منځپانگې ته ورتلل

هدیره

د wikishia لخوا

هدیره هغه ځای دی چې مړي پکې ښخېږي. په اسلامي کلتور کې هدیرې ته د عزت په سترګه کتل کېږي. هدیرې ته تلل او د قبرونو زیارت کول په مسلمانانو کې عام دود دی. د روایتونو له مخې، په نجف کې د وادي السلام هدیره د نورو هدیرو په پرتله ډېر اهمیت او غوره والی لري. د مسلمانانو ځینې هدیرې، لکه بقیع، مَعلاة، تخت ‌فولاد، باب‌الصَّغیر او شیخان مشهور دي. په اسلامي متنونو کې د هدیرو لپاره ځانګړي قوانین او دودونه یاد شوي، له هغو ځینې مړو ته سلام کول، د هدیرو درناوی او د هغې پاک ساتل، د مسلمانانو په هدیرو کې کافران نه ښخیږي.

مفهوم او اهمیت

هدیره هغه ځای دی چې مړي پکې ښخېږي.[۱] په مذهبي تعلیماتو او اسلامي کلتور کې، هدیره د عزت ځای ګڼل کېږي.[۲] د مسلمانانو په هدیرو ځینې، لکه بقیع[۳] او وادي السلام[۴]، یو ځانګړی ځای لري. شیعه یان خپل مړي د عقیدت له مخې، د امامانو(ع) او د هغوي اولادونو له قبرونو سره نږدې ښخوي.[۵] هدیرې ته په فارسي کې آرامستان او ګورستان هم ویل کیږي.[۶]

مشهورې هدیرې

د هدیرې حکمونه او آداب

په اسلامي متنونو کې د هدیرې لپاره خاص قوانین او آداب شتون لري، له هغو ځینې مړو ته سلام کول، د هدیرې د احترام او پاکوالی خیال ساتل، او د مسلمانانو په هدیرو کې د کافرانو نه ښخول:[۲۳]

بِسْمِ اَللّٰهِ اَلرَّحْمٰنِ اَلرَّحِیمِ اَلسَّلاَمُ عَلَی أَهْلِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ مِنْ أَهْلِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ یا أَهْلَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ بِحَقِّ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ کَیفَ وَجَدْتُمْ قَوْلَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ مِنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ یا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ بِحَقِّ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ اِغْفِرْ لِمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ اُحْشُرْنَا فِی زُمْرَةِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اَللَّهِ عَلِی وَلِی اَللَّهِ.[۲۴]

ژباړه: "سلام دې وي د لا اله الا الله پر خلکو، د لا اله الا الله له خلکو څخه، اې د لا اله الا الله خلکو، د لا اله الا الله په حق، تاسو د لا اله الا الله خبره څنګه وموندله له طرفه د لا اله الا الله، یا لا اله الا الله، د لا اله الا الله په واسطه، هغه چا ته بښنه وکړه چې لا اله الا الله یې ویلي او موږ د هغو کسانو په ډله کې محشور کړه چې ویلي یې دي: لا اله الا الله، محمد د الله رسول دی، علی ولی الله.» بیا یې وویل: «ما د خدای له رسول(ص) څخه اوریدلي چې څوک د قبرونو په خوا کې تیریږي او دا دعا ووایی، د هغه د پنځوسو کلونو ګناهونه بخښل کیږي.»

د شمسي کال د وروستۍ پنجشنبې په ورځ د قبرونو د زیارت لپاره د اراک په یوه هدیره کې د شیعه یانو حاضري (د ۱۳۹۹ کال د کب ۲۸).[۲۵]

د قبرونو زیارت

اصلي مقاله: د قبرونو زیارت

د پنجشنبې او جمعې په ورځو کې د قبرونو زیارت او د مړو د قبرونو زیارت کول یو دود دی چې په ځینو اسلامي هیوادونو لکه ایران کې عام او رواج دی. د فاتحې لوستل او د قرآن کریم تلاوت، د قبرونو مینځل، او د شمعې روښانه کول له هغو مراسمو څخه دي چې ځینې خلک یې د خپلو مړو د قبرونو د زیارت کولو پرمهال ترسره کوي.[۲۹] د جعفر سبحاني په وینا، د پیغمبر(ص)، د هغه د اهلبیتو(ع) او د مومنانو د قبرونو زیارت کول د اسلامي کلتور له اصولو څخه دي.[۳۰]

