د دوو وروڼو ترمنځ د داوود قضاوت

د دوو وروڼو ترمنځ د حضرت داوود(ع) قضاوت له قرآني کیسو څخه یوه کیسه ده. په دې کیسه کې، یو ورور حضرت داوود(ع) ته شکایت کوي چې د هغه ورور ۹۹ میږې لري او هغه یوازې یوه^[۱] میږه لري^[۲] او د هغه ورور غواړي چې دا یوه هم له ما واخلي.^[۳] شکایت کوونکی له حضرت داود(ع) څخه غوښتنه کوي چې پرته له ظلم څخه قضاوت وکړي.^[۴] د شکایت کوونکي د خبرو له اوریدو وروسته، حضرت داود(ع) د بل لوري^[۵] په خلاف پریکړه کوي پرته له دې چې د هغه دفاع واوري یا شاهدان راوبلي^[۶] او د بل لوري عمل بې عدالتي ګڼي.^[۷] دا کیسه په ص سوره کې نقل شوې ده.^[۸]

ځینې مفسرین وايي چې دا غوښتنه هغه وخت وشوه کله چې حضرت داود(ع) عبادت کاوه^[۹] او ځینې کسان ناڅاپه^[۱۰] هغه ته راغلل.^[۱۱] ناڅاپي راتګ، حتی د ساتونکو په شتون کې،^[۱۲] حضرت داود(ع) په ویره کړ^[۱۳] او د دې سبب شو چې په قضاوت کولو کې بیړه وکړي او د موضوع په بشپړه توګه پلټنه کولو کې پاتې راشي.^[۱۴] ځینې مفسرین د دې آیت د شواهدو پر بنسټ په دې باور دي چې هغه خلک چې داود(ع) ته راغلي وو دوه ډلې وې، نه دوه اشخاص.^[۱۵] مفسرین د هغو خلکو د هویت په اړه د نظر اختلاف لري چې کوم داود(ع) ته راغلي وو؛ سید محمد حسین فضل الله دغه کسان فرښتې ګڼي^[۱۶] او مغنیه^[۱۷] یې انسانان ګڼي، او شیخ طوسي د آیت ظاهري معنی دا ګڼي چې دغه کسان انسانان وو.^[۱۸]

د داود(ع) تېروتنه د قضاوت د آدابو نه مراعات کول وو؛^[۱۹] په قضاوت کې، دواړه خواوې باید واورېدل شي، خو هغه د بلې خوا له اورېدو پرته هغه اړخ تورن کړ.^[۲۰] فخر رازي اټکل کړی چې د داود(ع) قضاوت د لومړۍ ډلې په صداقت او د دوهمې ډلې په ظلم پورې مشروط و.^[۲۱] ځینو مفسرینو د داود(ع) دا عمل ترک اولی په توګه ګڼلی دی، نه ګناه،^[۲۲] ځکه چې پیغمبران معصوم دي او ګناه نه کوي.^[۲۳] له همدې امله، داود بیا له خدایه بخښنه وغوښته^[۲۴] او خدای هغه ته بخښنه وکړه.^[۲۵]

سید محمد حسین فضل الله دا پیښه د راتلونکو قضاوتونو لپاره د داود د چمتو کولو لپاره یوه تمثیل ګڼي. له همدې امله، هیڅ ګناه ترې نه ده شوې او د هغه توبه یوازې د خدای په وړاندې د خضوع نښه وه.^[۲۶]

د داوود(ع) قضاوت د هغه لپاره د ازموینې په توګه پیژندل کیږي،^[۲۷] ځکه چې هغه ته دمخه حکمت ^[۲۸] او د (حق او باطل ترمنځ د توپیر کولو^[۲۹]) وړتیا ورکړل شوې وه.^[۳۰] له امام رضا(ع) څخه روایت شوی چې داود فکر کاوه چې له هغه څخه هیڅوک ډیر پوه نه دی او خدای هغه په دې قضاوت کې ازموي.^[۳۱] له امام صادق(ع) څخه هم روایت شوی چې امام مهدي به د هغه له ظهور وروسته د خلکو په منځ کې قضاوت وکړي، لکه د داود^[۳۲].

