د ګوتۍ اغوستل
- دا مقاله د ګوتې اغوستلو دود او د هغې احکامو په اړه ده. د ګوتې په اړه د نورو معلوماتو لپاره، ګوتۍ وګورئ.
 | دا مقاله د یو فقهي مفهوم په اړه توضیحي مقاله ده او د دیني کړنو لپاره معیار نشي کیدی. د مذهبي کړنو لپاره نورو سرچینو ته مراجعه وکړئ. |
| ځینې عملي او فقهي احکام |
|---|
 |
د ګوتې اغوستل یا تَخَتُّم د د پیغمبر اکرم(ص) له سنتونو څخه یو سنت دی او د مومن نښه ګڼل کیږي، چې په ډیرو احادیثو کې پرې ټینګار شوی دی.
له فقهي نظره، دا سنت ځینې احکام لري. له هغو ځینې، د عقیقې حلقه اغوستل، په ځانګړې توګه د لمانځه پرمهال، مستحب دي. خو د سړو لپاره د سرو زرو حلقه اغوستل حرام ګڼل کیږي او لمونځ باطلوي. همدارنګه، د هغه ګټۍ اغوستل د خدای نوم یا د قرآن کریم آیتونه پرې کښل شوي وي د استنجا او کوروالۍ په وخت کې مکروه دي. د مُحرم کس لپاره د ښکلا په نیت د ګوتو اغوستل حرام دي.
مقام او اهمیت
د ګوتۍ اغوستل د پیغمبر اکرم(ص) له سنتو څخه یو دي، چې د روایتونو له مخې د مومن[۱] او شیعه[۲] نښه ګڼل کیږي. په وسائل الشیعه کتاب کې، د دې سنت د اهمیت او آدابو په اړه له ۸۰ څخه ډیر روایتونه راټول شوي دي.[۳]
په دې موضوع په اخلاقي سرچینو لکه حلیة المتقین کې هم ټینګار شوې دی، او په دې پورې اړوند احکام په فقهي کتابونو کې ذکر شوي دي.[۴]
فقهي احکام
د طهارت په باب کې: د اِستنجا په وخت کې هغه ګوتۍ په ګوته کول چې د خدای نوم، د قرآن آیتونه[۵] یا د څوارلسو معصومینو نومونه[۶] ورباندې وي، مکروه دي. خو که چیرې د دې نومونه د ناپاکۍ سبب کیږي، نو بیا یې اغوستل حرام دي.[۷] همدارنګه، د اودس په وخت کې، د اوبو رسیدلو لپاره، د حلقې ښوځول مستحب دي، او که اوبه ترې لاندې نه رسیږي، نو باید لرې شي.[۸]
د صلاة په باب کې: د لمانځه په وخت کې د عقیق حلقه اغوستل مستحب دي،[۹] مګر د نارینه وو لپاره د سرو زرو حلقه اغوستل - د لمانځه په وخت کې او په بل وخت کې - حرام دي[۱۰] او لمونځ باطلوي.[۱۱] همدارنګه، د اوسپنې،[۱۲] پیتل، یا فولادو[۱۳] حلقې اغوستل مکروه دي. د ځینو فقهاوو په وینا، غصب شوې حلقې سره لمونځ کول هم باطل دي.[۱۴]
د حج په باب کې: د ژیړ عقیق حلقه اغوستل د حج د سفر له مستحبانو څخه ګڼل کیږي.[۱۵] د آیت الله خويي د فتوا له مخې، د مُحرم کس لپاره د ښکلا په نیت حلقه اغوستل حرام دي.[۱۶] همدارنګه، د امام خمیني په وینا، واجب احتیاط دا دی چې نجسې ګوټۍ سره حج باطل دی.[۱۷]
د نکاح په باب کې: د محدث بحراني په وینا، د همبستري په وخت کې د هغه حلقې اغوستل چې د خدای نوم یا د قرآن آیتونه ورباندې لیکل شوي وي، مکروه دي.[۱۸]
ځانګړی لیکنی
د حلقې اغوستلو په اړه خپلواک کتابونه لیکل شوي دي:
- «رسالة استحباب التّختُم بالیمین» د محمد باقر خوزاني کتاب. (وفات کال ۱۱۶۰ق).[۱۹]
- «فضیلت انگشتر بهدستکردن» د محمد حسین خوشدل کتاب، مناقب خپرندویه، ۱۳۹۸لمریز کال.