د انځورونو ګالري

فوټ نوټ

  1. ↑ عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه «قبر»؛ انوری، فرهنگ بزرگ سخن، ذیل واژه «قبر».
  2. ↑ لطیفی، «احترام به قبور بزرگان دین سیره ائمه چهارگانه اهل سنت است»، خبرگزاری شبستان.
  3. ↑ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۹۰ش، ۳۵۳-۳۵۶مخونه؛.
  4. ↑ عبدالصاحب مظفر، «بررسی تاریخ خاکسپاری در نجف و وادی السلام»، ص۱.
  5. ↑ فقیه بحرالعلوم، «تاریخچه انتقال جنائز به عتبات عالیات (شهر کربلا)»، مخ۱.
  6. ↑ رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور خواستار جایگزینی واژه آرامستان به جای گورستان شد، سایت آفتاب‌نیوز.
  7. ↑ عبدالصاحب مظفر، «بررسی تاریخ خاکسپاری در نجف و وادی السلام»، مخ۱.
  8. ↑ رفعت پاشا، مرآت الحرمین (ترجمه)، ۱۳۷۷ش، مخ۴۴۷.
  9. ↑ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۹۰ش، ۳۵۳-۳۵۶مخونه.
  10. ↑ نبوی، «نیم‌روزی در وادی ایمن»، مخ۲۸۷.
  11. ↑ قائدان، تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرّمه و مدینه منوّره، ۱۳۸۴ش، مخ۱۲۹.
  12. ↑ ازرقی، کتاب اخبار مکة شرفها الله تعالی و ما جاء فیها من الآثار، مخ۴۳۳.
  13. ↑ ازرقی، کتاب اخبار مکة شرفها الله تعالی و ما جاء فیها من الآثار، مخ۴۳۳.
  14. ↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ۱۹۹۵ق، ج۲، ص۴۶۸.
  15. ↑ فهری، مراقد اهل البیت، ۱۴۲۸ق، ۳۹-۴۰مخونه.
  16. ↑ شیبانی و همکاران، شناخت و بررسی مضامین ونقوش تصویری گورستان دارالسلام شیراز، مخ۳.
  17. ↑ احمدیان، شیخان قم، ۱۳۸۳ش، ۳۲-۳۵مخونه.
  18. ↑ «قبرستان نو در انتظار نگاه نو»، د قم گویا خبری ویب پاڼه.
  19. ↑ ترکی، «نقش آرامستان‌ها در برنامه‌ریزی توسعه و رشد گردشگری مذهبی به عنوان الگوی برتر اقتصادی نمونه موردی تخت فولاد اصفهان». مخ۵۶.
  20. ↑ خاوری، «بهشت زهرا(س)»، مخ۸۲۲.
  21. ↑ «وادی‌السلام؛ آرامستانی که قربانی اختلاف مسئولان شده است»، پایگاه خبری شفقنا.
  22. ↑ «ماه و ستاره ویژگی قدیمی ترین قبرستان مسلمانان در اسکاندیناوی»، مندرج در سایت خبرگزاری شبستان.
  23. ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ټوک۲، مخ۱۲۸؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ټوک۹۹، مخ۳۰۱.
  24. ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ټوک۹۹، مخ۳۰۱.
  25. ↑ «آخرین پنجشنبه سال ۹۹ - آرامستان اراک»، خبرگزاری ایسنا.
  26. ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ټوک۲، مخ۱۲۸.
  27. ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ټوک۲، مخ۱۲۸.
  28. ↑ آقابابائی بنی، «تأملی بر تفکیک قبور مسلمانان از غیر مسلمانان»، مخص۱.
  29. ↑ «یاد از دست رفتگان؛ رسم ارزشمند ایرانیان/ برخی اعتقادات پنجشنبه آخر سال»، سایت خبرگزاری مهر.
  30. ↑ سبحانی، منشور عقاید امامیه، ۱۳۷۶ش، مخ۲۵۴.
  31. ↑ «عکس تابلوی مزار شهدا و گلزار شهدای استان خوزستان»، قاب عشق.

