د مړي ترکه

د مړي ترکه مقاله د دې مقالو سره تړاو لري.

د مړي تَرَکهٔ یا د مړي ماتَرَک^[۱] هغه ټولو شتمنیو، منقولو او غیر منقولو ملکیتونو، او د مړ شوي کس څخه پاتې مالي حقونو ته ویل کیږي.^[۲] په ماترک کې داسې توکي هم شامل دي لکه د مړ شوي کس په نورو باندې قرضې،^[۳] د خیار حقونه، د ټیلیفون لاینونه^[۴] او د ونډو بازار ونډې.^[۵]

د شیعه فقهې له مخې، مخکې له دې چې دا شتمنۍ د وارثانو ترمنځ ووېشل شي، د مړ شوي کس پورونه باید ورکړل شي او د هغه قانوني وصیتونه باید ترسره شي.^[۶] د شیعه فقهاوو د اجماع له مخې،^[۷] که مړ شوی کس پورونه یا نور حقونه ونه لري، نو د هغه شتمنۍ د مړینې وروسته سمدلاسه وارثانو ته لیږدول کیږي.^[۸]

د پورونو له ورکړې مخکې د وارثانو د ملکیت په اړه د فقهاوو ترمنځ اختلاف دی؛ ځینې فقها په دې باور دي چې وارثان د پورونو او حقونو تر ورکړې پورې د تَرَکې مالکان نه ګڼل کیږي.^[۹] ځینې شیعه عالمان په دې باور دي چې که د مړ شوي کس پورونه د هغه د ټولو شتمنیو څخه کم وي، وارثان د تَرَکې (شتمنۍ) مالکان کیږي.^[۱۰] بله ډله په دې باور ده چې وارثان د مړ شوي کس د مړینې له شیبې څخه حتی د پورونو له ورکړې دمخه هم د ترکه مالک دي.^[۱۱]

د ترکې ذکر د فقهې په بیلا بیلو بابونو کې شوی دی لکه حجر،^[۱۲] د فطرې زکات،^[۱۳] وصیت^[۱۴] او ارث^[۱۵]

فوټ نوټ

↑ مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ټوک۶، مخ۳۹۷.
↑ مغنیه، الفقه علی مذاهب الخمسه، ۱۳۷۴ش، مخ۴۹۳.
↑ امام خمینی، حاشیه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانی، ۱۳۸۵ش، مخ۲۴.
↑ «انتقال سیم کارت متوفی»، سایت دادسو.
↑ «با سهام افراد فوت شده چه کنیم؟»، سایت خبری عصر ایران.
↑ مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ټوک۲، مخ۴۵۳؛ قبله‌ای خویی، ارث، ۱۳۸۱ش، مخ۲۲.
↑ حسینی عاملی، مفتاح الکرامه، بې نېټې، ټوک۸، مخ۸۹.
↑ حسینی عاملی، مفتاح الکرامه، بی‌تا، ټوک۸، مخ۸۹؛ آشتیانی، کتاب القضاء، ۱۴۲۰ق، ټوک۱، مخ۵۷۴.
↑ محقق اردبیلی، زبدة البیان، بې نېټې، مخ۶۴۹.
↑ محقق حلی، شرایع الاسلام، ټوک۴، مخ۸۱۶؛ میرزای قمی، جامع الشتات، بې نېټې، ټوک۲، مخ۵۹۵.
↑ شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۰۹، ټوک۲، مخ۱۴۴؛ نجفی، جواهرالکلام، ۱۳۹۴ق، ټوک۲۶، ۸۴-۸۵مخونه.
↑ نجفی، جواهرالکلام، ۱۳۹۴ق، ټوک۲۶، مخ۸۵؛ میرزای قمی، جامع الشتات، بې نېټې، ټوک۲، مخ ۵۹۵.
↑ شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۰۹ق، ټوک۲، مخ۱۴۴.
↑ شیخ انصاری، الوصایا و المواریث، ۱۴۱۵ق، مخ۲۰۱.
↑ محقق حلی، شرایع الاسلام، ۱۴۰۹ق، ټوک۴، مخ۸۱۶؛ مغنیه، الفقه علی مذاهب الخمسه، ۱۳۷۴ش، مخ۴۹۶.

