ناکثین

ناکثین، د عهد ماتونکي په معنا، هغه کسانو ته اشاره کوي چې د امام علي(ع) د واکمنۍ په پیل کې یې ورسره بیعت وکړ، خو بیا یې خپل بیعت مات کړ او د جمل جګړه یې پیل کړه.^[۱] د دې ډلې تر ټولو مهم غړي طلحه او زُبیر وو^[۲] چې د سرچینو په وینا، د دوي د قدرت غوښتنې،^[۳] لکه د امام علی په حکومت کې پوسټونه تر لاسه کول، د نه پوره کیدو له امله دوي له امام علي(ع) څخه لری شول^[۴] او د عائشې سره یوځای د عثمان د غچ اخیستلو په بهانه یې د امام علي(ع) سره د مقابلې لپاره یو لښکر تنظیم کړ او د جمل جګړه یې پیل کړه.^[۵]

د شیعه حدیث څیړونکي عالم محمدي ری شهري(وفات ۱۴۰۱ لمریز کال) په وینا، د دې ډلې چلند، د دې سبب شو چې ځینې عادي خلک چې په مشهورو شخصیتونو کې د حقیقت په لټه وو، شکمن شي؛ د امام علي دا مشهوره وینا: «لا يُعْرَفُ الْحَقُّ بِالرِّجَالِ اعْرِفِ‏ الْحَقَ‏ تَعْرِفْ‏ أَهْلَه‏؛ حق د انسانانو له لارې نه پیژندل کیږي؛ حق وپیژنئ ترڅو تاسو اهل حق وپیژنئ» یې دې کسانو ته په خطاب کې په ژبې جاري کړه.^[۶]

د هغه روایت له مخې چې له پیغمبر(ص) څخه په شیعه او سني سرچینو کې نقل شوی دی د وړاندی ویَنې په توګه یې امام علی(ع) دغه دریو ډلو ناکثین، قاسطین او مارقینو سره له جنګه خبر کړی و.^[۷] د وقعة صفین د نقل له مخې امام علی(ع) د صفین په جنګ کې کله چې د شام لښکر سره مخ شو، د پيغمبر(ص) دې وړاندې وینې ته اشاره وکړه او ویې ویل چې د پیغمبر(ص) د حکم مطابق ناکثینو سره جنګیدلی دی.^[۸]

په نهج البلاغه کې په شلو خطبو کې، لکه د شقشقیه خطبې^[۹] او ۷۵ خطبه کې،^[۱۰] او درې لیکونو او یو حکمت کې، د ناکثینو په اړه خبرې کړي دي.^[۱۱] په ځینو احادیثو کې، په ناکثینو باندې د رسول الله(ص) لعنت هم ذکر شوی دی.^[۱۲] د ندبه په دعا کې هم، د امام علي(ع) ناکثینو سره جګړې ته اشاره شوې ده.^[۱۳]

اړونده څیړنې

فوټ نوټ

↑ خاتمی، «کاوشی در نهج البلاغه»، ج۱، ص۳۵۸.
↑ خاتمی، «کاوشی در نهج البلاغه»، ج۱، ص۳۵۸.
↑ نهج‌البلاغه، تصحیح صبحی صالح، حکمت۲۰۲، ص۵۰۵.
↑ ابن‌قتیبة دينوری، الامامة والسياسة، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۷۱.
↑ مفيد، الجمل، ۱۴۱۳ش، ص۲۲۹.
↑ محمدی ری‌شهری، دانش‌نامه امیرالمومنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۴، ص۴۹۹ و ۵۰۰.
↑ علامه مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۰، ص۵۸۸.
↑ ابن‌اعثم کوفى، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۳، ص۷۷؛ نصر بن مزاحم، وقعه صفین، ۱۳۸۲ق، ص ۳۳۸.
↑ نهج‌البلاغه، تصحیح صبحی صالح، خطبه۳، ص۴۹.
↑ نهج البلاغه، تصحیح صبحی صالح، خطبه ۷۵، ص۱۰۳.
↑ خزعلی، «ناکثین، قاسطین و مارقین در نهج البلاغه»، ص۳۹۸.
↑ صدوق، الأمالی، تهران، ۱۳۷۶ش، ص۶۰۶؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۲، ص۱۲۷؛ کوفی، تفسیر فرات الکوفی، ۱۴۱۰ق، ص۱۴۱.
↑ علامه مجلسی، زاد المعاد، ۱۴۲۳ق، ص۳۰۵.