سرچينې

  • «آخرین پنجشنبه سال ۹۹ - آرامستان اراک»، خبرگزاری ایسنا، د مطلب لبږدول نیټه: ۲۸ کب ۱۳۹۹ش، د لیدنې نیټه: ۱۸چنګاښ ۱۴۰۳ش.
  • احمدیان، مینا، شیخان قم: زندگینامۀ بززگان مدفون در شیخان کبیر (گلزار شیخان). قم، انتشارات دلیل ما، ۱۳۸۳ش.
  • ازرقی، محمدبن عبدالله، کتاب اخبار مکة شرفها الله تعالی و ما جاء فیها من الآثار، روایة اسحاق بن احمد خزاعی، در اخبار مکة المشرفة، ج۱، غتنغه ۱۲۷۵ق.
  • عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید، تهران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۵ش.
  • ترکی، زهرا، «نقش آرامستانها در برنامه‌ریزی توسعه و رشد گردشگری مذهبی به عنوان الگوی برتر اقتصادی نمونه موردی تخت فولاد اصفهان»، در همایش الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، دوره ۸، غبرګولی ۱۳۹۸ش.
  • جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکه و مدینه، قم، نشر مشعر، ۱۳۹۰ش.
  • حموی بغدادی، یاقوت، معجم البلدان، ‌دار صادر، بیروت، ۱۹۹۵م.
  • خاوری، حاجیه خان، «بهشت زهرا(س)»، در دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، ۱۳۷۷ش.
  • «رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور خواستار جایگزینی واژه آرامستان به جای گورستان شد»، وبگاه آفتاب نیوز، د مطلب لبږدول نیټه: ۱۷ سلواغه ۱۳۸۴ش.
  • رفعت، پاشا ابراهیم، مترجم، انصاری هادی، مرآت الحرمین، انتشارات مشعر، تهران، ۱۳۷۷ش.
  • سبحانی، جعفر، منشور عقاید امامیه، قم، مؤسسة الإمام الصادق(ع)، ۱۳۷۶ش.
  • طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسه نشر اسلامی وابسته به جامعه مدرسین، چاپ اول، ۱۴۱۷ق.
  • عبدالصاحب مظفر، محسن، «بررسی تاریخ خاکسپاری در نجف و وادی السلام»، مترجم محمدحسین خوشنویس، در فصلنامه فرهنگ زیارت، ګنه ۳۹، اوړی ۱۳۹۸ش.
  • «عکس تابلوی مزار شهدا و گلزار شهدای استان خوزستان»، قاب عشق، د لیدنې نیټه: ۱۸ چنګاښ ۱۴۰۳ش.
  • انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، تهران، انتشارات سخن، ۱۳۸۱ش.
  • شیبانی، حمیدرضا و دیگران، «شناخت و بررسی مضامین و نقوش تصویری گورستان دارالسلام شیراز»، کنفرانس پژوهش‌های معماری و شهرسازی اسلامی و تاریخی ایران، ۱۳۹۶ش.
  • فقیه بحر العلوم، محمدمهدی، «تاریخچه انتقال جنائز به عتبات عالیات (شهر کربلا)»، در فصلنامه فرهنگ زیارت، دوره ۸، ګنه ۳۳، سلواغه ۱۳۹۶ش.
  • فهری، سید احمد، مراقد اهل البیت فی الشام، مکتب الامام الخامنئی، سوریه، ۱۴۲۸ق.
  • قائدان، اصغر، تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرّمه و مدینه منوّره، تهران، ۱۳۸۴ش.
  • «ماه و ستاره ویژگی قدیمی ترین قبرستان مسلمانان در اسکاندیناوی»، مندرج در سایت خبرگزاری شبستان. د مطلب لبږدول نیټه: ۲۲ وری ۱۳۹۷ش، د لیدنې نیټه: ۱۰ غویی ۱۴۰۲ش.
  • مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ‌ دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۰۳ق.
  • منصوری، کاوه و محمد مسعود و محمدسعید ایزدی، «شناخت عوامل مؤثر در شکل‌گیری گورستان‌های تاریخی»، باغ نظر، سال ۱۶، وږي ۱۳۹۸ش، ګنه ۷۵.
  • «یاد از دست رفتگان؛ رسم ارزشمند ایرانیان/ برخی اعتقادات پنجشنبه آخر سال»، سایت خبرگزاری مهر، د مطلب لبږدول نیټه: ۲۵ کب ۱۳۹۰ش، د لیدنې نیټه: ۱۵ غبرګولی ۱۴۰۳ش.
  • «وادی السلام؛ آرامستانی که قربانی اختلاف مسئولان شده است»، پایگاه خبری شفقنا، د مطلب لبږدول نیټه: ۲۲ غبرګولی ۱۳۹۹ش.

نبوی، احمد، «نیم‌روزی در وادی ایمن»، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۰ و ۱۱، پسرلی او اوړی ۱۳۹۱ش.

مرګ د اسلام له نظره
باورونه
د مړو احکام
واجبات
مستحبات
اړوند
اد امواتو سره اړیکی
آیتونه
اړوند
د شیعو مشهور هدیرې
هدیرې
ښخ شوي کسان
د شیعو مشهور هدیرې
هدیرې
ښخ شوي کسان
"https://ps.wikishia.net/w/index.php?title=هدیره&oldid=49539" نه اخيستل شوی