مسوده:سبع المثاني
 - فاتحه بقره  | |
 | |
| شمیره | ۱ |
|---|---|
| جزء | ۱ |
| آیت | ۷ |
| مکي/مدني | مکي/ مدني |
| کلمه | ۲۹ |
| حرف | ۱۴۳ |
سَبْعُ الْمَثانِي (اووه تکرارېدونکي) د حمد سورت له نومونو څخه دی.[۱] د دې نومايښودنې دلیل، د دې سورت اووه آیتونه لرل او په ورځنیو لمونځونو کې یې بیا بیا تکرارول بلل شوي دي.[۲] نور دلایل یې دا دي: د دې سورت دوه ځله نازلېدل، یو ځل په مکه او یو ځل په مدینه کې[۳] او له دوو برخو، یعنې د الله تعالی له حمد او د بندګانو له غوښتنې څخه جوړېدل.[۴]
د «سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي» تعبیر په دې آیت کې راغلی دی: «وَ لَقَدْ آتَیناک سَبْعاً مِنَ الْمَثانی وَ الْقُرْآنَ الْعَظیمَ». د یوه روایت له مخې، د دې آیت د نزول شأن مدینې ته د بنيقریظه او بنينضیر د یهودو لپاره د اوو سوداګریزو کاروانونو له راتګ سره تړاو لري، چې د ټوکرانو، عطرو او ګاڼو بار یې لېږداوه. مسلمانانو چې دغه کاروانونه ولیدل، ویې ویل: که دا مالونه زموږ وای، نو موږ به ځواکمن او شتمن شوي وای او د الله په لار کې به مو انفاق کړی وای. له دې وروسته دا آیت نازل شو او پېغمبر(ص) وفرمایل: ما تاسو ته اووه آیتونه درکړي دي چې له دغو اوو کاروانونو څخه غوره دي.[۵]
تفسیري لیدلوري
- د قرآن کریم اووه لومړني سورتونه: «سبع» د قرآن کریم اوو لومړنیو سورتونو ته او «مثاني» خپله قرآن ته اشاره کوي.[۶] مرتضی مطهري د قرآن د «سبع المثاني» په نوم د نومولو دلیل د بشارت (زېري) او انذار (خبرداري) یو ځای والی ګڼي.[۷]
- پر انبیاوو نازل شوي اووه صحیفې[۸]
- اووه ډوله مطالب چې عبارت دي له: امر، نهی، بشارت، انذار، مثالونه، د نعمتونو شمېرل او د امتونو خبرونه.[۹]
- څوارلس معصومین: د ځینو روایتونو پر بنسټ، له «دوو اوو» څخه موخه څوارلس معصومین (پیغمبر(ص)، حضرت فاطمه او امامان(ع)) دي.
- حمد سورت: علامه طباطبایي په دې باور دی چې «سبع المثاني» یوازې پر حمد سورت دلالت کوي او په دې اړه نور قولونه له قرآن یا روایتونو څخه روښانه دلیل نه لري.[۱۰]
فوټ نوټ
سرچينې
- آلوسي، محمود، روح المعاني، بیروت چاپ (افسټ)، بې نېټه.
- ابوعبیده، معمر بن مثنی، مجاز القرآن، د فؤاد سزگین څېړنه، قاهره، ۱۹۶۲م.
- خویي، سید ابوالقاسم، البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دارالزهراء، بې نېټه.
- طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، دارالمعرفة، بیروت، ۱۴۰۸هـ.ق.
- علامه طباطبایي، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامي، ۱۴۱۷هـ.ق.
- عیاشي، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشي، تهران، مکتبه العلمیه، ۱۳۸۰هـ.ق.
- مطهري، مرتضي، آشنایي با قرآن، صدرا خپرندویه ټولنه، ۱۴۰۲هـ.ش (۱۴۴۵هـ.ق).
- مطهري، مرتضي، سیري در سیره نبوي، صدرا خپرندویه ټولنه، ۱۴۰۲هـ.ش (۱۴۴۵هـ.ق).
- مکارم شیرازي، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۳هـ.ل.
- واحدي نیشابوري، علي بن احمد، اسباب النزول، څېړنه: کمال بسیوني زغلول، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۱هـ.ق.
- آثار و اشعار شیخ بهایی - بدون تحریف؛ خوابنامه (تعبیر خواب منظوم شیخ بهائی). د شیخ بهایي د اثارو او اشعارو کلیات - له تحریف پرته؛ خوابنامه (د شیخ بهایي منظوم خوابنامه)