له حضرت فاطمې(س) څخه د ابوبکر او عمر تپوس
له حضرت فاطمې(س) څخه د ابوبکر او عمر عیادت (پوښتنې ته ورتلل) هغه لیدنې ته اشاره ده چې د تاریخي راپورونو له مخې، د سقیفې له پېښې او د فدک له کیسې وروسته، د امام علي(ع) په منځګړیتوب ترسره شوه. دا پېښه په شیعه سرچینو او ځینو اهلسنت سرچینو کې نقل شوې او د شیعه او سني کلامي منازعاتو کې، په ځانګړي ډول د دوو خلیفهګانو پر وړاندې د حضرت فاطمې(س) د ناخوښۍ په بحث کې، پرې استناد شوی دی.
د راپورونو له مخې، دا لیدنه د حضرت فاطمې(س) په ناخوښۍ او خپګان پای ته ورسېده او هغې تر خپل وفات پورې له هغوی څخه نارضايتي لرله او وصیت یې وکړ چې د هغې د ښخولو او د جنازې په مراسمو کې دې دغه دوه کسان ګډون ونه کړي. په مقابل کې، داسې راپورونه هم شته چې له دواړو خلیفهګانو (ابوبکر او عمر) څخه د حضرت فاطمې(س) وروستۍ رضايت نقلوي؛ خو د سندي کمزورۍ، له نورو راپورونو سره د ټکر، او د هغې په جنازه کې د هغوی د نهحضور له امله، دا ادعا د مناقشې وړ بلل شوې ده.
اهمیت او مقام
له حضرت فاطمې(س) څخه د ابوبکر او عمر عیادت او پوښتنې ته ورتګ او د سقیفې له پېښې او د فدک له کیسې وروسته، له هغوی څخه د هغې نارضايتي له هغو موضوعاتو څخه ده چې د شیعه او سني کلامي منازعاتو کې پرې استناد کېږي. ځکه چې په کلامي لید کې، د حضرت فاطمې(س) رضايت او غضب د الهي رضايت او غضب برابر ګڼل کېږي، او په قرآن کې،[۱] د خدای آزاروونکي لعنت شوي دي.[۲] علامه امیني د دغو راپورونو پر بنسټ، د «عشره مبشره» په روایت او دا چې دغه دوه کسان جنتیان دي، د دې په سموالي کې تشکیک کړی دی.[۳]
په شیعه سني سرچینو کې د عیادت او پوښتنې کیسه
د شیعه سرچینو او ځینو اهلسنت سرچینو له مخې، حضرت فاطمه(س) د خپل عمر په وروستیو ورځو کې ناروغه وه او ابوبکر او عمر د هغې د پوښتنې لپاره ورغلل. په پیل کې فاطمې د ننوتلو اجازه ورنه کړه، خو د امام علي(ع) په منځګړیتوب هغوی داخل شول. حضرت فاطمې(س) د هغوی سلام ته ځواب ورنه کړ او وې ویل چې تر څو خپل شکایت پېغمبر(ص) ته وړاندې نه کړي، له هغوی سره به خبرې ونه کړي. وروسته یې له هغوی قسم واخیست چې د پېغمبر(ص) هغه حدیث یې اورېدلی چې د فاطمې آزار د پېغمبر د آزار برابر ګڼي؛ او کله چې هغوی اقرار وکړ، هغې وویل چې هېڅکله به ترې راضي نه شي. ابوبکر پښېماني وښوده، خو عمر هغه ته یادونه وکړه چې خلکو څنګه خپلې چارې هغه ته سپارلي دي حال دا چې د یوې ښځې د قهر یا رضايت تر اغېز لاندې راځي.[۴]
دا لیدنه په شیعه سرچینو لکه «علل الشرائع»[۵] او «کتاب سلیم بن قیس»[۶] او همدارنګه په اهلسنت سرچینو لکه «الامامة و السیاسة» او د عمر رضا کحاله په اثر «اعلام النساء» کې نقل شوې او په کلامي منازعاتو کې پرې استناد شوی دی.
په ځینو اهلسنت سرچینو لکه «صحیح البخاري»،[۷] د بیهقي[«السنن الکبری»[۸] او د ذهبي «تاریخ الاسلام»[۹] کې هم د ابوبکر پر وړاندې د حضرت فاطمې(س) غضب او قهر یاد شوی دی. ځینې سرچینې د هغې له خوا پر ابوبکر د نفرین او ورته ښېرو کولو راپور هم ورکوي.[۱۰] د «سقیفه و فدک» د کتاب له مخې، کله چې ابوبکر د فدک له بېرته ورکولو ډډه وکړه، حضرت فاطمې(س) قسم وخوړ چې هغه به نفرین کړي او ښېرې به ورته وکړي؛ همدارنګه د وفات په درشل کې یې وصیت وکړ چې ابوبکر دې د هغې په جنازې کې حاضر نه شي.[۱۱]
آیا فاطمه له ابوبکر او عمره راضي شوه؟
ځینې اهلسنت لیکوالان د یوه راپور پر بنسټ ادعا کوي چې ابوبکر او عمر د حضرت فاطمې(س) د ژوند په وروستیو ورځو کې د هغې رضايت ترلاسه کړ.[۱۲] د دې ادعا منتقدان وايي چې یاد راپور د شَعبي له لارې نقل شوی، چې له تابعینو څخه و، نو ځکه دا خبر مُرسل او بېسنده ګڼل کېږي، او له هغو شیعه او سني روایتونو سره په ټکر کې دی چې له ابوبکر او عمر څخه د عمر تر پایه پورې د حضرت فاطمې(س) ناخوښي راپوروي. همدارنګه دا فرضیه د هغې په جنازه کې د هغوی د نهحضور او د ګډون د منع له راپور سره سازګاره نه ده.[۱۳]
فوټ نوټ
- ↑ احزاب سوره، ۵۷ آیت.
