مسوده:مسد سوره
 نصر مَسَد اخلاص  | |
 | |
| شمیره | ۱۱۱ |
|---|---|
| جزء | ۳۰ |
| آیت | ۵ |
| مکي/مدني | مکي |
| نزول | ۶ |
| کلمه | ۲۲ |
| حرف | ۸۱ |
مسد سوره یا تَبَّت د قرآن کریم د مکي سورتونو څخه ۱۱۱هم سوره ده چې په ۳۰ سیپارې کې راغلې ده. د مسد نوم (د خرما له پاڼو څخه جوړه شوې رسۍ) د سوره له وروستي کلمې څخه اخیستل شوی دی، او د تَبَّت نوم د دې سورې له لومړي آیت څخه اخیستل شوی دی. مسد سوره د ابولهب او د هغه د میرمنې په اړه نازل شوی، چې د پیغمبر(ص) سخت دښمنان وو، دا سوره دا دواړه د دوزخ په اور کې بندي بولي. په دې سوره کې، الله تعالی د ابولهب میرمن حمالة الحطب (د لرګیو وړونکې) بولي ځکه چې هغې به د پیغمبر(ص) د پښو مخې ته اغزي اچول ترڅو هغه وځوروي.
په روایتونو کې راغلي دي چې رسول الله(ص) دعا وکړه چې هر څوک دا سورت ولولي، الله تعالی به هغه او ابولهب په یوه کور کې ژوند کولو ته نه پریږدي.
پيژندګلو
نوم ورکول
دا سورت د وروستي کلمې له امله مَسَد (د خرما له پاڼو څخه جوړ شوی تار)[۱] نومیږي؛ همدارنګ دې ته تَبّت هم ویل کیږي، چې د دې سورت لومړۍ کلمه ده، او څرنګه چې دا د ابولهب په اړه خبرې کوي، نو دا د ابولهب سورت هم بلل کیږي.[۲]
د نازلیدو ځای او ترتیب
مسد سوره د پیغمبر(ص) د عامې بلنې په پیل کې نازل شوې وه؛ له همدې امله، دا له مکي سورتونو څخه ده.[۳] دا سوره د وحې په ترتیب کې شپږمه او د مصحف په اوسني ترتیب کې یو سل یوولسمه سوره ده، او د قرآن کریم په دېرشمې سپارې کې راغلې ده.[۴]
د آیتونو او کلمو شمیر
مسد سوره ۵ آیتونه، ۲۲ کلمې او ۸۱ حروف لري، او د حجم له مخې، دا د قرآن کریم د مفصّلات (د لنډو آیتونو لرونکی) او قصار (لنډو) سورتونو څخه ده.[۵]
منځپانګه
ټوله مسد سوره د ابولهب او د هغه د میرمنې په اړه ده. دا سوره د ابولهب او د هغه د کړنو د تباهۍ په اړه خبرې کوي، او هغه او د هغه میرمن د دوزخ په عذاب کې ګڼي.[۶] تفسیر نمونه دا سوره یوازینی سوره ګڼي چې د اسلام د دښمنانو څخه یو پکې په نوم یاد شوی دی، او لیکي: د سورت محتوا ښیي چې ابولهب او د هغه میرمن د پیغمبر(ص) سره سخته دښمني درلوده.[۷]
د پیغمبر(ص) انذار او د ابو لهب هغه ته کنځل
