ع) ته ورپه یاد کړ او امام هغه ته دعا وکړه.[۴] امام حسین(ع) له دښمنه وغوښتل چې د لمانځه لپاره مهلت ورکړي،[۵] خو دښمن اجازه ورنه کړه.[۶] له همدې امله یې زُهَیر بن قَین او سعید بن عبدالله حَنَفي ته امر وکړ چې له نیمایي ملګرو سره د دښمن پر وړاندې ودرېږي څو نور ملګري لمونځ په جماعت ادا کړي.[۷] سعید بن عبدالله د دښمن د غشو پر وړاندې ودرېد او د ۱۳ غشو[۸] له لګېدو وروسته شهید شو.[۹]
د عاشورا لمونځ په هنر او ادبیاتو کې هم انعکاس موندلی دی. ځینو انځورګرانو دغه پېښه انځور کړې ده[۱۰] او یو شمېر شاعرانو لکه سید محمدحسین شهریار،[۱۱] صغیر اصفهاني[۱۲] او حبیبالله چایچیان[۱۳] په خپلو اثارو کې دې ته اشاره کړې ده.[۱۴]
په ایران کې هر کال د امام حسین(ع) په پیروۍ، د عاشورا د ماتم له مراسمو وروسته د ماسپښین او مازیګر لمونځونه په جوماتونو او سړکونو کې په جماعت ادا کېږي.[۱۵] دغه دود په ځینو نورو هېوادونو لکه عراق،[۱۶] روسیې،[۱۷] انګلستان[۱۸] او هالنډ[۱۹] کې هم ترسره کېږي. راپور ورکړل شوی چې د عراق د بعثي حکومت په زندانونو کې ایراني اسیرانو، د امام حسین(ع) د لمانځه په دود، خپل لمونځونه په جماعت ادا کول.[۲۰]
دغه اقدام، سره له دې چې د امام حسین(ع) او ملګرو لپاره د سر خطر موجود و، د نساء سورې د ۱۰۲ آیت د عملي کولو او همدارنګه د پېغمبر(ص)[۲۱] او امام علي(ع) د سیرت[۲۲] په رڼا کې ارزول شوی، ځکه هغوی هم په جګړو کې د خوف لمونځ په جماعت ادا کاوه.[۲۳] ځینو څېړونکو دا کار د لمانځه د اهمیت نښه[۲۴] او د الهي فرایضو د احیا کوونکي په توګه یاد کړی دی.[۲۵] له همدې امله ویل شوي چې ټول امور، ان جهاد هم، باید د لمانځه تر سیوري لاندې وي.[۲۶]
فوټ نوټ
- ↑ روحانی، عاشورا و قیام امام حسین علیه السلام از دیدگاه حضرت آیه الله العظمی روحانی، ۱۳۹۰ش، ص۵۱.
- ↑ شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ټوک۲، مخ۱۰۵؛ شیخ طوسى، الخلاف، ۱۴۰۷ق، ټوک۱، مخ۶۳۶.
- ↑ «آیا نماز ظهر عاشورا توسط امام حسین(ع) در میدان نبرد که خطر جانی بسیار داشت،عمل صحیحی بود؟»، وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.
- ↑ ابومخنف، وقعة الطفّ، ۱۳۷۵ش، مخ۲۲۹.
- ↑ ابومخنف، وقعة الطفّ، ۱۳۷۵ش، ص۲۳۰.
- ↑ قمی، سفینة البحار، ۱۳۶۳ش، ټوک۱، مخ۶۵۲.
- ↑ ابنطاووس، اللهوف، ۱۳۴۸ش، ص۱۱۰.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ټوک۴۵، مخ۲۱.
- ↑ ابنطاووس، اللهوف، ۱۳۴۸ش، مخ۱۱۱.
- ↑ د مثال په توګه وګورئ: «نگهداری تابلوهای نقاشی «نماز ظهر عاشورا» و «علمدار کربلا» در مکتب هنر رضوان»]، قدسآنلاین.
- ↑ شهریار، دیوان شهریار، ۱۳۸۵ش، ټوک۱، مخ۵۰۳.
- ↑ جمعی از نویسندگان، فرهنگ عاشورایی، ۱۳۸۲ش، ټوک۱۱، مخ۴۳.
- ↑ «بعثت خون: شعری منتشر نشده از حسان»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنهای.