- ↑ خواجویی، الرسائل الاعتقادیه، ۱۴۲۶ق، ټوک۱، مخ۵۳۴.
- ↑ امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ټوک۱۰، مخ۱۷۷.
- ↑ شیخ صدوق، علل الشرایع، کتابفروشی داوری، ۱۸۶–۱۸۷مخونه؛ هلالی، کتاب سلیم بن قیس، ۱۳۷۸ش، ۳۹۱–۳۹۲مخونه.
- ↑ شیخ صدوق، علل الشرایع، کتابفروشی داوری، ۱۸۶–۱۸۷مخونه.
- ↑ هلالی، کتاب سلیم بن قیس، ۱۳۷۸ش، ۳۹۱–۳۹۲مخونه.
- ↑ بخاری، صحیح البخاری، ۱۴۱۴ق، ټوک۳، مخ۱۱۲۶، ټوک۴، مخ۱۵۴۹ و ټوک۶، مخ۲۴۷۴.
- ↑ بیهقی، السنن الکبری، ۱۴۱۹ق، ټوک۹، مخ۴۳۴.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ۱۴۰۹ق، ټوک۳، مخ۲۱.
- ↑ ابنقتیبه، الامامة و السیاسة، ۱۴۱۰ق، ټوک۱، مخ۳۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ټوک۱۰، مخ۷۹.
- ↑ جوهری، السقیفه و فدک، مکتبة نینوی، ټوک۱، مخ۱۰۲؛ ابن ابیالحدید، شرح نهج البلاغه، ۱۴۰۴ق، ټوک۱۶، مخ۲۱۴.
- ↑ بیهقی، دلائل النبوه، ۱۴۰۵ق، ټوک۷، بخش۱، مخ۲۸۱؛ بیهقی، الاعتقاد، ۱۴۰۱ق، ټوک۱، مخ۳۵۳.
- ↑ مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولیعصر (عج)، «آیا فاطمه(س) از شیخین راضی شد؟»
سرچينې
- قرآن کریم.
- آيا فاطمه(س) از شيخين راضی شد؟ (آيا فاطمه(س) له شيخينو څخه راضي شوه؟)، د حضرت وليعصر(عج) څېړنيز مؤسسه، د خپرېدو نېټه: ۲۰ لړم ۱۴۰۳ش، د ليدنې نېټه: ۱۲ مرغومی ۱۴۰۴ش.
- ابن ابيالحديد، عبدالحميد بن هبةالله، شرح نهج البلاغه، قاهره، دار احياء الکتب العربيه، ۱۴۰۴ق.
- ابنقتيبه، عبدالله بن مسلم، الإمامة و السياسة المعروف بتاريخ الخلفاء، بيروت، دار الاضواء، ۱۴۱۰ق.
- اميني، عبدالحسين، الغدير في الکتاب و السنة و الادب، قم، مرکز الغدير للدراسات الاسلاميه، ۱۴۱۶ق.
- بخاري، محمد بن اسماعيل، صحيح البخاري، تحقيق: ډاکټر مصطفی ديب البغا، دمشق، دار ابنکثير ـ دار اليمامه، پنځم چاپ، ۱۴۱۴ق.
- بلاذري، احمد بن يحيی، جمل من انساب الاشراف، بيروت، دار الفكر، ۱۴۱۷ق.
- بيهقي، احمد بن حسين، الاعتقاد و الهداية إلى سبيل الرشاد على مذهب السلف و أصحاب الحديث، تحقيق: احمد عصام الکاتب، بيروت، دار الآفاق الجديده، ۱۴۰۱ق.
- بيهقي، احمد بن حسين، دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشريعة، بيروت، دار الکتب العلميه، ۱۴۰۵ق.
- بيهقي، احمد بن حسين، السنن الکبری، بيروت، دار الفكر، ۱۴۱۹ق.
- جوهري، احمد بن عبدالعزيز، السقيفه و فدک، قم، مکتبة نينوی الحديثه، بېنېټه.
- خواجويي، اسماعيل بن محمدحسين، الرسائل الاعتقاديه، قم، مؤسسه عاشورا، ۱۴۲۶ق.
- ذهبي، محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الاعلام، بيروت، دار الکتاب العربي، ۱۴۰۹ق.
- شيخ صدوق، محمد بن علي، علل الشرايع، داوري کتابپلورنځی، بېنېټه.
- کحاله، عمر رضا، اعلام النساء، مؤسسة الرساله، بېنېټه.
- هلالي، سليم بن قيس، کتاب سليم بن قيس، تحقيق: محمدباقر انصاري زنجاني، قم، نشر الهادي، لومړی چاپ، ۱۳۷۸ش.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||