فوټ نوټ

↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، توک۱۷، مخ۱۹۲.
↑ حسینی همدانی، انوار درخشان، ۱۴۰۴ق، ج۱۴، مخ۱۰۹.
↑ حسینی همدانی، انوار درخشان، ۱۴۰۴ق، توک۱۴، مخ۱۰۹.
↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، توک۱۷، مخ۱۹۲؛ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۱، مخ۳۳۹.
↑ شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.
↑ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۱، مخ۳۴۰.
↑ سوره ص، آیه ۲۴.
↑ سوره ص، آیات ۲۱ - ۲۵.
↑ مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، توک۶، مخ۳۷۲.
↑ فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱۹، ص۲۴۶.
↑ حسینی شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.
↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۵.
↑ فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۹، مخ۲۴۶.
↑ حسینی شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.
↑ شیخ طوسی، التبیان، بیروت، توک۸، مخ۵۵۱؛ طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، توک۱۱، مخ۲۳۱.
↑ فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۹، مخ۲۴۹.
↑ مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، توک۶، مخ۳۷۳.
↑ شیخ طوسی، التبیان، بیروت، توک۸، مخ۵۵۲.
↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۸.
↑ شیخ طوسی، التبیان، بیروت، توک۸، مخ۵۵۳.
↑ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ۱۴۲۰ق، توک۲۶، مخ۳۸۴.
↑ طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، توک۱۱، مخ۲۳۵.
↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، توک۱۷، مخ۱۹۴.
↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۸.
↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۹.
↑ فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۹، مخ۲۴۹.
↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۴.
↑ سوره ص، آیه ۲۰.
↑ شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.
↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، توک۱۰، مخ۹۳.
↑ قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۴ق، توک۲، مخ۲۳۳.
↑ کلینی، الکافی، ۱۴۲۹ق، توک۲، مخ۶۳۲.

سرچينې

حسینی شیرازی، سید محمد، تبیین القرآن، بیروت، دارالعلوم، دوهم چاپ، ۱۴۲۳ق.
حسینی همدانی، سید محمدحسین، انوار درخشان، څېړنه: محمدباقر بهبودی، تهران، د لطفي کتاب پلورنځی، لومړی چاپ، ۱۴۰۴ق.
شیخ طوسي، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، د مقدمې لیکونکی: شیخ آقابزرګ تهرانی، څېړنه: احمد قصیرعاملی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بې نېټې.
طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، د اسلامی خپرندوی دفتر، پنځم چاپ، ۱۴۱۷ق.
طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، د اسلام خپرندوی، دوهم چاپ، ۱۳۷۸ش.
فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، دریم چاپ، ۱۴۲۰ق.
فضل‌الله، سید محمدحسین، تفسیر من وحی القرآن، بیروت، دار الملاک للطباعة و النشر، دوهم چاپ، ۱۴۱۹ق.
قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنګی درسهایی از قرآن، یولسم چاپ، ۱۳۸۳ش.
قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، څېړونکی او سمونکی: سید طیب موسوی جزائری، قم، دارالکتاب، دریم چاپ، ۱۴۰۴ق.
کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، قم، دارالحدیث، لومړی چاپ، ۱۴۲۹ق.
مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دارمحبی الحسین، لومړی چاپ، ۱۴۱۹ق.
مغنیه، محمدجواد، تفسیر الکاشف، تهران، دارالکتب الإسلامیة، لومړی چاپ، ۱۴۲۴ق.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، لومړی چاپ، ۱۳۷۴ش.

[1] طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، توک۱۷، مخ۱۹۲.

[2] حسینی همدانی، انوار درخشان، ۱۴۰۴ق، ج۱۴، مخ۱۰۹.

[3] حسینی همدانی، انوار درخشان، ۱۴۰۴ق، توک۱۴، مخ۱۰۹.

[4] طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، توک۱۷، مخ۱۹۲؛ مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۱، مخ۳۳۹.

[5] شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.

[6] مدرسی، من هدی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۱، مخ۳۴۰.

[7] سوره ص، آیه ۲۴.

[8] سوره ص، آیات ۲۱ - ۲۵.

[9] مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، توک۶، مخ۳۷۲.

[10] فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱۹، ص۲۴۶.

[11] حسینی شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.

[12] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۵.

[13] فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۹، مخ۲۴۶.

[14] حسینی شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.

[15] شیخ طوسی، التبیان، بیروت، توک۸، مخ۵۵۱؛ طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، توک۱۱، مخ۲۳۱.

[16] فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۹، مخ۲۴۹.

[17] مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، توک۶، مخ۳۷۳.

[18] شیخ طوسی، التبیان، بیروت، توک۸، مخ۵۵۲.

[19] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۸.

[20] شیخ طوسی، التبیان، بیروت، توک۸، مخ۵۵۳.

[21] فخر رازی، مفاتیح الغیب، ۱۴۲۰ق، توک۲۶، مخ۳۸۴.

[22] طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، توک۱۱، مخ۲۳۵.

[23] طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، توک۱۷، مخ۱۹۴.

[24] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۸.

[25] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۹.

[26] فضل‌الله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، توک۱۹، مخ۲۴۹.

[27] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، توک۱۹، مخ۲۴۴.

[28] سوره ص، آیه ۲۰.

[29] شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، مخ۴۶۶.

[30] قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، توک۱۰، مخ۹۳.

[31] قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۴ق، توک۲، مخ۲۳۳.

[32] کلینی، الکافی، ۱۴۲۹ق، توک۲، مخ۶۳۲.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]

[۲۴]

[۲۵]

[۲۶]

[۲۷]

[۲۸]

[۲۹]

[۳۰]

[۳۱]

[۳۲]