سرچينې

ابن‌اعثم کوفي، احمد، الفتوح، تحقیق: علي شیري، بیروت، دارالأضواء، لومړی چاپ، ۱۴۱۱هـ ق.
ابن‌قتیبه دینوري، عبدالله بن مسلم، الامامة و السیاسة، محقق: علي شیري، بیروت، دارالأضواء، لومړی چاپ، ۱۴۱۰هـ ق.
خاتمي، سید احمد، «کاوشی در نهج البلاغه» (په نهج‌البلاغه کې یوه څېړنه)»، د نهج‌البلاغه د نړیوال زرکلن کانګرس د مقالو او ویناوو په ټولګه کې، قم، د نهج‌البلاغه بنسټ، لومړی ټوک، بې‌نېټې.
خزعلي، ابوالقاسم، «ناکثین، قاسطین و مارقین در نهج البلاغه» (ناکثین، قاسطین او مارقین په نهج‌البلاغه کې)، د نهج‌البلاغه د نړیوال زرکلن کانګرس د مقالو او ویناوو په ټولګه کې، ټوک ۱، بې‌نېټې.
سید رضي، محمد بن حسین، نهج‌البلاغه، تصحیح: صبحي صالح، قم، هجرت، لومړی چاپ، ۱۴۱۴هـ ق.
شیخ مفید، محمد بن محمد، الجمل او النصرة لسید العترة فی حرب البصرة، محقق: علي میرشریفي، قم، د شیخ مفید کانګرس، لومړی چاپ، ۱۴۱۳هـ ش.
صدوق، محمد بن علي، الأمالي، تهران، کتابچي، شپږم چاپ، ۱۳۷۶هـ ش.
علامه مجلسي، محمدباقر، زاد المعاد – مفتاح الجنان، محقق: علاءالدین اعلمي، بیروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، لومړی چاپ، ۱۴۲۳هـ ق.
کوفي، فرات بن ابراهیم، تفسیر فرات الکوفی (د فرات الکوفي تفسیر)، محقق: محمد کاظم، تهران، د اسلامي ارشاد وزارت د چاپ او خپرونو مؤسسه، لومړی چاپ، ۱۴۱۰هـ ق.
مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، تحقیق: د څېړونکو یوه ډله، بیروت، دار إحیاء التراث العربي، دوهم چاپ، ۱۴۰۳هـ ق.
محمدي ري‌شهري، محمد، دانش‌نامه امیرالمؤمنین(ع) بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ (د قرآن، حدیث او تاریخ پر بنسټ د امیرالمؤمنین(ع) دانش‌نامه)، قم، ټوک ۴، دارالحدیث، لومړی چاپ، ۱۳۸۶هـ ش.
نصر بن مزاحم، وقعة صفین، قاهره، المؤسسه العربیة الحدیثة، دوهم چاپ، ۱۳۸۲هـ ق.

[1] خاتمی، «کاوشی در نهج البلاغه»، ج۱، ص۳۵۸.

[2] خاتمی، «کاوشی در نهج البلاغه»، ج۱، ص۳۵۸.

[3] نهج‌البلاغه، تصحیح صبحی صالح، حکمت۲۰۲، ص۵۰۵.

[4] ابن‌قتیبة دينوری، الامامة والسياسة، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۷۱.

[5] مفيد، الجمل، ۱۴۱۳ش، ص۲۲۹.

[6] محمدی ری‌شهری، دانش‌نامه امیرالمومنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۴، ص۴۹۹ و ۵۰۰.

[7] علامه مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۰، ص۵۸۸.

[8] ابن‌اعثم کوفى، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۳، ص۷۷؛ نصر بن مزاحم، وقعه صفین، ۱۳۸۲ق، ص ۳۳۸.

[9] نهج‌البلاغه، تصحیح صبحی صالح، خطبه۳، ص۴۹.

[10] نهج البلاغه، تصحیح صبحی صالح، خطبه ۷۵، ص۱۰۳.

[11] خزعلی، «ناکثین، قاسطین و مارقین در نهج البلاغه»، ص۳۹۸.

[12] صدوق، الأمالی، تهران، ۱۳۷۶ش، ص۶۰۶؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۲، ص۱۲۷؛ کوفی، تفسیر فرات الکوفی، ۱۴۱۰ق، ص۱۴۱.

[13] علامه مجلسی، زاد المعاد، ۱۴۲۳ق، ص۳۰۵.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]