د مسد سوره د نازلیدو په اړه ډیر روایتونه شتون لري، چې ټول یې ورته محتوا لري. له ابن عباس څخه روایت دی چې پیغمبر(ص) یوه ورځ د صفا غونډۍ سر ته لاړ او قریش یې راوغوښتل او هغوی ته یې د سخت عذاب خبرداری ورکړ. ابو لهب، چې د غونډې په مینځ کې و، پیغمبر(ص) ته د کنځلو په ژبه خبرې وکړې او اعتراض یې وکړ، «ایا تاسو موږ د دې لپاره راټول کړي یوو؟» او د «تبّا لک» (تا ته دې زیان وي) په جملې سره یې پیغمبر(ص) ته سپکاوی وکړ. د مسد سوره آیتونه د دې سپکاوي په ځواب کې نازل شول، او ابو لهب یې په خپله د هغه چا په توګه معرفي کړ چې زیان یې لیدلی و او ویجاړ شوی و.[۹]
حَمّالة الحَطب
مسد سوره د ابولهب د ښځې ام جمیل د حَمّالة الحَطب (د لرګیو وړونکې) جملې سره تشریح کوي. مفسرینو مختلف تفسیرونه وړاندې کړي دي چې ولې قرآن کریم دا جمله د هغې په اړه کارولې ده، په شمول د:
- ام جمیل به په خپلو اوږو باندې د صحرا اغزي وړل او کله چې به پیغمبر(ص) د لمانځه لپاره راووت، نو هغه به یې د هغه په پښو کې اچول، ترڅو هغه وځوروي.[۱۰]
- هغې به په خپلو کړنو سره د ځان لپاره د دوزخ اور بلاوه.[۱۱]
- دا جمله د هغې پټو خبرو وړلو راوړلو ته اشاره ده.[۱۲] [یادونه ۱]
فضیلت او ځانګړتیاوې
رسول الله(ص) فرمایلي دي: څوک چې مسد سوره تلاوت کوي، زه هیله لرم چې الله به هغه او ابولهب په یوه کور کې نه ځایوي.[۱۳] دا وینا دې حقیقت ته اشاره ده چې د دې سورت تلاوت کوونکی به جنتي وي.[۱۴]
| مخکنی سوره: << |
مسد سوره مکي سورتونه • مدني سورتونه |
وروستی سوره: >> |
|
۱.فاتحه ۲.بقره ۳.آلعمران ۴.نساء ۵.مائده ۶.انعام ۷.اعراف ۸.انفال ۹.توبه ۱۰.یونس ۱۱.هود ۱۲.یوسف ۱۳.رعد ۱۴.ابراهیم ۱۵.حجر ۱۶.نحل ۱۷.اسراء ۱۸.کهف ۱۹.مریم ۲۰.طه ۲۱.انبیاء ۲۲.حج ۲۳.مؤمنون ۲۴.نور ۲۵.فرقان ۲۶.شعراء ۲۷.نمل ۲۸.قصص ۲۹.عنکبوت ۳۰.روم ۳۱.لقمان ۳۲.سجده ۳۳.احزاب ۳۴.سبأ ۳۵.فاطر ۳۶.یس ۳۷.صافات ۳۸.ص ۳۹.زمر ۴۰.غافر ۴۱.فصلت ۴۲.شوری ۴۳.زخرف ۴۴.دخان ۴۵.جاثیه ۴۶.احقاف ۴۷.محمد ۴۸.فتح ۴۹.حجرات ۵۰.ق ۵۱.ذاریات ۵۲.طور ۵۳.نجم ۵۴.قمر ۵۵.الرحمن ۵۶.واقعه ۵۷.حدید ۵۸.مجادله ۵۹.حشر ۶۰.ممتحنه ۶۱.صف ۶۲.جمعه ۶۳.منافقون ۶۴.تغابن ۶۵.طلاق ۶۶.تحریم ۶۷.ملک ۶۸.قلم ۶۹.حاقه ۷۰.معارج ۷۱.نوح ۷۲.جن ۷۳.مزمل ۷۴.مدثر ۷۵.قیامه ۷۶.انسان ۷۷.مرسلات ۷۸.نبأ ۷۹.نازعات ۸۰.عبس ۸۱.تکویر ۸۲.انفطار ۸۳.مطففین ۸۴.انشقاق ۸۵.بروج ۸۶.طارق ۸۷.اعلی ۸۸.غاشیه ۸۹.فجر ۹۰.بلد ۹۱.شمس ۹۲.لیل ۹۳.ضحی ۹۴.شرح ۹۵.تین ۹۶.علق ۹۷.قدر ۹۸.بینه ۹۹.زلزله ۱۰۰.عادیات ۱۰۱.قارعه ۱۰۲.تکاثر ۱۰۳.عصر ۱۰۴.همزه ۱۰۵.فیل ۱۰۶.قریش ۱۰۷.ماعون ۱۰۸.کوثر ۱۰۹.کافرون ۱۱۰.نصر ۱۱۱.مسد ۱۱۲.اخلاص ۱۱۳.فلق ۱۱۴.ناس | ||
فوټ نوټ
- ↑ راغب اصفهانی، مفردات، ذیل واژه مسد.