- ↑ «تجلی نماز در انقلاب کبیر عاشورا (2)»، وبگاه مرکز تخصصی نماز.
- ↑ «رویکرد ستاد اقامه نماز در برگزاری نماز ظهر عاشورا»، وبگاه ستاد اقامه نماز.
- ↑ «نمایی دیدنی از نماز ظهر عاشورا در کربلای معلی + فیلم»، وبگاه همشهری آنلاین؛ «عکس/ اقامه نماز جماعت روز عاشورا در حرم حضرت اباالفضل(ع)»، خبرگزاری مشرق نیوز.
- ↑ «روز عاشورا در مناطق مسلماننشین روسیه +فیلم»، خبرگزاری مشرق نیوز.
- ↑ «اقامه نماز ظهر عاشورا در لندن»، خبرگزاری مشرق نیوز.
- ↑ «بسامد جهانی محرم | از علمکشی در لسآنجلس تا عزاداری قایقی در کشمیر»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ رحمانیان، قصه نماز آزادگان، ۱۳۸۷ش، مخ۲۳۱.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ټوک۳، مخ۴۵۶؛ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ۱۴۰۶ق، ټوک۱، مخ۳۱۰.
- ↑ شیخ طوسى، تهذیب الأحکام، ۱۳۶۵ش، ټوک۳، مخ۱۷۳.
- ↑ «آیا نماز ظهر عاشورا توسط امام حسین(ع) در میدان نبرد که خطر جانی بسیار داشت،عمل صحیحی بود؟»، وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.
- ↑ اعرافی، فقه تربیتی، ۱۳۹۵ش، ټوک۲۴، مخ۲۴۹؛ شفیعی، گوهرهای منثور، ۱۳۹۸ش، ټوک۳، مخ۴۵۷.
- ↑ محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۱ش، مخ۴۸۵.
- ↑ اعرافی، فقه تربیتی، ۱۳۹۵ش، ټوک۲۴، مخ۲۴۹.
سرچينې
- «بعثت خون: شعری منتشر نشده از حسان» (بعثت وینه: د حسان نه خپور شوی شعر)، د آیت الله خامنهای د آثار د ساتنې او نشر ویبپاڼه، د مطلب د ثبت نېټه: ۱۵ د مرغومي ۱۳۸۷ش، د لیدنې نېټه: ۱۶ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «تجلی نماز در انقلاب کبیر عاشورا (2)» («د عاشورا په ستره پاڅون کې د لمونځ څرګندونه (۲)»)، د لمونځ تخصصي مرکز ویبپاڼه، د لیدنې نېټه: ۱۶ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «بسامد جهانی محرم | از علمکشی در لسآنجلس تا عزاداری قایقی در کشمیر» (د محرم نړیوال غږ | د لاس انجلس له علماوو څخه تر کشمیر کې د کښتۍ ماتم پورې)، همشهري آنلاین ویبپاڼه، د مطلب د ثبت نېټه: ۳۰ چنګاښ ۱۴۰۳ش، د لیدنې نېټه: ۲۱ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «نمایی دیدنی از نماز ظهر عاشورا در کربلای معلی + فیلم» (په کربلاي معلي کې د عاشورا د لمونځ ښکلی منظره + ویډیو)، همشهري آنلاین ویبپاڼه، د مطلب د ثبت نېټه: ۱۵ چنګاښ ۱۴۰۴ش، د لیدنې نېټه: ۲۱ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «اقامه نماز ظهر عاشورا در لندن» (په لندن کې د عاشورا د لمونځ ادا کول)، مشرق نیوز خبري اژانس، د مطلب د ثبت نېټه: ۲۶ چنګاښ ۱۴۰۳ش، د لیدنې نېټه: ۲۱ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «روز عاشورا در مناطق مسلماننشین روسیه +فیلم» (د عاشورا ورځ په روسیه کې د مسلمانانو سیمو کې + ویډیو)، مشرق نیوز خبري اژانس، د مطلب د ثبت نېټه: ۲۶ چنګاښ ۱۴۰۳ش، د لیدنې نېټه: ۲۱ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «عکس/ اقامه نماز جماعت روز عاشورا در حرم حضرت اباالفضل(ع)» (انځور/ په حرم حضرت اباالفضل(ع) کې د عاشورا د ورځې لمونځ)، مشرق نیوز خبري اژانس، د مطلب د ثبت نېټه: ۲۷ د چنګاښ ۱۴۰۳ش، د لیدنې نېټه: ۲۱ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «رویکرد ستاد اقامه نماز در برگزاری نماز ظهر عاشورا» (د عاشورا د ورځې د لمونځ د ترسره کولو په اړه د ستاد د چلند څرنګوالی)، د لمونځ د ستاد ویبپاڼه، د لیدنې نېټه: ۱۶ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- «آیا نماز ظهر عاشورا توسط امام حسین(ع) در میدان نبرد که خطر جانی بسیار داشت،عمل صحیحی بود؟» (آیا د عاشورا د ورځې لمونځ د امام حسین(ع) لخوا په جګړه کې چې ډیر خطرناک وه، د سمو عمل په توګه و؟)، د ملي دینی پوښتنو ځواب مرکز ویبپاڼه، د مطلب د ثبت نېټه: ۸ د کب ۱۳۸۵ش، د لیدنې نېټه: ۱۶ د مرغومي ۱۴۰۴ش.