سرچينې

آشتیاني، محمدحسن بن جعفر، کتاب القضاء، تهران، د زهیر خپرندویه ټولنه، د علامه آشتیاني کانګره، ۱۴۲۵ق.
امام خمیني، سید روح‌الله، تحریر الوسیله، نجف، دارالکتب العلمیه، ۱۳۹۰ق.
امام خمیني، سید روح‌الله، حاشیه بر رساله ارث ملاهاشم خراسانی (د ملاهاشم خراساني د میراث رسالې حاشیه)، تهران، د امام خمیني د آثارو د تنظیم او خپرولو مؤسسه، ۱۳۸۵ش.
«انتقال سیم کارت متوفی» (د مړ شوي کس د سیم‌کارت انتقال)، د دادسو وېب‌سایټ. د خپرېدو نېټه: ۲۶ وږي ۱۴۰۴ش، د لیدنې نېټه: ۴ تله ۱۴۰۴ش.
«با سهام افراد فوت شده چه کنیم؟» (د وفات شوو کسانو د ونډو (سهامو) سره څه وکړو؟)، د عصر ایران خبري وېب‌سایټ. د خپرېدو نېټه: ۱۹وږي ۱۴۰۰ش، د لیدنې نېټه: ۴ تله ۱۴۰۴ش.
حسيني عاملي، سید محمدجواد، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه، بیروت، د آل‌البیت مؤسسه، بې نېټې.
شیخ انصاري، مرتضی، الوصایا و المواریث، قم، د شیخ انصاري د زېږون د دوهمې سلیزې د یاد نړیوال کنفرانس خپرونې، ۱۴۱۵ق.
شیخ طوسي، محمد بن حسن، الخلاف، قم، د اسلامي نشر مؤسسه، ۱۴۰۹ق.
« قانون مدنی» (مدني قانون)، د اسلامي شورا مجلس د څېړنو مرکز وېب‌سایټ، د لیدنې نېټه: ۲۱ تله ۱۴۰۴ش.
قبله‌ای خویي، خلیل، ارث، تهران، د سمت خپرندویه، ۱۳۸۱ش.
محقق اردبیلي، احمد، زبده البیان فی احکام القرآن، تهران، المکتبه المرتضویه لإحیاء الآثار الجعفریه، بې نېټې.
محقق حلّي، جعفر بن حسن، شرایع الاسلام فی مسائل الحرام و الحلال، تهران، د استقلال خپرندویه، ۱۴۰۹ق.
مغنیه، محمدجواد، الفقه علی مذاهب الخمسه، تهران، د الصادق مؤسسه، ۱۳۷۴ش.
د فقه اسلامي دایرةالمعارف مؤسسه، فرهنگ فقه، د سید محمود هاشمي شاهرودي تر څارنې لاندې، تهران، د فقه اسلامي دایرةالمعارف مؤسسه، ۱۳۸۷ش.
میرزای قمي، ابوالقاسم بن حسن، جامع الشتات، تهران، د رضوان شرکت خپرونې، بې نېټې.
نجفي، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب العلمیه، ۱۳۹۴ق.

[1] مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ټوک۶، مخ۳۹۷.

[2] مغنیه، الفقه علی مذاهب الخمسه، ۱۳۷۴ش، مخ۴۹۳.

[3] امام خمینی، حاشیه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانی، ۱۳۸۵ش، مخ۲۴.

[4] «انتقال سیم کارت متوفی»، سایت دادسو.

[5] «با سهام افراد فوت شده چه کنیم؟»، سایت خبری عصر ایران.

[6] مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۷ش، ټوک۲، مخ۴۵۳؛ قبله‌ای خویی، ارث، ۱۳۸۱ش، مخ۲۲.

[7] حسینی عاملی، مفتاح الکرامه، بې نېټې، ټوک۸، مخ۸۹.

[8] حسینی عاملی، مفتاح الکرامه، بی‌تا، ټوک۸، مخ۸۹؛ آشتیانی، کتاب القضاء، ۱۴۲۰ق، ټوک۱، مخ۵۷۴.

[9] محقق اردبیلی، زبدة البیان، بې نېټې، مخ۶۴۹.

[10] محقق حلی، شرایع الاسلام، ټوک۴، مخ۸۱۶؛ میرزای قمی، جامع الشتات، بې نېټې، ټوک۲، مخ۵۹۵.

[11] شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۰۹، ټوک۲، مخ۱۴۴؛ نجفی، جواهرالکلام، ۱۳۹۴ق، ټوک۲۶، ۸۴-۸۵مخونه.

[12] نجفی، جواهرالکلام، ۱۳۹۴ق، ټوک۲۶، مخ۸۵؛ میرزای قمی، جامع الشتات، بې نېټې، ټوک۲، مخ ۵۹۵.

[13] شیخ طوسی، الخلاف، ۱۴۰۹ق، ټوک۲، مخ۱۴۴.

[14] شیخ انصاری، الوصایا و المواریث، ۱۴۱۵ق، مخ۲۰۱.

[15] محقق حلی، شرایع الاسلام، ۱۴۰۹ق، ټوک۴، مخ۸۱۶؛ مغنیه، الفقه علی مذاهب الخمسه، ۱۳۷۴ش، مخ۴۹۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]