- ↑ خرمشاهی، «سوره مسد»، مخ۱۲۷۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ټوک۲۷، مخ۴۱۱ او۴۱۲.
- ↑ خرمشاهی، «سوره مسد»، مخ۱۲۷۰.
- ↑ خرمشاهی، «سوره مسد»، مخ۱۲۷۰.
- ↑ علامه طباطبایی، المیزان، ټوک۲۰، مخ۳۸۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ټوک۲۷، مخ۴۱۲.
- ↑ خامهگر، محمد، ساختار سورههای قرآن کریم، د نورالثقلین د قرآن او عترت فرهنګي موسسې لخوا چمتو شوی، قم، د نشرا خپرونې، چ۱، ۱۳۹۲ل.
- ↑ واحدی نیشابوری، اسباب النزول، ټوک۱، مخ ۲۴۸.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ټوک۱۰، مخ۸۵۲.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ټوک۲۸، مخ۸۲۵.
- ↑ شیخ طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ټوک۱۰، مخ۴۲۸.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ټوک۱۰، مخ۸۵۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ټوک۲۷، مخ۴۱۲.
یادونه
- ↑ په یوه عربي متل (النمیمة وقُودُ نارِ العداوة) کې، چغلي د عداوت او دښمنۍ د اور بلولو د خاشو او لرګیو په توګه ګڼل شوې ده. (میداني، مجمع الامثال، ۲۷ ټوک، ۳۴۵ مخ.)
سرچينې
- قرآن کریم، د محمدمهدی فولادوند ژباړه، تهران، دارالقرآن الکریم، ۱۴۱۸ق/۱۳۷۶ل.
- دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (د قرآن او قرآنپوهنې پوهنغونډ)، د بهاءالدین خرمشاهي په هڅه، تهران، دوستان-ناهید، ۱۳۷۷ل.
- راغب اصفهاني، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، بیروت، دار القلم، لومړی چاپ، ۱۴۱۲ق.
- طباطبایي، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسة الأعلمی للمطبوعات، دویم چاپ، ۱۹۷۴م.
- طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، درېیم چاپ، ۱۳۷۲ل.
- طوسي، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، د احمد قصیر عاملي څېړنه، بیروت، دار احیاء التراث العربي، بې نېټې.
- فخرالدین رازي، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت، دار احیاء التراث العربي، درېیم چاپ، ۱۴۲۰ق.
- مطهري، مرتضی، مجموعه آثار، قم، صدرا خپرندویه اداره، لومړی چاپ، ۱۳۸۹ل.
- معرفت، محمدهادي، آموزش علوم قرآني، د ابومحمد وکيلي ژباړه، د اسلامي تبلیغاتو سازمان د چاپ او خپرولو مرکز، ۱۳۷۱ل.
- مکارم شیرازي، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، لومړی چاپ، ۱۳۷۴ل.
- واحدي نیشابوري، اسباب النزول، د علیرضا ذکاوتي قراګزلو ژباړه، تهران، د نی خپرونې، ۱۳۸۳ل.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||