- ابنطاووس، علي بن موسى، اللهوف على قتلى الطفوف، د احمد فهری زنجاني ژباړه، تهران، جهان، لومړی چاپ، ۱۳۴۸ش.
- ابومخنف، لوط بن یحیى، وقعة الطفّ، څېړنه: محمدهادي یوسفى غروي، قم، جامعه مدرسین، دریم چاپ، ۱۳۷۵ش.
- اعرافی، علیرضا، فقه تربیتی، قم، موسسه فرهنګی هنری اشراق و عرفان، ۱۳۹۵ش.
- امینی، منصور، دیوان منصور، قم، نشر کتاب قم، ۱۳۷۳ش.
- یو شمېر لیکوالان، فرهنگ عاشورایی، تهران، مجمع تهران، ۱۳۸۲ش.
- رحمانیان، عبدالحمید، قصه نماز آزادگان، تهران، پیام آزادگان، ۱۳۸۷ش.
- روحانی، سید محمدصادق، عاشورا و قیام امام حسین علیه السلام از دیدگاه حضرت آیه الله العظمی (عاشورا او د امام حسین علیه السلام پاڅون د حضرت آیت الله العظمی له نظره)، قم، مهر امیرالمؤمنین(ع)، ۱۳۹۰ش.
- شفیعي، علی، گوهرهای منثور (پراخې جواهرې)، تهران، گسترش رایانه، ۱۳۹۸ش.
- شهریار، محمدحسین، دیوان شهریار، تهران، نگاه، ۱۳۸۵ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علي، من لا یحضره الفقیه، بیروت، موسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۶ق.
- شیخ طوسي، محمد بن حسن، الخلاف، څېړنه: علي خراسانی، سید جواد شهرستانی، مهدي طه نجف، مجتبي عراقی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، لومړی چاپ، ۱۴۰۷ق.
- شیخ طوسي، محمد بن حسن، تهذیب الأحکام، تهران، دار الکتب الإسلامیه، ۱۳۶۵ش.
- شیخ مفید، محمد بن محمد، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، څېړنه: موسسه آل البیت(ع)، قم، کنګره شیخ مفید، لومړی چاپ، ۱۴۱۳ق.
- قمي، عباس، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار، تهران، اسوه، ۱۳۶۳ش.
- کليني، محمد بن یعقوب، الکافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۳ش.
- مجلسی، محمدباقر، بحارالانور الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار(ع)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، دوهم چاپ، ۱۴۰۳ق.
- محدثي، جواد، فرهنګ عاشورا، قم، معروف، ۱۳۸۱ش.
- «نگهداری تابلوهای نقاشی «نماز ظهر عاشورا» و «علمدار کربلا» در مکتب هنر رضوان» (د عاشورا د ورځې د لمونځ او د کربلا د علمدار انځورونه په مکتب هنر رضوان کې ساتل)، قدسآنلاین، د مطلب د ثبت نېټه: ۹ د وږی ۱۳۹۹ش، د لیدنې نېټه: ۱ د سلواغه ۱۴۰۴ش.
- «نمایش تابلو نقاشی «نماز ظهر عاشورا»، در موزه حرم شاهچراغ(ع)» (د عاشورا د ورځې د لمونځ انځور نندارتون، د شاهچراغ(ع) حرم موزیم کې)، خبرگزاری شبستان، د مطلب د ثبت نېټه: ۶ د وږی ۱۴۰۳ش، د لیدنې نېټه: ۱ سلواغه ۱۴۰۴ش.