- «الاَحجار الکریمه، التختم، الخواص، النقوش» د محسن عقیل کتاب، ذوی القربی خپرندویه، ۲۰۰۵ز.
فوټ نوټ
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۴۶۸.
- ↑ حر عاملی، هدایة الامه، ۱۴۱۲ق، ج۲، ص۱۳۷؛ مجلسی، حلیة المتقین، ۱۳۸۸ش، ص۳۸.
- ↑ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ج۵، ص۷۶-۹۹.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروه الوثقی(محشی)، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۳۶۱؛ بحرانی، الحدائق الناضره، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۷۶؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۸، ص۲۶۴.
- ↑ بحرانی، الحدائق الناضره، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۷۶.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۷۲.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۷۲.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۲۸۷.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروه الوثقی(محشی)، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۳۶۱.
- ↑ وګورئ: نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۴۱، ص۵۴.
- ↑ عاملی، مفتاح الکرامه، ۱۴۱۹ق، ج۵، ص۴۴۴.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۸، ص۲۶۴.
- ↑ مجلسی، حلیة المتقین، ۱۳۸۸ش، ص۳۸.
- ↑ علامه حلی، تحریر الاحکام، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۱۹۶.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروه الوثقی(محشی)، ۱۴۱۹ق، ج۴، ص۳۳۱.
- ↑ خویی، موسوعه الامام خویی، ۱۴۱۸ق، ج۲۸، ص۴۵۲.
- ↑ خمینی، تحریر الوسیله، نشر دار العلم، ج۱، ص ۴۲۹-۴۳۰.
- ↑ بحرانی، الحدائق الناضره، ۱۴۰۵ق، ج۲۳، ص۱۳۸.
- ↑ خوزانی، رسالة استحباب التختم بالیمین، ۱۴۲۹ق، ص۳۴۹.
سرچينې
- بحراني، یوسف بن احمد، الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، قم، د اسلامي خپرونو دفتر (د قم د علمي حوزې د مدرسینو ټولنې پورې تړلی)، ۱۴۰۵هـ ق.
- حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، د آلالبیت(ع) مؤسسه، ۱۴۰۹هـ ق.
- حر عاملي، محمد بن حسن، هدایة الامه الی احکام الائمه – منتخب المسائل، مشهد، د اسلامي څېړنو مجمع، ۱۴۱۲هـ ق.
- خمیني، سید روحالله، تحریر الوسیله، قم، د دارالعلم د مطبوعاتو مؤسسه، لومړی چاپ، بېنېټې.
- خویي، سید ابوالقاسم، موسوعة الامام خویی، قم، د امام خویي د آثارو د احیا مؤسسه، ۱۴۱۸هـ ق.
- خوزاني، محمدابراهیم، رسالة استحباب التختم بالیمیند ښي لاس په ګوته کې د ګوتمۍ اچولو د استحباب رساله (رسالة استحباب التختم بالیمین)، اصفهان، د اصفهان د علمي حوزې د کمپیوټري څېړنو د مرکز خپرونې، ۱۴۲۹هـ ق.
- شهید اول، محمد بن مکي، ذکری الشیعه فی احکام الشریعه، قم، د آلالبیت(ع) مؤسسه، ۱۴۱۹هـ ق.
- طباطبایي یزدي، سید محمدکاظم، العروة الوثقی فی ما تعم به البلوی (له حاشیو سره)، قم، د اسلامي خپرونو دفتر (د قم د علمي حوزې د مدرسینو ټولنې پورې تړلی)، ۱۴۱۹هـ ق.
- عاملي، سید جواد بن محمد، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه، قم، د اسلامي خپرونو دفتر (د قم د علمي حوزې د مدرسینو ټولنې پورې تړلی)، ۱۴۱۹هـ ق.
- علامه حلّي، حسن بن یوسف، تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهب الامامیه، قم، د امام صادق(ع) مؤسسه، ۱۴۲۰هـ ق.
- کلیني، محمد بن یعقوب، الکافي، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷هـ ق.
- مجلسي، محمدباقر، حلیة المتقین، قم، د مسجد مقدس جمکران خپرونې، ۱۳۸۸هـ ش.
- نجفي، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، سمون: عباس قوچاني او علي آخوندي، بیروت، دار احیاء التراث العربي، اووم چاپ، ۱۴۰۴هـ ق.
| ||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
